III FSK 609/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. R. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Rzeszowie orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu P. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za lata 2015-2017. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 118 Ordynacji podatkowej (o.p.) poprzez uznanie, że 'wydanie' decyzji obejmuje tylko sporządzenie, a nie doręczenie, oraz błędną wykładnię Prawa upadłościowego (p.u.) w zakresie definicji niewypłacalności, twierdząc, że wymaga ona co najmniej dwóch wierzycieli. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., przez zaakceptowanie przez sąd pierwszej instancji nieuwzględnienia wniosku dowodowego o opinię biegłego w celu ustalenia daty niewypłacalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że pojęcie 'wydania' decyzji w rozumieniu art. 118 § 1 o.p. odnosi się do jej sporządzenia i opatrzenia podpisem, co miało miejsce przed upływem terminu. Odnosząc się do niewypłacalności, NSA stwierdził, że nie jest wymagane istnienie wielu wierzycieli, a wystarczy opóźnienie w płatnościach wobec jednego, co potwierdziły liczne zaległości spółki wobec różnych podmiotów, w tym ZUS. Sąd uznał, że ustalenie niewypłacalności i terminu na zgłoszenie wniosku o upadłość nie wymaga opinii biegłego, gdy materiał dowodowy jest wystarczający. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'wydania decyzji' w kontekście terminów procesowych w prawie podatkowym oraz definicji niewypłacalności w prawie upadłościowym w kontekście odpowiedzialności osób trzecich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości VAT, ale jego argumentacja dotycząca wykładni przepisów ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pojęcie 'wydania decyzji' w rozumieniu art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej obejmuje wyłącznie sporządzenie decyzji, czy również jej doręczenie stronie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'wydania decyzji' odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego niezbędne elementy i opatrzenia go podpisem, a nie do momentu doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym 'wydanie' decyzji jest równoznaczne z jej sporządzeniem i opatrzeniem podpisem, co wynika z przepisów procesowych.
Czy do stwierdzenia niewypłacalności dłużnika w rozumieniu Prawa upadłościowego konieczne jest, aby nie regulował on wymagalnych zobowiązań wobec co najmniej dwóch wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik jest niewypłacalny, jeśli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, nawet jeśli dotyczy to tylko jednego wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację skarżącej, wskazując, że brak jest wymogu wielości wierzycieli, a pogląd przeciwny prowadziłby do nierównego traktowania członków zarządu i osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich.
Czy organ podatkowy ma obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia daty powstania niewypłacalności spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma bezwzględnego obowiązku powoływania biegłego, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Ustalenie niewypłacalności jest kwestią faktyczną, którą organy mogą samodzielnie przeprowadzić, jeśli zebrany materiał dowodowy jest wystarczający. Przepis art. 197 § 1 o.p. daje organowi swobodę w korzystaniu z opinii biegłego.
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 118 § 1
Ordynacja podatkowa
Pojęcie 'wydania decyzji' odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego elementy wyszczególnione w art. 210 § 1 pkt 2 o.p. i opatrzenia go podpisem osoby upoważnionej.
o.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie zgłoszono wniosku o upadłość w odpowiednim terminie.
p.u. art. 11 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Definicja niewypłacalności dłużnika.
p.u. art. 1 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Definicja dłużnika.
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ podatkowy może przeprowadzić dowód z opinii biegłego, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa wykładnia art. 118 o.p. dotycząca 'wydania decyzji'. • Niewypłacalność spółki stwierdzona na podstawie licznych zaległości, nie wymaga istnienia wielu wierzycieli. • Ustalenie niewypłacalności i terminu na zgłoszenie wniosku o upadłość nie wymaga opinii biegłego, gdy materiał dowodowy jest wystarczający.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 118 o.p. - uznanie, że 'wydanie decyzji' obejmuje również doręczenie. • Błędna wykładnia Prawa upadłościowego - wymóg istnienia co najmniej dwóch wierzycieli do stwierdzenia niewypłacalności. • Naruszenie przepisów postępowania - nieuwzględnienie wniosku dowodowego o opinię biegłego.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'wydania' decyzji... odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego elementy wyszczególnione w art. 210 § 1 pkt 2 o.p., którego wyrazem jest m.in. złożenie pod decyzją podpisu przez upoważnioną osobę oraz opatrzenie datą jej wydania. • Prezentowany w skardze kasacyjnej pogląd, zgodnie z którym do orzeczenia o odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 o.p. konieczne jest stwierdzenie wielości wierzycieli, został zakwestionowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. • Ustalenie czy i kiedy w spółce wystąpił stan niewypłacalności, należy do ustaleń faktycznych, które samodzielnie mogą przeprowadzić organy podatkowe.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Jan Rudowski
przewodniczący
Paweł Borszowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wydania decyzji' w kontekście terminów procesowych w prawie podatkowym oraz definicji niewypłacalności w prawie upadłościowym w kontekście odpowiedzialności osób trzecich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości VAT, ale jego argumentacja dotycząca wykładni przepisów ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i menedżerów. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne przepisów podatkowych i upadłościowych.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi VAT spółki? NSA wyjaśnia kluczowe terminy i definicje.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.