III FSK 577/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-08-07
NSApodatkoweŚredniansa
kara porządkowaOrdynacja podatkowaczynności sprawdzającezwrot VATprzedstawienie dokumentówskarżącyorgan podatkowyNSAskarga kasacyjna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną podatnika, potwierdzając zasadność nałożenia kary porządkowej za nieprzedstawienie wymaganych dokumentów w ramach czynności sprawdzających.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS o nałożeniu kary porządkowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wezwania do przedstawienia dokumentów i nałożenia kary. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, aprobując wyrok WSA i stwierdzając, że wezwanie organu było prawidłowe, a podatnik nie przedstawił wymaganych dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary porządkowej. Skarżący kwestionował prawidłowość wezwania do przedstawienia dokumentów w ramach czynności sprawdzających dotyczących zwrotu VAT oraz zasadność nałożenia kary. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów Ordynacji podatkowej (art. 262, 120, 124, 275) oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA spełnia wymogi formalne. Stwierdzono, że wezwanie organu do przedstawienia faktur zakupu i sprzedaży wraz z innymi dokumentami było uzasadnione w ramach czynności sprawdzających dotyczących zwrotu VAT, zgodnie z art. 277 w zw. z art. 275 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że podatnik nie przedstawił wymaganych dokumentów, co uzasadniało nałożenie kary porządkowej. Sąd odniósł się również do argumentacji dotyczącej pełnomocnika, wskazując, że kara została nałożona prawidłowo na skarżącego, a nie na jego pełnomocnika.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wezwanie było prawidłowe, a nieprzedstawienie dokumentów uzasadnia nałożenie kary porządkowej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wezwanie organu do przedstawienia faktur zakupu i sprzedaży wraz z innymi dokumentami było zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 277 w zw. z art. 275 § 1 o.p.) w ramach czynności sprawdzających dotyczących zwrotu VAT. Podatnik nie przedstawił wymaganych dokumentów, co stanowiło podstawę do nałożenia kary porządkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

o.p. art. 262 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 275 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 277

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 272 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 275 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie organu podatkowego do przedstawienia dokumentów w ramach czynności sprawdzających dotyczących zwrotu VAT było prawidłowe i zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 277 w zw. z art. 275 § 1 o.p.). Nieprzedstawienie przez podatnika wymaganych dokumentów uzasadnia nałożenie kary porządkowej. Kara porządkowa została prawidłowo nałożona na skarżącego, a nie na jego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 262 §1 w zw. z art. 124 i art. 120 o.p. w zw. z art. 247a, art. 275 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkiem czego uznano, iż doszło do prawidłowego wezwania podatnika) Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 262 §1 pkt 2a o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkiem czego uznano, iż doszło do bezzasadnej odmowy, stwierdzając, iż wystąpiły przesłanki do obciążenia karą porządkową) Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 262 §1 o.p. poprzez nałożenie kary na podmiot, który nie dopuścił się określonych w tym przepisie przewinień) Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187, art. 191 w zw. z art, 121, art. 122 art. 124, art. 125 w zw. z art. 120 o.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i bezkrytyczne przyjęcie za prawidłową argumentację organu I instancji).

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zadowalająco wymogi i standardy prawne wezwanie to mieściło się w granicach celu czynności sprawdzających i odpowiedniego zastosowania art. 275§ 1 o.p. w zw. z art. 277 o.p. Pełnomocnik działa wprawdzie za podmiot, który udzielił mu pełnomocnictwa, jednakże nie oznacza to, że jest z podmiotem tym tożsamy, że posiada wiedzę podmiotu, który reprezentuje, że może samodzielnie tworzyć lub odtwarzać dane i dokumenty prowadzonej przez podmiot działalności.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Przasnyski

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania kary porządkowej za nieprzedstawienie dokumentów w ramach czynności sprawdzających w postępowaniu podatkowym, a także interpretacja zakresu odpowiedzialności pełnomocnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z czynnościami sprawdzającymi w zakresie zwrotu VAT i nieprzedstawieniem dokumentów. Interpretacja roli pełnomocnika jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu postępowania podatkowego – kary porządkowej za nieprzedstawienie dokumentów. Choć nie jest przełomowa, stanowi ważny przykład dla podatników i pełnomocników.

Kara za brak dokumentów: Kiedy organ podatkowy może ukarać podatnika?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III FSK 577/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1949/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 275§ 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Luiza Wyszomierska, po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1949/23 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r. nr 1401-ICK-3.4022.140.2023 w przedmiocie kary porządkowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 21 grudnia 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 1949/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 lipca 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł podatnik zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 262 §1 w zw. z art. 124 i art. 120 o.p. w zw. z art. 247a, art. 275 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkiem czego uznano, iż doszło do prawidłowego wezwania podatnika,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 262 §1 pkt 2a o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkiem czego uznano, iż doszło do bezzasadnej odmowy, stwierdzając, iż wystąpiły przesłanki do obciążenia karą porządkową,
c) art. 262 §1 o.p. poprzez nałożenie kary na podmiot, który nie dopuścił się określonych w tym przepisie przewinień,
2) prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187, art. 191 w zw. z art, 121, art. 122 art. 124, art. 125 w zw. z art. 120 o.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i bezkrytyczne przyjęcie za prawidłową argumentację organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) rozpoznanie sprawy na rozprawie, 2) uchylenie postanowienia organu I i II instancji, 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odrębnym piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Na początek podnieść należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zadowalająco wymogi i standardy prawne wynikające z art. 141§ 4 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Opisanie, omówienie, przedstawienie sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są poprawne, konstatacje prawne Sądu pierwszej instancji są prawidłowe. W celu podkreślenia i uporządkowania określonych istotnych elementów sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, aprobując zaskarżony wyrok, stwierdził, co następuje.
Na podstawie art. 272 ust. 3 ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.) organy podatkowe pierwszej instancji ..... dokonują czynności sprawdzających mających na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Zgodnie z art. 277 o.p.: przepisy art. 274 – 276 stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.
Skarżący złożył deklarację VAT w której wykazana została kwota nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym do zwrotu na rachunek bankowy. W związku z powyższym w ramach czynności sprawdzających skarżący został wezwany do przedstawienia w tym przedmiocie wymienionych w wezwaniu faktur zakupu oraz faktur sprzedaży wraz z dokumentami celnymi i innymi dokumentami dotyczącymi sprzedaży, t.j. zamówienia, umowy. Regulacja prawna wynikająca z art. 277 o.p. odsyła, a więc uprawnia - do odpowiedniego stosowania art. 275§ 1 o.p., w którym mowa o okazaniu dokumentów lub o złożeniu fotokopii dokumentów, których posiadania przez podatnika, w określonym czasie, wymaga przepis prawa. Podatek od towarów i usług jest daniną publiczną unormowaną i wykonywaną na zasadzie samoobliczenia podatku; dokumenty w zakresie których organ wystąpił z wezwaniem mieszczą się niewątpliwie w obszarze udokumentowania w/wym. samoobliczenia. Ze sprawy wynika, że wezwanie wystosowane zostało do podatnika, nie do kontrahenta podatnika, zastosowania w sprawie nie znajdzie więc konkluzja prawna uchwały NSA wydanej w sprawie I FPS 3/16. Skarżący nie przedstawił organowi dokumentów, fotokopii dokumentów, nie okazał ich do wglądu, chociaż wezwanie to mieściło się w granicach celu czynności sprawdzających i odpowiedniego zastosowania art. 275§ 1 o.p. w zw. z art. 277 o.p. Z tych zasadniczych powodów Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował nienaruszające prawa rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji potwierdzające ukaranie skarżącego karą porządkową.
Ponadto, z rozpoznanej sprawy nie wynika, że: 1/pełnomocnik skarżącego dysponował danymi, których dotyczyło wezwanie, 2/posiadał wiedzę umożliwiającą pozyskanie i przedłożenie wymaganych dokumentów lub: 3/ nie przekazał skarżącemu wezwania organu, 4/ nie przedstawił organowi danych przekazanych mu przez skarżącego, 5/działał bez porozumienia ze skarżącym. Pełnomocnik działa wprawdzie za podmiot, który udzielił mu pełnomocnictwa, jednakże nie oznacza to, że jest z podmiotem tym tożsamy, że posiada wiedzę podmiotu, który reprezentuje, że może samodzielnie tworzyć lub odtwarzać dane i dokumenty prowadzonej przez podmiot działalności. Sprawa niniejsza nie dotyczy ewentualnego ukarania pełnomocnika. Argumentacja powyższa stanowi ustosunkowanie się do elementu skargi, pośrednio też uzasadnia ukaranie skarżącego, nie pełnomocnika, karą porządkową.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
sędzia Wojciech Stachurski sędzia Jacek Brolik sędzia Krzysztof Przasnyski

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę