III FZ 570/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-03-10
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościpostępowanie administracyjneelektroniczne postępowaniepodpis elektronicznyePUAPbraki formalneodrzucenie skargizażalenieNSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na odrzucenie skargi, uznając, że skarga elektroniczna załączona do pisma ogólnego musi być podpisana odrębnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę podatkową z powodu braku podpisu na skardze elektronicznej, która była załącznikiem do pisma ogólnego. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że podpisanie pisma ogólnego powinno obejmować również załączniki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów (I FPS 2/21), która wymaga odrębnego podpisu dla skargi elektronicznej stanowiącej załącznik do formularza.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który odrzucił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie podatku od nieruchomości. Skarga została wniesiona elektronicznie, a pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych, w tym podpisania skargi. Mimo złożenia odpisu pełnomocnictwa, podpisany egzemplarz skargi nie został dostarczony. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, uznając brak podpisu za istotne uchybienie formalne. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, argumentując, że podpisanie pisma ogólnego za pomocą platformy ePUAP powinno obejmować również załączniki, takie jak skarga. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, odwołał się do uchwały siedmiu sędziów z dnia 6 grudnia 2021 r. (sygn. akt I FPS 2/21). Zgodnie z tą uchwałą, skarga stanowiąca załącznik do formularza pisma ogólnego, nawet podpisanego podpisem zaufanym, musi być odrębnie podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, aby uznać ją za skutecznie wniesioną. NSA podkreślił, że zasady te wynikają z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie mogą być modyfikowane przez warunki techniczne platformy ePUAP. W związku z tym, że skarga w niniejszej sprawie nie została odrębnie podpisana, a brak ten nie został uzupełniony mimo wezwania, NSA uznał postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi za prawidłowe i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga stanowiąca załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, musi być odrębnie podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, aby uznać ją za podpisaną.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę siedmiu sędziów (I FPS 2/21), która jednoznacznie stwierdza, że skarga załączona do pisma ogólnego wymaga odrębnego podpisu elektronicznego, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasad podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

p.p.s.a. art. 46 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasad podpisywania załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

p.p.s.a. art. 12b § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek formy pisemnej uznaje się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób określony w art. 46 § 2a.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.i.d.p.z.p. art. 2 § 3

Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

u.i.d.p.z.p. art. 17

Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

u.i.d.p.z.p. art. 20ae § 2

Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

rozp. PRM § 11 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych

rozp. PRM § 13

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych

rozp. PRM § 17

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podpisanie pisma ogólnego za pomocą platformy ePUAP nie obejmuje automatycznie podpisania załączonej skargi elektronicznej. Skarga elektroniczna stanowiąca załącznik do pisma ogólnego musi być odrębnie podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Odrzucone argumenty

Podpisanie pisma ogólnego przez platformę ePUAP powinno być wystarczające do uznania, że podpis obejmuje również załączniki.

Godne uwagi sformułowania

skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wnoszenia pism elektronicznych do sądów administracyjnych, w szczególności wymogów dotyczących podpisu elektronicznego dla skarg stanowiących załączniki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu wnoszenia pism przez platformę ePUAP i interpretacji przepisów PPSA w tym zakresie. Uchwała siedmiu sędziów ma moc wiążącą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wnoszenia dokumentów elektronicznych do sądów i wymaga zrozumienia specyfiki platformy ePUAP oraz interpretacji przepisów proceduralnych. Jest to istotne dla praktyków.

Czy podpis pod pismem ogólnym na ePUAP wystarczy? NSA wyjaśnia kluczowe zasady składania skarg elektronicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 570/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1298/20 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2021-05-18
III FZ 512/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par. 1 pkt 3, art. 46 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1298/21 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1298/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r.
1.2. Skarga na powyższą decyzję została wniesiona elektronicznie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie skargi oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego, bądź jego odpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik strony w przewidzianym terminie uzupełnił brak formalny poprzez złożenie odpisu pełnomocnictwa, jednakże nie nadesłał popisanego egzemplarza skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia zauważył, że podpisane zostało jedynie pismo przewodnie, bez załączników wśród których znajdowała się skarga.
1.3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie; art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przy zastosowaniu art. 2 i 7 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w realiach przedmiotowej sprawy oraz art. 3 pkt 2, 17 oraz art. 20ae ust. 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne z 17 lutego 2005 r. w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 i 17 rozporządzenia z 14 września 2011 r. Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych poprzez błędne przyjęcie, że plik stanowiący załącznik do pisma głównego (przewodniego) sporządzonego, podpisanego i wysłanego w platformie e-PUAP nie jest częścią tego pisma. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
2.2. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika zaś, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W sytuacji gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, tak jak w sprawie niniejszej, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (§ 2a art. 46 p.p.s.a.). Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b art. 46 p.p.s.a.). W świetle art. 12b § 1 p.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób o którym mowa w art. 46 § 2a.
2.3. Na tle zagadnienia dotyczącego tego czy elektroniczne podpisanie pisma sporządzonego w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP jest wystarczające dla uznania, że podpis ten obejmuje stanowiącą załącznik do tego pisma skargę oraz inne załączone dokumenty, wykształciły się przeciwstawne poglądy. Jeden tożsamy z poglądem zajętym przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie, a drugi – taki, na który powołuje się strona skarżąca tj. że podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę ePUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego.
2.4. W zakresie zasad wnoszenia przez stronę pism do sądu w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 6 grudnia 2021 r. w uchwale siedmiu sędziów (I FPS 2/21) wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmując, że "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.". Powyższa uchwała ma moc ogólnie wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Natomiast strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 269, opubl. LEX/el. 2021).
2.5. W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., że skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej można wnieść na kilka sposobów: pierwszy - umieszczenie treści pisma (w szczególności skargi) bezpośrednio w formularzu pisma ogólnego, które generowane jest w systemie ePUAP oraz podpisanie tego pisma jednym z akceptowanych przez ustawodawcę podpisów elektronicznych, drugi – załączenie do podpisanego pisma ogólnego (przewodniego) odrębnego pliku zawierającego treść środka prawnego skierowanego do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd wskazał także, że skarga powinna być samodzielnym dokumentem elektronicznym opatrzonym wymaganym podpisem. Oznacza to, że w przypadku odłączenia od formularza pisma ogólnego będzie dokumentem podpisanym podpisem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub podpisem osobistym. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że uznanie, że skarga jest załącznikiem do formularza pisma ogólnego niewymagającym odrębnego podpisu, stanowi odwrócenie zasad obowiązujących w postępowaniu przed sądem administracyjnym i interpretowanie ich przez pryzmat warunków technicznych platformy ePUAP, co jest zabiegiem nieuprawnionym w świetle powołanych norm prawnych.
2.6. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W sprawie nie ma sporu co do tego, że skarga stanowiła załącznik do podpisanego wymaganym podpisem formularza pisma ogólnego i nie została oddzielnie podpisana. Mimo wezwania, brak ten nie został uzupełniony. Dlatego prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę wniesioną w sprawie jako obarczoną brakiem formalnym w postaci braku wymaganego podpisu.
2.7. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI