III FSK 584/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-03
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościskarga kasacyjnanaruszenie prawa materialnegonaruszenie przepisów postępowaniawada decyzjistrona postępowaniaorgan podatkowyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną z powodu jej wadliwości formalnej, nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów dotyczących istnienia dwóch różnych decyzji podatkowych.

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym istnienie dwóch różnych decyzji podatkowych wydanych przez organ pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną z powodu jej wadliwości formalnej – braków w uzasadnieniu i niepowiązania zarzutów z przepisami prawa. Sąd nie odniósł się do merytorycznych zarzutów dotyczących rzekomego istnienia dwóch różnych decyzji, wskazując na brak oryginału dokumentu w aktach sprawy i nieprzedstawienie go przez pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Grupy Producentów B. [...] sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym kluczowy zarzut dotyczący istnienia dwóch różnych decyzji Wójta Gminy [...] o tej samej dacie, numerze i przedmiocie, lecz z odmiennymi rozstrzygnięciami co do wysokości zobowiązania podatkowego. Skarżąca twierdziła, że jedna z tych decyzji (nr 1) została jej doręczona i zawiera dwie różne kwoty zobowiązania, podczas gdy druga (nr 2), znajdująca się w aktach, zawiera jedną kwotę. Skarżąca argumentowała, że obie decyzje są wadliwe i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną z powodu jej wadliwości formalnej. Sąd podkreślił, że uzasadnienie skargi kasacyjnej musi być powiązane z zarzutami i przepisami prawa, a w tym przypadku skarżąca nie uzasadniła swoich zarzutów, nie wskazując, w jaki sposób przepisy zostały naruszone ani jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Sąd nie odniósł się do merytorycznych zarzutów dotyczących istnienia dwóch decyzji, wskazując na brak oryginału dokumentu w aktach sprawy i nieprzedstawienie go przez pełnomocnika skarżącej, mimo że był to kluczowy dowód w sprawie. Sąd zasugerował, że organ powinien podjąć działania w celu wyjaśnienia tej kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwość formalna skargi kasacyjnej, uniemożliwiająca kontrolę sądową nad zarzutami, jest podstawą do jej oddalenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej uzasadnienie musi być powiązane z zarzutami i przepisami prawa. Brak takiego powiązania uniemożliwia sądowi weryfikację zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Skarżąca zarzuciła naruszenie pkt 3, 5 i 7, jednak nie wykazała spełnienia przesłanek nieważności określonych w tych przepisach.

u.p.o.l. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

O.p. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżąca zarzuciła naruszenie pkt 2, wskazując na skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżąca zarzuciła naruszenie, wskazując na pominięcie zagadnienia wewnętrznej sprzeczności decyzji organu pierwszej instancji.

O.p. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Skarżąca zarzuciła naruszenie pkt 7 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość formalna skargi kasacyjnej uniemożliwiająca merytoryczną kontrolę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA. Istnienie dwóch różnych decyzji podatkowych. Niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. Naruszenie art. 187 § 1 O.p. Naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. Naruszenie art. 122 O.p. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 O.p. Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 zdanie 1 P.p.s.a. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Naruszenie art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 7 O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 in fine P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone nie można stwierdzić nieważności decyzji nieistniejącej profesjonalny pełnomocnik wie, że stawiając tak ważki zarzut, jakim jest wytworzenie przez organ dwóch decyzji o różnych rozstrzygnięciach, powinien okazać Sądowi oryginał decyzji

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, obowiązek uzasadnienia zarzutów i powiązania ich z przepisami prawa, a także konsekwencje ich niedopełnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii istnienia dwóch różnych decyzji podatkowych z powodu wadliwości skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, ale jej wartość merytoryczna jest ograniczona przez wadliwość formalną skargi. Potencjalnie interesująca ze względu na zarzut istnienia dwóch decyzji.

Wadliwa skarga kasacyjna uniemożliwiła NSA ocenę zarzutu o istnieniu dwóch decyzji podatkowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 584/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski
Jacek Pruszyński
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 583/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-02-20
III FZ 534/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 176 § 1, art. 174, art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 7.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Protokolant Luiza Wyszomierska, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Grupy Producentów B. [...] sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 583/23 w sprawie ze skargi Grupy Producentów B. [...] sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2023 r. nr SKO.4140.94.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 583/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA) oddalił skargę Grupy Producentów B. [...] sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej: SKO) z dnia 5 czerwca 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r.
Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 1 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) w związku z art. 133 § 1 oraz art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pomimo faktu nieustalenia podmiotu władającego opodatkowaną nieruchomością i relacji prawnej pomiędzy Skarżącą, a podmiotem, który uzyskał koncesję na wydobycie piasku na opodatkowanej nieruchomości, czyli pomimo nieustalenia lub nieprawidłowego ustalenia strony postępowania, obowiązek podatkowy ciąży na Skarżącej i w konsekwencji popełnienie błędu z przeniesienia skutkującego naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. i nieuwzględnieniem skargi, w sytuacji gdy zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego dotknięte są wadą nieważności, z uwagi na skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez niewłaściwe zastosowanie i obciążenie Skarżącej podatkiem od nieruchomości pomimo faktu, że koncesje, o których mowa w toku postępowania zostały wydane na rzecz innych podmiotów niż Skarżąca, co oznacza w istocie, że jeżeli jakakolwiek działalność gospodarcza na terenie nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania była wykonywana to nie przez Skarżącą, a przez te podmioty, które dysponowały przedmiotowymi koncesjami, a zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Na podstawie art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w całości, pomimo istnienia istotnych podstaw do jej uwzględnienia, a to dotknięcia wadą nieważności zaskarżonej decyzji, a mianowicie skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie (decyzja nr 1 i decyzja nr 2), a to istnienia w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wewnętrznej sprzeczności uniemożliwiającej jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, polegającą na określeniu wysokości zobowiązania w dwóch różnych kwotach w obrębie osnowy decyzji (decyzja nr 1), a to wreszcie, badanie przez Sąd pierwszej instancji decyzji nieistniejącej, która nie została legalnie wprowadzona do obrotu (decyzja nr 2), co miało istotny wpływ na wynik postępowania i doprowadziło do oddalenia najpierw odwołania, a teraz skargi;
2) w ślad za organem administracji, naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez niedokonanie w toku postępowania jednoznacznego ustalenia jaki podmiot faktycznie włada nieruchomością jak właściciel albo wręcz dokonanie wewnętrznie sprzecznego ustalenia podmiotu władającego opodatkowaną nieruchomością i pomimo ustalenia, iż koncesje na wydobycie piasku posiada Pani K. W. wpisana do ewidencji działalności gospodarczej przez Wójta Gminy [...] pod numerem [...] i Pan W. W. wpisany do ewidencji działalności gospodarczej przez Wójta pod numerem [...], działający w spółce cywilnej pod nazwą P. [...] S.C. (dalej: Spółka), skierowanie decyzji do Skarżącej nie wziąwszy pod uwagę, że podatek może ciążyć na innym podmiocie. Wobec powyższego ani organ administracji w toku postępowania administracyjnego, ani Sąd pierwszej instancji w toku postępowania sądowego nie ustalili bezsprzecznie, który podmiot tak naprawdę powinien być zobowiązany do zapłaty podatku zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 u.p.o.l., co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło w następstwie również do naruszenie tego przepisu prawa materialnego i do oddalenia skargi;
3) art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów z dokumentów odnośnie do koncesji przyznanej Skarżącej pozwalającej na wydobycie kopalin w postaci piasku, z czym wiąże się domniemanie faktycznego wydobycia, a nieprzeprowadzenie tego dowodu skutkuje niemożnością ustalenia czy wydobycie de facto ma miejsce oraz na jakim terenie i czy jest wykonywane przez Skarżącą jako właściciela terenu, czy też przez inny podmiot, co tym samym skutkuje niemożnością wydania decyzji ustalającej podatek, którym obciążona miałaby być Skarżąca, a nie podmiot, który faktycznie wykonywał jakiekolwiek czynności związane z wydobyciem kopalin, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
4) w ślad za organem administracji, naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie dowolnych, a nie swobodnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że "(...) organy procesowe ustaliły, że sporny grunt był w posiadaniu przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na wydobywanie kopalin na określonej części działek i z oględzin dokonanych (...) wynika, że taka działalność była tam prowadzona (...)", w sytuacji gdy ani Skarżąca nie była w posiadaniu gruntu, ani nie uzyskała koncesji na wydobycie, ani takiej działalności tam nie prowadziła, a równocześnie Sąd pierwszej instancji nie ustalił, kto wykonywał tam działalność i jaki był jego stosunek prawny do nieruchomości Skarżącej, co miało wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wydania zaskarżonego wyroku;
5) w ślad za organem administracji, naruszenie art. 122 O.p. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia kluczowych, w świetle doniosłych przepisów prawa materialnego okoliczności, czy w 2022 r. sporna nieruchomość była rzeczywiście wykorzystywana w prowadzeniu działalności gospodarczej i w jaki sposób, a jeżeli tak - jakiej powierzchni spornej nieruchomości dotyczyło faktyczne wykorzystywanie na prowadzenie działalności gospodarczej w 2022 r., a rezultatem powyższego organy arbitralnie przyjęły, że sporna nieruchomość w 2022 r. była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej i obciążyły Skarżącą podatkiem od nieruchomości z powyższego tytułu w dowolnej wysokości obliczonej od arbitralnie przyjętej podstawy opodatkowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
6) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 O.p. poprzez niemalże całkowite pomięcie zagadnienia związanego z istnieniem w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wewnętrznej sprzeczności uniemożliwiającej jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, a polegającej na określeniu wysokości zobowiązania w dwóch różnych kwotach w obrębie osnowy decyzji, co było podnoszone w piśmie Skarżącej z dnia 27 października 2023 r. i ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji do uznania, że takich różnic nie ma, w sytuacji gdy w istocie, w decyzji nr 1 ujawnione zostały dwie różne wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego: kwota 14 551 zł i kwota 14 680 zł (vide uzasadnienie niniejszej skargi kasacyjnej, szerzej vide uzasadnienie pisma z dnia 27 października 2023 r.), skutkujące istnieniem w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wewnętrznej sprzeczności uniemożliwiającej jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, co prowadzi do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji orzekał w przedmiocie aktu niezawierającego minimum elementów pozwalających na uznanie go za decyzję administracyjną, wobec czego WSA orzekał w przedmiocie "nie decyzji", co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi i utrzymania w obrocie aktu niebędącego decyzją administracyjną;
7) art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 zdanie 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy z uwagi na orzekanie w przedmiocie decyzji nieistniejącej ("nie decyzji"), z uwagi na fakt, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że WSA badał decyzję, w której wskazano jedną kwotę zobowiązania podatkowego (decyzja nr 2, tę która znajdowała się w aktach sprawy administracyjnej i tę przesłaną do Sądu pierwszej instancji przez organ administracji), a nie tę która została doręczona Skarżącej i w której sentencji znajdują się dwie różne kwoty powodujące wewnętrzną sprzeczność uniemożliwiającą jednoznaczne określenie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego (decyzja nr 1, tę załączoną wraz z kopertą do pisma pełnomocnika Skarżącej z dnia 27 października 2023 r. - w aktach sprawy), WSA legitymizował sytuację, w której istnieją dwa akty prawne - "nie decyzje" - Wójta Gminy [...] o tożsamości daty wydania, numeru decyzji, organu wydającego, przedmiotu opodatkowania i okresu, którego dotyczy ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, lecz jedna z nich - decyzja nr 1 - została Skarżącej doręczona, natomiast druga - decyzja nr 2 - którą oceniał Sąd pierwszej instancji, nie została nigdy Skarżącej doręczona, wobec czego nie wywołuje skutków prawnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
8) art. 156 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez popełnienie błędu z przeniesienia i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zarówno decyzja nr 1, a także decyzja nr 2 są decyzjami nieistniejącymi ("nie decyzjami") i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi;
9) art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 7 O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 in fine P.p.s.a. poprzez popełnienie błędu z przeniesienia i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zarówno decyzja nr 1, a także decyzja nr 2 są decyzjami nieistniejącymi ("nie decyzjami") i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi.
Skarżąca - w razie podzielenia przez Sąd zdania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty poprzez jej uwzględnienie i stwierdzenie nieważności w całości decyzji organu odwoławczego oraz stwierdzenie nieważności w całości poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty poprzez jej uwzględnienie i uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. W razie uznania przez Sąd pierwszej instancji, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, ponowne rozpoznanie sprawy i orzeczenie zgodnie z jej wnioskiem, orzekając także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna. Zarzucono w niej naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, ale w uzasadnieniu nawet nie wspomniano o przepisach wymienionych w petitum. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Zatem to skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Dlatego wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić Obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.
Wynikającym z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany.
Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej. Ponieważ skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów. Przepisy postępowania wskazane w petitum jako naruszone w ogóle nie zostały uzasadnione. Tym samym nie wykazano wpływu zarzucanego ich naruszenia na wynik sprawy, nie wykazano również sposobu zarzucanego naruszenia w oparciu o treść przepisów. Nie zostały też uzasadnione, według reguł zakreślonych omówionymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuty naruszenia prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie nawiązano do żadnego przepisu prawa wymienionego w petitum. Owo uzasadnienie nie stanowi nawet polemiki z merytorycznym stanowiskiem zawartym w zaskarżonym wyroku. Skarżąca wywodzi w nim, że w obrocie prawnym są dwie decyzje Wójta Gminy [...], tożsame co do: daty wydania, numeru decyzji, organu wydającego, przedmiotu i okresu opodatkowania ale różne co do rozstrzygnięcia. Według Skarżącej w decyzji przez nią posiadanej są dwie różne kwoty zobowiązania podatkowego, tj. kwota 14 551 zł i 14 680 zł, natomiast w decyzji znajdującej się w aktach podatkowych jest jedna wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 14 680 zł. Skarżąca utrzymuje, że "niezależnie od tego czy przedmiotem orzekania była decyzja faktycznie doręczona Skarżącemu (Decyzja nr 1), czy też druga decyzja, znajdująca się w aktach sprawy (Decyzja nr 2) ale nigdy Skarżącemu nie doręczona, akt będący przedmiotem oceny Sądu nie jest decyzją administracyjną, wobec czego musi zostać wyeliminowany z obrotu w całości i to na każdym etapie drogi administracyjnej".
Wywody te Skarżąca czyni w zupełnym oderwaniu od przepisów prawa, przez to nie można dowiedzieć w jaki sposób zdaniem Skarżącej miało dojść do zarzucanego w petitum naruszenia art. 247 § 1 pkt 3, 5 i 7 O.p. Nie jest bowiem możliwe, jak to wskazano w petitum, naruszenie wszystkich tych przepisów w ten sam sposób, tj. poprzez "popełnienie błędu z przeniesienia i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zarówno Decyzja nr 1, a także Decyzja nr 2 są decyzjami nieistniejącymi ("nie decyzjami") i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu".
Art. 247 § 1 pkt 3 O.p. stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dla wykazania naruszenia tego przepisu konieczne jest więc wskazanie przepisu, który został rażąco naruszony, przez co decyzja jest dotknięta wadą nieważności, a mimo to sąd nie dostrzegł spełnienia ww. przesłanki. Takiego przepisu nie wskazano w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ażeby wykazać naruszenie cytowanego przepisu konieczne jest podanie przepisów prawa, które normują materię dotyczącą strony w danym postępowaniu. Bez tego niemożliwe jest ustalenie, czy wystąpiła wada z art. 247 § 1 pkt 5. W skardze kasacyjnej poprzestano na zarzuceniu naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p.
Według postanowień art. 247 § 1 pkt 7 organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. Skarżąca takiego przepisu nie wskazała.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości oceny zasadności omawianego zarzutu. Odnotować jednak trzeba sprzeczność w cytowanym powyżej stanowisku Skarżącej, jako że twierdzi ona, iż "decyzje nie istnieją i istniała konieczność wyeliminowania ich z obrotu". Tymczasem nie jest możliwe eliminowanie czegoś co nie istnieje. Również nie można stwierdzić nieważności decyzji nieistniejącej, za czym Skarżąca opowiada się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Reasumując stwierdzić należy, że ze względu na wadliwość skargi kasacyjnej zarzuty kasacyjne uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie można jednak pominąć milczeniem twierdzeń Skarżącej o istnieniu dwóch decyzji Wójta Gminy [...] mających tego samego adresata, tę samą datę wydania, ten sam numer, przedmiot i okres opodatkowania, ale różne rozstrzygnięcia. Tej kwestii nie może zweryfikować Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ w aktach podatkowych nie ma decyzji, która według twierdzeń Skarżącej miała jej być doręczona, natomiast do skargi kasacyjnej została dołączona niepotwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia decyzji, której oryginał według Skarżącej został jej doręczony. Wprawdzie widnieje na niej takowe potwierdzenie, ale też jest kserokopią. Na tej kserokopii nie ma w lewym górnym rogu pieczęci organu wydającego decyzję, która jest na decyzji znajdującej się w aktach sprawy i podpisu wydającego decyzję. W zarzucie nr 7 Skarżąca twierdzi, że decyzja jej doręczona została wraz z kopertą dołączona do pisma pełnomocnika z dnia 27 sierpnia 2023 r., ale w aktach sądowych nie ma ani takiego pisma, ani tej decyzji z kopertą. Pełnomocnik Skarżącej zapytana na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. o oryginał decyzji, odpowiedziała, że posiada tylko kserokopię. Nie twierdziła, że oryginał został przesłany do WSA. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego profesjonalny pełnomocnik wie, że stawiając tak ważki zarzut, jakim jest wytworzenie przez organ dwóch decyzji o różnych rozstrzygnięciach, powinien okazać Sądowi oryginał decyzji, która została doręczona Skarżącej, ale tego nie uczynił.
W skardze kasacyjnej nie sugerowano, że doszło do sfałszowania dokumentu urzędowego jakim jest decyzja, ale twierdzenia Skarżącej nakazują tę sprawę wyjaśnić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ powinien podjąć działania w celu ustalenia, czy doszło do sytuacji wskazywanej przez Skarżącą (opisana powyżej), mając na uwadze, że poprzez posłużenie się załączoną do skargi kasacyjnej kserokopią mającą odzwierciedlać posiadany przez Skarżącą oryginał decyzji, usiłowała wpłynąć na wynik postępowania kasacyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
sędzia J. Pruszyński sędzia J. Sokołowska sędzia D. Gajewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI