Orzeczenie · 2025-11-18

III FSK 595/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-18
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościskarżący kasacyjnyNSApostępowanie egzekucyjnedłużnik zajętej wierzytelnościnieprzekazanie środków

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów PPSA oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 71a § 9 i art. 89 § 1 u.p.e.a., twierdząc, że nie uchylał się od przekazania wierzytelności, a urząd nie zweryfikował prawidłowo wpłat ani jego faktycznego zadłużenia. Podkreślił również, że wobec K.B. ogłoszono upadłość konsumencką. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż naruszenia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzono, że skarżący prawidłowo uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, ponieważ dokonywał wpłat na rzecz zobowiązanej, a nie organu egzekucyjnego, mimo skutecznego zajęcia wierzytelności. Sąd podkreślił, że rozporządzenie wierzytelnością po jej zajęciu nie jest możliwe, a dłużnik zajętej wierzytelności traci uprawnienia do dysponowania nią z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą upadłości K.B. jako spóźnioną i nieistotną dla oceny legalności postanowienia organu egzekucyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności oraz skutków ich niedopełnienia, a także zasady kontroli sądowej orzeczeń organów egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną wierzytelności. Ocena wpływu ogłoszenia upadłości na późniejsze postępowanie sądowe jest standardowa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, jeśli dokonuje wpłat na rzecz zobowiązanego zamiast na rzecz organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, jeśli dokonuje wpłat na rzecz zobowiązanego, a nie organu egzekucyjnego, po skutecznym zajęciu wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po skutecznym zajęciu wierzytelności pieniężnej, dłużnik zajętej wierzytelności traci uprawnienia do dysponowania nią, a jego rola ogranicza się do przekazania kwoty organowi egzekucyjnemu. Dokonywanie wpłat na rzecz zobowiązanej stanowi naruszenie obowiązków.

Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej wobec zobowiązanego po wydaniu postanowienia organu egzekucyjnego ma wpływ na ocenę legalności tego postanowienia przez sąd administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ogłoszenie upadłości konsumenckiej wobec zobowiązanego po wydaniu zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego nie ma wpływu na ocenę legalności tego postanowienia przez sąd administracyjny, który kontroluje akt według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego wydania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sąd pierwszej instancji był zobowiązany do kontroli zaskarżonego aktu według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu jego wydania, co wynika z zasady legalizmu. Okoliczność ogłoszenia upadłości po wydaniu postanowienia organu egzekucyjnego nie wpływa na legalność tego postanowienia.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ egzekucyjny, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania przez organ egzekucyjny może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjny musi wykazać związek przyczynowy między uchybieniem a orzeczeniem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skuteczność zarzutów opartych na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wykazania, że stwierdzone uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek udowodnienia tego związku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 71a § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, gdy naruszono art. 71a § 9 u.p.e.a. przez uznanie, że skarżący bezpodstawnie uchylał się od przekazania wierzytelności. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, gdy naruszono art. 71a § 9 u.p.e.a. przez brak zweryfikowania prawidłowości określenia wpłat i ich przekazania. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, gdy naruszono art. 89 § 1 u.p.e.a. przez brak zweryfikowania, czy skarżący jest faktycznie dłużnikiem K.B. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, gdy naruszono art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez niezbadanie sprawy i dążenie do jej wyjaśnienia zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący ograniczył się przede wszystkim do zamanifestowania niezadowolenia z oceny zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie - jego motywacja w tym zakresie stanowi polemikę ze wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacją Sądu pierwszej instancji. • O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Spór w sprawie sprowadza się do oceny zasadności stanowiska organów, zaaprobowanego w zaskarżonym wyroku, że Skarżący jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. • Rozporządzenie wierzytelnością po jej zajęciu nie jest możliwe. • Zwrot "bezpodstawnie uchyla się", odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych. • Nie można tracić przy tym z pola widzenia, że zaistniała ona już po wydaniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 lipca 2024 r., zaś Sąd I instancji zobowiązany był do kontroli zaskarżonego aktu według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu jego wydania, co wynika z zasady legalizmu.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

sędzia

Dominik Gajewski

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności oraz skutków ich niedopełnienia, a także zasady kontroli sądowej orzeczeń organów egzekucyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną wierzytelności. Ocena wpływu ogłoszenia upadłości na późniejsze postępowanie sądowe jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest zajęcie wierzytelności i obowiązki dłużnika. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów i utrwalonej linii orzeczniczej.

Egzekucja administracyjna: Kiedy wpłaty do wierzyciela zamiast do urzędu mogą Cię słono kosztować?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst