III FSK 626/22

III FSK 626/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński
Jolanta Sokołowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Po 812/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-02-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 21 § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Po 812/21 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 14 czerwca 2021 r. nr SKO.4100.659.248.2021.PD w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 lutego 2022 r., I SA/Po 812/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 14 czerwca 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r.
Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w nienależytym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bez odniesienia się do zarzutów skargi oraz bez przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (brak wyjaśnienia ograniczenia stosowania art. 21 § 5 o.p) i dokonanej oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem stanowi o braku prawidłowego i całościowego rozpatrzenia zarzutów skargi;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego w postaci:
1) naruszenia art. 25 § 5 o.p. w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej wykładni, polegającej na wyłączeniu z procesu ustalania normy prawnej, treści ww. przepisu w części: "ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym",
2) naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") przez jego błędną wykładnię polegającą na niczym nieuzasadnionym wyłączeniu dyspozycji dotyczącej ustalenia wysokości opodatkowania opartej w szczególności na sposobie wykorzystania i rodzaju zabudowy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zarządzeniem z 8 marca 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, bądź motywów usprawiedliwiających żądanie jej oddalenia, w odrębnym piśmie procesowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu przepisów postępowania należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest on niezasadny. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi stawiane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., co - między innymi - umożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 25 § 5 o.p. w zw. z art. 6 k.p.a., należy zwrócić uwagę że art. 25 § 5 o.p. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na to, że art. 25 o.p., nie składa się z jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów, tak więc również wskazanego § 5, który został uchylony w 2001 r. Pomimo nieprecyzyjności sformułowanego zarzutu kasacyjnego w postaci błędnego wskazania przepisu Ordynacji podatkowej, mając na względzie uzasadnienie skargi kasacyjnej, nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, że intencją strony był zarzut naruszenia art. 21 § 5 o.p., a wskazanie w zarzucie art. 25 § 5 o.p. stanowi omyłkę pisarską.
Zgodnie z art. 21 § 5 o.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżący kasacyjnie wskazał, że organ na podstawie powyższego przepisu powinien ustalić wymiar podatku na podstawie stanu faktycznego, jeśli ten jest sprzeczny z danymi zawartymi w ewidencji. Z przedstawioną argumentacją skargi kasacyjnej nie sposób się zgodzić. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organu podatkowego, który w postępowaniu podatkowym nie ma kompetencji do ich zmiany. Zmiana taka jest możliwa dopiero wówczas, gdy odpowiedni zapis zostanie dokonany w ewidencji gruntów i budynków (zob. np. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., III FSK 4693/21). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków (wyrok NSA z 6 października 2021 r., III FSK 165/21).
Ponadto należy wskazać, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia przez organ art. 6 k.p.a., ponieważ organy podatkowe wydając zaskarżoną decyzję nie stosowały przepisów k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu podatkowym w niniejszej sprawie zastosowanie znalazły zasady ogólne uregulowane w Ordynacji podatkowej.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 u.p.o.l., uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż nie został uzasadniony. Przypomnieć trzeba, że z art. 176 p.p.s.a. wynika, iż wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej, ale też szczegółowo je uzasadnić. Zatem autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do powołania przepisów prawa, które w jego ocenie zostały naruszone, lecz ma obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienia tym przepisom. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., konieczne jest wskazanie na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Ten konstrukcyjny brak skargi kasacyjnej, wbrew regulacji zawartej w art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 177a p.p.s.a., zwalnia Sąd z ustosunkowania się do tak wadliwie sformułowanej podstawy kasacyjnej. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Jolanta Sokołowska sędzia NSA Jacek Pruszyński