III FSK 582/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz J. K. (członka zarządu) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J. K. za zaległości spółki z lat 2016. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana po upływie 5-letniego terminu od końca roku, w którym powstała zaległość, interpretując 'wydanie decyzji' jako jej doręczenie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną Dyrektora IAS za zasadną, prostując wykładnię art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej liczy się od daty jej wydania (sporządzenia), a nie doręczenia, co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia decyzji organu i oddalił skargę w tym zakresie. Jednocześnie NSA oddalił skargę kasacyjną J. K., uznając, że nie wykazał on przesłanek egzoneracyjnych od odpowiedzialności. Kluczową kwestią było złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. NSA, powołując się na przepisy Prawa upadłościowego, stwierdził, że spółka stała się niewypłacalna z powodu zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań (zaliczek na podatek dochodowy i VAT) już w pierwszej połowie 2016 r. Wniosek o upadłość złożono dopiero 3 stycznia 2017 r., co było znacząco po terminie. Sąd uznał, że nie można przyjąć, iż niewypłacalność powstała dopiero w IV kwartale 2016 r. z powodu wypowiedzenia umowy kredytu, gdyż wcześniejsze zaprzestanie płacenia zobowiązań podatkowych już uzasadniało złożenie wniosku. Wartość majątku spółki nie miała znaczenia w kontekście tej przesłanki niewypłacalności. W konsekwencji, J. K. nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej oraz kryteriów niewypłacalności spółki i obowiązku złożenia wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, ale jego wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, określony w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, jest związany z datą wydania (sporządzenia) decyzji, czy z datą jej doręczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, określony w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, jest związany z datą wydania (sporządzenia) decyzji, a nie z datą jej doręczenia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wykładnia językowa, systemowa i historyczna przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 118 § 1 i art. 212, jednoznacznie odróżnia pojęcia 'wydania' i 'doręczenia' decyzji. Termin z art. 118 § 1 o.p. określa granice czasowe wydania decyzji, a nie moment związania nią organu.
Czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we 'właściwym czasie' w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, jeśli spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych w pierwszej połowie 2016 r., a wniosek złożono w styczniu 2017 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony we 'właściwym czasie'. Spółka stała się niewypłacalna z powodu zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych w pierwszej połowie 2016 r., co uzasadniało złożenie wniosku w ciągu 30 dni od wystąpienia tej podstawy.
Uzasadnienie
NSA powołał się na przepisy Prawa upadłościowego (art. 11 ust. 1, art. 11 ust. 1a, art. 21 ust. 1), wskazując, że niewypłacalność powstaje z chwilą utraty zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co domniemywa się przy trzymiesięcznym opóźnieniu. Zaprzestanie płacenia zobowiązań podatkowych w pierwszej połowie 2016 r. oznaczało niewypłacalność i obowiązek złożenia wniosku o upadłość. Późniejsze wypowiedzenie umowy kredytu i stan majątkowy spółki nie miały znaczenia dla tej przesłanki.
Przepisy (8)
Główne
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej liczy się od daty wydania (sporządzenia) decyzji, a nie jej doręczenia.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przesłanki odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, w tym złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie.
p.u. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Definicja niewypłacalności jako utraty zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań.
p.u. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od wystąpienia podstawy.
Pomocnicze
o.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis odróżniający moment wydania od momentu doręczenia decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi po uchyleniu wyroku.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia niezasadnej skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej jako terminu związanego z wydaniem, a nie doręczeniem decyzji. • Niewypłacalność spółki powstała w pierwszej połowie 2016 r. z powodu zaprzestania regulowania zobowiązań podatkowych, co skutkowało obowiązkiem złożenia wniosku o upadłość w terminie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej liczy się od daty doręczenia decyzji. • Argumentacja J. K., że niewypłacalność spółki powstała dopiero w IV kwartale 2016 r. i że wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA w zakresie oceny materiału dowodowego i stanu majątkowego spółki.
Godne uwagi sformułowania
zwrot 'wydanie decyzji' należy rozumieć nie tylko wydanie, ale i doręczenie decyzji • termin płatności zaliczek na podatek dochodowy za luty-maj, sierpień-listopad 2016 r. przypadał do 20 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki • organ miał 5 lat na wydanie decyzji wobec Skarżącego (do końca 2021 r.) • zwrot 'wydanie decyzji' powinien być utożsamiany z doręczeniem, a nie tylko sporządzeniem decyzji • organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia • dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych • domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sędzia
Bogusław Woźniak
sędzia
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej oraz kryteriów niewypłacalności spółki i obowiązku złożenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, ale jego wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, w tym precyzyjnej interpretacji terminów prawnych i kryteriów niewypłacalności, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Czy termin na wydanie decyzji podatkowej liczy się od daty jej napisania czy od momentu, gdy trafi do Ciebie? NSA rozstrzyga!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.