Orzeczenie · 2025-12-18

III FSK 586/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSApodatkoweŚredniansa
ulgi podatkoweumorzenie zaległościOrdynacja podatkowainteres podatnikainteres publicznyVATspółka w likwidacjipostępowanie podatkoweskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. sp. z o.o. w likwidacji od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała błędną wykładnię art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (o.p.) poprzez nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a także naruszenia przepisów postępowania dotyczące swobodnej oceny dowodów. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy, a przesłanki 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' wymagają szerokiej oceny. Trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczająca, a spółka nie wykazała szczególnych powodów, które uzasadniałyby umorzenie. NSA zwrócił uwagę na neutralny charakter VAT dla przedsiębiorcy i fakt, że spółka nie wywiązywała się z wcześniejszych ugód ratalnych. Odniesiono się również do braku wpływu opóźnień w postępowaniach innych organów na decyzję podatkową oraz do faktu, że spółka jest w likwidacji. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym dowolnej oceny dowodów i używania form osobowych w uzasadnieniu decyzji, również uznano za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęć 'ważny interes podatnika' i 'interes publiczny' w kontekście umorzenia zaległości podatkowych, a także zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i jej argumentacji, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych jest uzasadniona brakiem wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa umorzenia zaległości podatkowych jest uzasadniona, jeśli nie zostaną wykazane przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trudna sytuacja finansowa podatnika nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia zaległości, jeśli nie towarzyszą jej inne szczególne okoliczności uzasadniające ważny interes podatnika lub interes publiczny. Podkreślono uznaniowy charakter decyzji organu i konieczność wszechstronnej analizy sytuacji podatnika.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolna ocena dowodów, miało istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ ustalenia faktyczne organów były oparte na całokształcie materiału dowodowego i ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne były trafne. Zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów nie zostały skutecznie uzasadnione przez stronę skarżącą.

Czy używanie form osobowych czasowników w uzasadnieniu decyzji podatkowej narusza zasadę legalizmu lub zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie?

Odpowiedź sądu

Nie, używanie form osobowych czasowników w uzasadnieniu decyzji ma charakter stylistyczny i nie narusza zasady legalizmu ani zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że użycie form pierwszoosobowych w uzasadnieniu decyzji jest kwestią stylistyczną i redakcyjną, nie podważającą faktu wydania decyzji przez organ podatkowy działający na podstawie prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżącej na rzecz organu koszty postępowania kasacyjnego.

Przepisy (25)

Główne

o.p. art. 67a § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Umorzenie zaległości podatkowej jest możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Instytucja ma charakter uznaniowy, a organ ma obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych.

Pomocnicze

o.p. art. 67b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 173 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. ) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego jako przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. • Prawidłowość ustaleń faktycznych organów oparta na całokształcie materiału dowodowego i swobodnej ocenie dowodów. • Użycie form osobowych w uzasadnieniu decyzji ma charakter stylistyczny i nie narusza przepisów prawa.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 120, 122, 187 § 1, 191 o.p.) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 207 § 1 o.p. poprzez używanie w uzasadnieniu decyzji osobowych form czasowników.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. • Użycie przez ustawodawcę ogólnych zwrotów: 'ważny interes podatnika', czy 'interes publiczny' stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych. • Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. • Pojęcia 'ważnego interesu podatnika' nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nią zobowiązań podatkowych. • Spełnienie przesłanki 'ważnego interesu podatnika' wiąże się z istnieniem po stronie podatnika szczególnych powodów skutkujących tym, że żądanie pełnej i terminowej zapłaty podatku może zachwiać podstawami jego egzystencji i osób zależnych od niego. • Podatek ten jest uwzględniany w cenie, obciąża nabywcę towaru, jest więc neutralny dla przedsiębiorcy. • Udzielenie spółce ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych, byłoby w analizowanym przypadku działaniem przedwczesnym.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

członek

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'ważny interes podatnika' i 'interes publiczny' w kontekście umorzenia zaległości podatkowych, a także zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i jej argumentacji, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia umorzenia zaległości podatkowych, które jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja kluczowych pojęć przez NSA jest wartościowa dla praktyków prawa podatkowego.

Czy trudna sytuacja finansowa zawsze uzasadnia umorzenie długu wobec państwa? NSA wyjaśnia granice 'ważnego interesu podatnika'.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst