Orzeczenie · 2023-10-11

III FSK 591/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-11
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnaprzedawnieniezobowiązanie podatkoweupomnienieskarżący kasacyjnyNSAprawo podatkowepostępowanie egzekucyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "Z." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo istotnego naruszenia przepisów postępowania podatkowego, a konkretnie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia. Spółka podniosła również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie analizy art. 70c O.p. oraz zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku. Dodatkowo, spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie prawidłowego zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie braku obowiązku doręczenia upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na związanie granicami skargi kasacyjnej i brak skutecznej polemiki ze stanowiskiem WSA. Sąd podkreślił, że kwestia przedawnienia była już przedmiotem rozpatrzenia i nie można jej odrębnie badać w skardze kasacyjnej bez podważenia stanowiska WSA w tym zakresie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za niezasadny, gdyż uzasadnienie WSA spełniało wymogi formalne. Odnosząc się do kwestii upomnienia, NSA stwierdził, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy dotyczyła należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Sąd uznał, że odsetki jako należność uboczna dzieliły losy należności głównej, co wyłączało konieczność kierowania odrębnego upomnienia. Pozostałe kwestie uznano za wtórne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczania zawiadomień o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz wymogów formalnych wszczęcia postępowania egzekucyjnego (obowiązek wysłania upomnienia).

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z egzekucją administracyjną oraz interpretacją przepisów u.p.e.a. i p.p.s.a. w kontekście zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego, a kwestia ta była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym i sądowym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kwestia przedawnienia i prawidłowości zawieszenia biegu terminu przedawnienia była już rozstrzygnięta i nie podlega ponownemu badaniu w skardze kasacyjnej bez podważenia stanowiska WSA w tym zakresie. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do podważenia merytorycznej treści uzasadnienia wyroku.

Czy w przypadku egzekucji należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, istnieje obowiązek doręczenia odrębnego upomnienia dotyczącego odsetek jako należności ubocznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku egzekucji należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, nie ma obowiązku doręczenia odrębnego upomnienia dotyczącego odsetek, gdyż odsetki jako należność uboczna dzielą losy należności głównej.

Uzasadnienie

NSA powołał się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., zgodnie z którym egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku należności pieniężnych powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznym orzeczeniu. Sąd uznał, że odsetki jako należność uboczna dzieliły losy należności głównej, co wyłączało konieczność kierowania odrębnego upomnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki "Z." sp. z o.o.

Przepisy (16)

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja administracyjna może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 15 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić w drodze rozporządzenia należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w tym dotyczące przedawnienia.

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. art. 2 § 2

Egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie pomimo tego, że organy I i II instancji naruszyły w istotny sposób przepisy postępowania podatkowego, a mianowicie: art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., oraz w związku z art. 59 § 1 pkt 1 i art. 59 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. poprzez niezasadne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W istocie nieprawidłowo zawiadomiono skarżącą o zawieszeniu biegu przedawnienia, z uwagi na pominięcie przy doręczeniu zawiadomienia ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Doręczenie pisma stronie w sytuacji, gdy został ustanowiony pełnomocnik, nie wywołuje żadnego skutku procesowego. Zatem należy stwierdzić, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i egzekwowana należność przestała istnieć z mocy prawa, a mimo to postępowanie było dalej prowadzone, co jako takie nie powinno się ostać. Tym samym prowadzona egzekucja jest niedopuszczalna, a wystawiony tytuł wykonawczy został błędnie sporządzony; art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie dokonania dokładnej i rzetelnej analizy przepisów mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, tj. art. […]

Godne uwagi sformułowania

NSA nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji strony wnoszącej skargę kasacyjną. • Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, może on uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. • Zwalczanie zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ustaleń faktycznych oraz oceny prawnej nie mogło być skuteczne. • Odsetki jako należność uboczna - pochodna należności głównej, w przypadku gdy jest dochodzona łącznie z należnością główną, dzieli w postępowaniu egzekucyjnym losy należności głównej.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

przewodniczący

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczania zawiadomień o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz wymogów formalnych wszczęcia postępowania egzekucyjnego (obowiązek wysłania upomnienia)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z egzekucją administracyjną oraz interpretacją przepisów u.p.e.a. i p.p.s.a. w kontekście zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, takich jak przedawnienie i doręczenia, które są istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Egzekucja podatkowa: Czy błąd w doręczeniu zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia może uratować przed długami?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst