III FSK 607/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając, że sytuacja skarżącej nie kwalifikuje się do umorzenia ze względu na brak przesłanki interesu publicznego.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję SKO odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną oraz błędną ocenę stanu faktycznego przez organy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącej i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a sytuacja ta nie kwalifikuje się do umorzenia ze względu na brak przesłanki interesu publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" nie są spełnione, oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji wydanej z rażącym naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne ustalenia dotyczące zamiaru zbycia nieruchomości i kosztów utrzymania samochodu. Podnosiła również zarzuty naruszenia zasady przekonywania strony oraz dowolnej oceny materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Sąd podkreślił, że choć skarżąca nie doprowadziła do powstania zaległości, a jej odpowiedzialność wynika z dziedziczenia, jej sytuacja nie kwalifikuje się do umorzenia ze względu na brak przesłanki "interesu publicznego". NSA wskazał również, że istnieją inne formy pomocy, takie jak odroczenie płatności lub rozłożenie na raty, o które skarżąca powinna wystąpić z nowym wnioskiem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania konkretnej decyzji w ramach uznania administracyjnego, ale może kontrolować, czy organ korzysta z przyznanej mu kompetencji w sposób nieracjonalny lub sprzeczny z zasadami konstytucyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie może zastępować organu w jego uznaniu administracyjnym, ale ma prawo badać, czy granice tego uznania nie zostały przekroczone w sposób dowolny lub sprzeczny z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 67a § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten dotyczy możliwości umorzenia zaległości podatkowej z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Sąd podkreślił, że są to przesłanki uznaniowe, ale organ nie może korzystać z tego uznania w sposób dowolny.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 6q § ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada przekonywania strony w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Elementy decyzji - uzasadnienie faktyczne.
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Skutki naruszenia przepisów o uzasadnieniu decyzji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
k.c. art. 373
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności solidarnej spadkobierców.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia przesłanek umorzenia. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuchylenie decyzji z powodu błędnych ustaleń faktycznych (zbycie nieruchomości, koszty utrzymania auta). Naruszenie zasady przekonywania strony (art. 124 o.p.) i dowolna ocena materiału dowodowego. Błędna wykładnia art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przez przyjęcie, że nie występuje przesłanka "ważnego interesu podatnika".
Godne uwagi sformułowania
sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień, nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikający z dyspozycji art. 122 o.p., nie ma zaś charakteru nieograniczonego, bezwzględnego każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić w sprawie decydujące znaczenie miały przede wszystkim okoliczności, które organy analizowały w kontekście przesłanki "interesu publicznego"
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Sławomir Presnarowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja granic uznania administracyjnego organów podatkowych w sprawach dotyczących ulg płatniczych (umorzenie zaległości), a także obowiązków dowodowych podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i przepisów dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne oceniają granice uznania administracyjnego organów podatkowych w kontekście trudnej sytuacji życiowej podatnika i jak ważne są dowody przedstawiane przez stronę.
“Trudna sytuacja życiowa to za mało? NSA o granicach umorzenia zaległości podatkowych.”
Dane finansowe
WPS: 4596,76 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 607/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Brolik /przewodniczący/ Jolanta Sokołowska Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Ulgi podatkowe Sygn. powiązane I SA/Po 762/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-02-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 67a § 1 pkt 3, art. 122 o.p., art. 124, oraz art. 187 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 399 art. 6q ust. 1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Po 762/23 w sprawie ze skargi L. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 4 września 2023 r., nr SKO.462.1684.26.2023 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Po 762/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA", "sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi L. Ł. (dalej: "Skarżąca", "Strona") oddalił skargę na zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO", "Organ") z dnia 4 września 2023 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. 2023 poz. 2383 z późn.zm.; dalej: "o.p.") w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz.U. 2024 poz. 399; dalej: "u.c.p.g."), albowiem w uzasadnieniu wyroku Sąd pomimo przytoczenia szeregu okoliczności związanych ze skrajnie trudną sytuacja materialną, zdrowotną i rodzinną Skarżącej oraz konstatacji, że "sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zarzutu naruszenia prawa materialnego polega na ocenie, czy w ustalonych przez organy okolicznościach faktycznych, odmowa zastosowania ww. przepisu (dotyczy art. 67a § 1 o.p.) jest uzasadniona", w istocie sąd nie dokonał wspomnianej kontroli, jak również nie wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" wynikające z ww. przepisu nie są w przedmiotowej sprawie spełnione; tymczasem Sąd w uzasadnieniu skarżonego wyroku z jednej strony potwierdził słuszność szeregu zarzutów formułowanych przez Skarżącą, a z drugiej poprzestał na ogólnych rozważaniach odnoszących się do konstytucyjnych zasad m.in. powszechności opodatkowania; ustalenia w zakresie występowania przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" nie są objęte uznaniem administracyjnym po stronie organów, w związku z czym element ten mógł istotnie wpłynąć na końcowe rozstrzygnięcie; 2. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji, pomimo, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 o.p., ze względu na będące podstawą wyroku sądu I instancji ustalenia, jakoby Skarżąca zamierzała zbyć nabyty w drodze spadkobrania udział wynoszący 1/3 w prawie własności zabudowanej nieruchomości, w wyniku czego miałaby uzyskać dodatkowe środki, z których będzie mogła spłacić zaległość wobec organu; przyjęte założenie co do stanu faktycznego jest tymczasem całkowicie niezgodne z prawdą, bowiem jak wskazywały już organy, zbycie ma charakter nieodpłatny i dokonywane jest na rzecz innego odpowiedzialnego solidarnie za zaległości członka rodziny; warto zauważyć, że Skarżąca w skardze kierowanej do sądu I instancji, podkreślała, że "Co więcej, Skarżąca pragnie wskazać, że prowadzone postępowanie w sprawie działu spadku po zmarłym A.G. nie pogarsza sytuacji wierzyciela jakim jest K., bo prowadzi do przeniesienia własności na rzecz innego dłużnika solidarnego, który dodatkowo obecnie zamieszkuje w rzeczonej nieruchomości. Z perspektywy sytuacji rodzinnej decyzja o dziale spadku wynika z faktu, że w lokalu zamieszkuje na stałe siostra Skarżącej, której sytuacja materialna nie pozwala na zniesienie współwłasności poprzez spłatę - biorąc pod uwagę relacje rodzinne, sytuację osobistą siostry, w tym potrzebę zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych, nie było zasadne inne działanie. Niemniej, wbrew twierdzeniom organu nie jest to czynność, która w jakikolwiek sposób zaprzeczałaby twierdzeniom Skarżącej, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna". Przyjęcie, że postępowanie o dział spadku skutkować będzie przysporzeniem po stronie Skarżącej spowodowało, że niewłaściwie oceniono sytuację majątkową Skarżącej, co z pewnością wpłynęło na ostateczne rozstrzygnięcie; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji, pomimo, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 121 § 1, art. 122, art. 124 o.p., ze względu na zignorowanie, iż organy podatkowe prowadziły postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, co skutkowało zaakceptowaniem rozstrzygnięcia Organu, u którego podstaw leżało m.in.: a) nieuwzględnienie w ramach wydatków ponoszonych przez Skarżącą kosztów utrzymania i eksploatacji samochodu osobowego, pomimo faktu, że w toku przeprowadzonego postępowania kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona, co stanowi w szczególności naruszenie art. 122 o.p. oraz art. 187 § 1 o.p., nakładających na organ w toku postępowania podatkowego ciężar kompletnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; należy przy tym podkreślić, że Skarżąca komunikowała gotowość do przedstawienia stosownych dowodów w tym zakresie; b) naruszenie zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym (art. 124 o.p.) oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego: i. prowadzącą do wniosku, że sytuacja materialna Skarżącej nie rodzi ryzyka popadnięcia jej rodziny w niedostatek, wobec czego, jak wynika z decyzji K. z dnia 26 lipca 2023 r. nie zachodzi przesłanka "interesu publicznego"; tymczasem, jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, stałe koszty utrzymania Skarżącej i jej Małżonka przewyższają uzyskiwane dochody, a zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych jest możliwe dzięki wsparciu osób najbliższych; ustalenie to, stojące w sprzeczności z zasadami racjonalnego wnioskowania, wpłynęło na wynik postępowania, bowiem przesłanka "interesu publicznego" stanowi przesłankę umorzenia zobowiązania; tym samym, należy przyjąć, że w przypadku wyciągnięcia przez Organ poprawnego wniosku, zgodnie z którym sytuacja materialna Skarżącej rodzi ryzyko popadnięcia jej rodziny w niedostatek, organ przyjąłby konsekwentnie, że występuje przesłanka "interesu publicznego"; ii. skutkującą przyjęciem, że sytuacja finansowa i życiowa Skarżącej po zakończeniu spłaty rat kredytu gotówkowego ulegnie poprawie, podczas gdy zgodnie z wyjaśnieniami Skarżącej zaciągnięty kredyt służył zaspokojeniu bieżących potrzeb bytowych, w szczególności zakupowi opału, a zatem zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego należy przyjąć, że po jego spłacie konieczne będzie zaciągnięcie kolejnego zobowiązania finansowego o wyższej wartości, na co wskazują stale wzrastające koszty nośników energii; co więcej, na spodziewaną przez Organ poprawę sytuacji Skarżącej w przyszłości nie wskazuje jej wiek, jak również obecna sytuacja zdrowotna i materialna; iii. brak wyjaśnienia w ramach decyzji K. z dnia 26 lipca 2023 r. w jaki sposób w ocenie organu należy oceniać wpływ faktu, że zaległość Skarżącej powstała w wyniku dziedziczenia na mocy ustawy po zmarłym bracie, na możliwość umorzenia istniejącego zobowiązania, podczas gdy, jak wskazuje K., w świetle orzecznictwa sądowego, obok sytuacji finansowej strony ważnym kryterium oceny w sprawach dotyczących ulg, ma sposób powstania zaległości i towarzyszące temu okoliczności; w ocenie Skarżącej, ocena analizowanej sprawy w kontekście zasad wspólnych dla całego społeczeństwa, za jakie SKO uznaje sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, czy zaufanie obywateli do organów władzy, powinna prowadzić do wniosku, że istniejące zaległości finansowe nie wynikają z zaniedbań samej Skarżącej, lecz zostały na nią nałożone z uwagi na dziedziczenie ustawowe po zmarłym bracie; w tym kontekście należy podkreślić, że dochodzone kwoty opłat sięgają roku 2017, co wskazuje na wieloletnie zaniechania K. w zakresie skutecznego dochodzenia należności od zmarłego A. G.; w ocenie Skarżącej, obciążanie jej skutkami ww. zaniechań naruszałoby poczucie sprawiedliwości, w szczególności biorąc pod uwagę jej skrajnie trudną sytuację materialną; iv. brak wyjaśnienia w ramach decyzji K. z dnia 26 lipca 2023 r. dlaczego w ocenie organu solidarny charakter zobowiązania za długi spadkowe znacząco zmienia możliwość odzyskania całości zaległości (...) także od pozostałych odpowiedzialnych spadkobierców; co więcej, jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia 26 lipca 2023 r. solidarny charakter istniejącego zobowiązania stanowił kluczowy czynnik wpływający na odmowę jego umorzenia, na co wskazuje K. w ostatnim fragmencie uzasadnienia: wobec powyższego, w ustalonym stanie faktycznym, zdaniem tut. Organu mimo wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" określonego w art. 67a § 1 o.p., z uwagi na solidarny charakter zobowiązania, umorzenie zaległości nie jest możliwe; w ocenie Skarżącej przedstawiona ocena, mająca kluczowe znaczenie z perspektywy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, stoi w sprzeczności z art. 373 k.c. w związku z art. 91 o.p.; potwierdza to wyrok WSA w Lublinie z 13 stycznia 2012 r., sygn. I SA/Lu 535/11. II. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. polegającą na przyjęciu, wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu oraz wbrew ustaleniu Organu, zgodnie z którym w ocenie Kolegium sytuacja majątkowa, rodzinna i osobista podatnika jest bardzo trudna, że w analizowanej sytuacji, w szczególności w kontekście sytuacji majątkowej i zdrowotnej Skarżącej i jej Małżonka, nie występuje przesłanka "ważnego interesu podatnika", o której mowa w art. 67a § 1 o.p.; co warte podkreślenia, ww. ocena jest sprzeczna ze stanowiskiem przyjętym w utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 26 lipca 2023 r.; tymczasem, ustalenia w tym zakresie (nieobjęte uznaniem administracyjnym) powinny doprowadzić od uznania przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. za spełnione, powinny prowadzić do ostatecznej decyzji organu w zakresie umorzenia zaległości podatkowej (opartej już o uznanie administracyjnej, choć jednocześnie znajdującej uzasadnienie w kontekście konkretnej sytuacji Skarżącej); jak zostało wskazane, podłożem niewłaściwej wykładni ww. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. były dodatkowo błędne ustalenia co do stanu faktycznego i okoliczności związanych z postępowaniem o dział spadku (w praktyce nieskutkującym przysporzeniem po stronie Skarżącej). Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej uregulowanych w powołanym art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest rozważenie, czy w analizowanej sprawie WSA prawidłowo ocenił, czy organy podatkowe w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie w zakresie ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącej - i w konsekwencji, czy ustaliły okoliczność zaistnienia bądź nie, ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego przy podejmowaniu decyzji w zakresie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, wyraża także akceptację dokonanych, przez organ ustaleń stanu faktycznego oraz potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia SKO. W judykaturze przyjmuje się, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2022 r., III FSK 845/21 – zawierający pogłębioną analizę prawną, która obecnie czyni podstawę uzasadnienia, gdyż należało się z nią zgodzić). Z drugiej strony przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień, nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z istoty art. 67a § 1 pkt 3 o.p. wynika, że rozpoznający sprawę sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu, bądź odmowie umorzenia zaległości podatkowej (w przypadku stwierdzenia istnienia co najmniej jednej z przesłanek). Nie może też oceniać kryteriów przyjętych przez organ, a uzasadniających wybór opcji decyzyjnej. Poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej, nie mogą jednak pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Istnieją więc pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 o.p. (por. wyrok NSA z 15 lipca 2016 r., II FSK 1685/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani samorządowe organy podatkowe, ani tym bardziej sąd pierwszej instancji tej granicy uznaniowości nie przekroczyły. W ramach przyznanych uprawnień organ podatkowy ustalił, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa Skarżącej i jak ta sytuacja przekłada się na ocenę jej możliwości płatniczych względem wierzyciela, tj. K. (dalej: "K.") z tytułu zaległości powstałych za życia A. G. (dalej: "Spadkodawca") na nieruchomości położonej pod adresem R., ul. (...). Nie budzi wątpliwości, że Skarżąca wraz z M. J. i U. M., na mocy decyzji nr [...] z dnia 14 lutego 2023 r. (akta administracyjne) zobowiązane są do solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spadkodawcy z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które wraz z odsetkami i kosztami na dzień 14 lutego 2023 r. wyniosły 4.596,76 zł. Nie budzi również wątpliwości, że Skarżąca nie posiada własnego źródła utrzymania, a jedynym źródłem dochodu w jej gospodarstwie domowym jest emerytura męża, wynosząca 2 770,41 zł. Ustalone w toku postępowania dowodowego, przy aktywnym udziale samej Skarżącej, wydatki wyniosły 2.847,00 zł. Zasadniczo oba organy podatkowe przyjęły za odpowiadające stanowi faktycznemu wydatki ponoszone przez Skarżącą i jej męża, za wyjątkiem kosztów związanych z utrzymaniem auta. Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikający z dyspozycji art. 122 o.p., nie ma zaś charakteru nieograniczonego, bezwzględnego. Generalną zasadą postępowania dowodowego jest bowiem to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2013 r., II FSK 365/12). Tymczasem Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających koszt utrzymania i eksploatacji samochodu osobowego. Składając wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, to podatnik powinien go uzasadnić i do obowiązków Skarżącej należało dostarczenia wszelkich informacji dotyczących wydatków, w tym tych związanych z kosztami związanymi z użytkowanym pojazdem. W braku podołaniu powyższemu obowiązkowi, przy ustalaniu wydatków Strony, koszt ten nie mógł zostać uwzględniony w zebranym materiale dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów prawa procesowego w postaci art. 124 o.p. oraz dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 124 o.p. organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Przepis art. 124 o.p. wyraża tzw. zasadę przekonywania, która odzwierciedla się, m.in. w prawidłowym uzasadnieniu decyzji, wyjaśniającym podstawę faktyczną i prawną decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy podatkowe obu instancji, zgromadziły w sprawie materiał dowodowy zgodnie z regułami procesowymi, stanowiący wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki, choć jak słusznie wskazywał WSA, zaistniały pewne uchybienia, które nie miały jednak znaczenia w kontekście prawidłowości wydanej decyzji. Bezsprzecznie to nie Skarżąca doprowadziła do powstania zaległości, a jej odpowiedzialność z tego tytułu oparta jest na solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadku. Równie zasadny jest zarzut zawiązany z błędną oceną sytuacji finansowej gospodarstwa domowego Skarżącej po zakończeniu spłaty raty kredytu gotówkowego zaciągniętego na pokrycie kosztów nośników energii. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd I instancji dokonał właściwej oceny, wskazując, że powyższe uchybienia nie mają cechy "istotności" wpływu na wynik sprawy, gdyż w sprawie decydujące znaczenie miały przede wszystkim okoliczności, które organy analizowały w kontekście przesłanki "interesu publicznego". Nie sposób również podzielić zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. Wbrew oczekiwaniom Strony nie można jej zwolnić z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w analizowanej sprawie, gdyż sytuacja Skarżącej nie kwalifikuje się, przede wszystkim pod kątem interesu publicznego, do umorzenia zaległości w całości. W ustalonych okolicznościach faktycznych tej sprawy, organy zasadnie uznały, że udzielenie Skarżącej ulgi we wnioskowanej formie byłoby przedwczesne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy należycie wyjaśniły dlaczego Skarżąca nie zasługuje na umorzenie zaległości zgodnie z wnioskiem, podając szczegółowo powody, jakie za tym przemawiają, odnosząc je do sytuacji Skarżącej i analizując je zarówno na gruncie interesu podatnika, jak również pod kątem interesu publicznego. Powyższej oceny nie zmieniają częściowo sprzeczne ustalenia, o których była już wcześniej mowa, albowiem uchybienia te nie sposób ocenić jako mające istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd organu odwoławczego, że Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej ulgi w postaci umorzenia zaległości, w sytuacji w której istnieją inne formy udzielenia jej pomocy w postaci odroczenia płatności zaległości lub rozłożenia jej na raty. W tym zakresie, Skarżąca powinna zwrócić się z nowym wnioskiem do Zarządu K. Mając na uwadze powyższe wywody w kwestii dotyczącej istoty sporu, Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne uznaje pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. s. Jolanta Sokołowska s. Jacek Brolik s. Sławomir Presnarowicz (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI