III FSK 570/25

III FSK 570/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Sokołowska /sprawozdawca/
Paweł Borszowski /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2269/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust 1 pkt 2 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174 pkt 1, art. 174 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 74 pkt 1,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1646
art. 6 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska ( sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.B.S. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2269/24 w sprawie ze skargi M.B.S. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 lipca 2024 r., nr KOA/4130/Fi/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu I instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 11 grudnia 2024 r., III SA/Wa 2269/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M.B.S. w L. (dalej: "Bank" lub "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 22 lipca 2024 r., nr KOA/4130/Fi/21, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r.
Wymieniony wyrok oraz inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
1.2. Przebieg sprawy (przedstawiony przez Sąd I instancji).
M.B.S. w L. (dalej: "Bank" lub "skarżący") 28 listopada 2018 r. nabył zabudowaną nieruchomość położoną w miejscowości C., gmina M., stanowiącą działki ewidencyjne nr [...] i [...]. W dniu 28 stycznia 2019 r. skarżący złożył do Burmistrza M. (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") deklarację na podatek od nieruchomości za 2019 r., którą następnie dwukrotnie skorygował, wykazując ostatecznie do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki lub ich części wiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wartość budowli lub ich części wiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Wnioskiem z 31 maja 2021 r., w nawiązaniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, Bank zwrócił się do Burmistrza o zwrot nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2019, wskazując na konieczność zastosowania niższej stawki właściwej dla gruntów i budynków związanych z nieruchomością. Do wniosku załączono korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2019.
W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości, a skarżący składał kolejne korekty deklaracji i udzielał wyjaśnień odnośnie do nieruchomości, poddając m.in., że: nabycie nieruchomości miało na celu wyłącznie odzyskanie wierzytelności Banku; na nieruchomości nie była prowadzona przez Bank działalność produkcyjna zgodnie z przeznaczeniem budynków wchodzących w jej skład a budynki były w złym stanie technicznym; część nieruchomości na podstawie umowy najmu była wynajęta na prowadzenie działalności gospodarczej (100 m2 hali i 1.000 m2 powierzchni gruntu pod parking); skarżący nie występował do organu nadzoru budowlanego o wydanie decyzji w celu wyłączenia budynków z użytkowania.
Burmistrz, decyzją z 22 września 2021 r., orzekł w przedmiocie: 1) stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 r. w wysokości 5.998.50 zł, 2) odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 r. w wysokości 46.972,50 zł 3) określenia wysokości zobowiązania podatkowego, w zakresie w jakim powstanie nadpłaty jest związane z zmianą wysokości zobowiązania podatkowego za 2019 r. w wysokości 16.554 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania złożonego w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz co do określenia zobowiązania podatkowego, decyzją z 22 lipca 2024 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie.
1.3. Stanowisko Sądu I instancji.
Sąd I instancji uznał, że istota sporu w tej sprawie dotyczy wystąpienia nadpłaty w podatku od nieruchomości w związku z opodatkowaniem opisanej na wstępie nieruchomości, którą Bank nabył 28 listopada 2018 r. w celu odzyskania swoich wierzytelności od dłużnika, a którą następnie zbył 29 czerwca 2020 r.
WSA stwierdził, że wykładnia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U.2019.1170 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") musi uwzględniać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, a także odwołał się obszernie do uzasadnienia wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21, w którym w sposób wyczerpujący i wszechstronny omówiono wskazany wyrok Trybunału.
Sąd I instancji dokonał oceny stanu faktycznego sprawy i ostatecznie stanął na stanowisku, że przedmiotowa nieruchomość ma ścisły związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Bank, bowiem jej pozyskanie było sposobem na spłatę zadłużenia klienta wobec Banku. Bank pozyskał tę nieruchomość w związku ze stosunkiem prawnym ściśle związanym z główną działalnością Banku, z uwagi na zadłużenie właściciela nieruchomości wobec Banku, zaś następnie część tej nieruchomości wynajmował uzyskując przychody, a potem dokonał sprzedaży całej nieruchomości uzyskując zapłatę. Nieruchomości, które Bank przejmuje od swoich dłużników z powodu nierealizowania zobowiązań związanych, np. z umową kredytu, pozostają w jednoznacznym związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Bank i nie ma żadnego znaczenia to, że na owych nieruchomościach Bank nie prowadzi, nie może, czy nie zamierza prowadzić działalności. Związku nieruchomości z działalnością Banku należy upatrywać w tej sprawie z przyczyną jej nabycia, która ściśle wiąże się z działalnością bankową, co nakazuje uznać, że nieruchomość taka wykazuje związek, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nabywanie i zbywanie nieruchomości od dłużników jest przejawem działalności gospodarczej prowadzonej przez bank, dlatego nieruchomości te należy uznawać za mające związek z prowadzoną przez tenże bank działalnością gospodarczą. WSA wskazał, że ujęcie nieruchomości w księgach rachunkowych, jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży, również potwierdza w stanie faktycznym tej sprawy związek nieruchomości z prowadzoną działalnością, z przedsiębiorstwem Banku, choć nie jako środka trwałego. W ocenie Sądu I instancji, zakres dopuszczalnej działalności banku w zakresie nabywania i zbywania nieruchomości, nie ma żadnego znaczenia dla sprawy; istotne jest natomiast to, że art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U.2019.2357 ze zm.; dalej: "Prawo bankowe) i wpis w KRS Banku jednoznacznie potwierdza, że nabywanie i zbywanie nieruchomości dłużników Banku jest stricte powiązane z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą i nie jest niczym nadzwyczajnym w sytuacji niewypłacalności dłużnika.
Sąd I instancji stwierdził też, że argumenty podnoszone przez skarżącego, co do stanu technicznego nieruchomości, nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż istota związku nieruchomości z działalnością gospodarczą Banku wynika ze zdarzeń szczegółowo opisanych powyżej; oraz Bank nie uzyskał decyzji, o których mowa w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył Bank, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi skarżący zarzucił:
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. w zw. z art. 74 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez podzielenie przez WSA stanowiska Kolegium i uznanie, że:
– znaczenie dla wyłączenia zastosowania przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma okoliczność, czy podatnik może prowadzić inną działalność, niż działalność gospodarcza, podczas gdy z wyroku Trybunatu Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 nie wynika, aby ta okoliczność miała jakiekolwiek znaczenie;
– w sytuacji, gdy jedyną formą aktywności podatnika/przedsiębiorcy, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość, jest wykonywanie działalności gospodarczej, to już samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji zastosowanie znajdą stawki opodatkowania przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a
oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy, podczas gdy konkluzja taka nie wynika z wyroku TK, a w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość jest związana z prowadzoną przez stronę skarżącą działalnością gospodarczą, co uzasadniało
– zdaniem WSA – odmowę stwierdzenia nadpłaty;
b) art. 6 ust. 1 pkt 5 Prawa bankowego, poprzez przyjęcie, że nabycie i zbycie przedmiotowej nieruchomości ma ścisły związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego, bowiem jej pozyskanie było sposobem na spłatę zadłużenia klienta wobec skarżącego, podczas gdy okoliczność ta nie świadczy o związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą sensu stricto, lecz jest jedynie jednym ze sposobów zabezpieczeń roszczeń skarżącego z tytułu udzielenia kredytu.
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy WSA powinien był uwzględnić skargę i uchylić decyzję Kolegium w całości oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania w całości na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. art. 185 § 1 p.p.s.a., a w przypadku uznania że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona
– o uchylenie rozstrzygnięcia na zasadzie art. 188 p.p.s.a. oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie;
2) zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
2.2. Kolegium nie udzieliło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania – która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Oznacza to, że zakres kontroli instancyjnej ograniczony jest do wskazanych przez stronę postępowania naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, a sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą zasadniczo dokonania przez Sąd I instancji błędnej, tj. nieuwzględniającej tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i uznania, że każde nabycie i zbycie nieruchomości pozostaje w ścisłym związku z działalnością gospodarczą banku w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo bankowe.
W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zdefiniowano grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Wyjątki dotyczą budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; gruntów pod wodami powierzchniowymi od 1 ha powierzchni, gruntów niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji; budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, stwierdził, że "art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3
i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał, że przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie nie jest cały art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ale jedynie definicja legalna zawarta w pierwszej części tego przepisu, zgodnie z którą grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Przedmiotem kontroli był art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, tak rozumiany zaskarżony przepis powoduje, że sam fakt posiadania nieruchomości przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą implikuje konieczność zapłaty podatku w wyższej stawce. Ustawodawca nie odróżnia zatem dla celów zapłaty podatku od nieruchomości sytuacji podatników posiadających nieruchomości i wykorzystujących je do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników posiadających nieruchomości, którzy nie wykorzystują ich do prowadzenia działalności gospodarczej. Obie grupy przedsiębiorców będą zobowiązane do zapłaty podatku w stawce wyższej, przypisanej nieruchomościom związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Brak tego rozróżnienia dotyka szczególnie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, które występują w obrocie prawnym w dwojakim charakterze: jako osoby prywatne (a więc w zakresie swojego majątku osobistego) oraz jako przedsiębiorcy. W ocenie Trybunału, przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków – niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej – wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, Trybunał uznał za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Tym samym zaskarżoną regulację Trybunał uznał za sprzeczną również z art. 31 ust. 3 oraz art. 84 Konstytucji. Nieproporcjonalność ingerencji w konstytucyjne prawo własności Trybunał upatrywał w braku precyzyjnych kryteriów, poza samym posiadaniem nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozwalających ustalić występowanie faktycznego lub potencjalnego związku gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zatem sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez względu na jego status i formę organizacyjnoprawną (osoba fizyczna, prawna), Trybunał ocenił jako niewystarczający do uznania związku tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednakże Trybunał Konstytucyjny w cytowanym orzeczeniu nie rozwinął "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pozostawił tę kwestię do rozstrzygnięcia sądom administracyjnym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględnienie rozumienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że dla przyjęcia spełnienia relacji związania gruntu, budynku, czy też budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest wystarczające wyłącznie kryterium posiadania gruntu, budynku, czy też budowli. Nie oznacza to jednocześnie, że w każdym przypadku należy poszukiwać dodatkowych kryteriów poza posiadaniem, aby stwierdzić, czy konkretny grunt, budynek, czy też budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Trzeba bowiem także uwzględnić status danego przedsiębiorcy oraz okoliczności i charakter prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można bowiem w każdym przypadku bezwarunkowo zakładać poszukiwania innych kryteriów poza posiadaniem, bez uwzględnienia czy działalność gospodarczą prowadzi przykładowo spółka prawa handlowego, a grunty, budynki, czy też budowle nie są wykorzystywane poza tą działalnością (por. wyroki NSA: z 24 lutego 2022 r., III FSK 303/21 oraz
z 8 października 2025 r., III FSK 781/25).
Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21, w którym stwierdzono, że za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: (1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1967 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2020.1740), w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub (2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub (3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto podkreślenia wymaga, że "związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie (gruntu) na prowadzenie działalności gospodarczej", którym ustawodawca posłużył się w art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.p.o.l. O ile zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można uznać za równoznaczne ze związaniem tego gruntu z działalnością gospodarczą, o tyle związanie gruntu z działalnością gospodarczą nie musi oznaczać jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że dla wykazania istnienia związku nieruchomości z działalnością gospodarczą nie jest konieczne jego faktyczne wykorzystywanie (zajęcie) do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zakres działalności banków (czynności bankowe) określa art. 5 Prawa bankowego;
a w art. 6 tej ustawy ustawodawca określił tzw. pozostałą działalność banków, wskazując w pkt 5 ust. 1 tego artykułu na możliwość nabywania i zbywania nieruchomości przez banki.
Istotne dla poprawnego zrozumienia sensu art. 6 Prawa bankowego jest użyte przez ustawodawcę na wstępie do tej regulacji sformułowanie: "Poza wykonywaniem czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, banki mogą (...)". Ustawodawca w ten sposób przesądza o potraktowaniu art. 6 jako swoistego uzupełnienia do czynności bankowych sensu stricto i sensu largo. Należy zatem uznać, iż ratio legis wprowadzenia omawianego art. 6 było swoiste uzupełnienie spektrum obszarów działalności banku o inne niż czynności bankowe obszary, tak aby bank
(jako przedsiębiorca, którego działalność ma charakter zarobkowy) miał możliwość prowadzenia działalności gospodarczej także w innych niż tradycyjna bankowość obszarach skutkujących zwiększeniem rentowności tej działalności. Innymi słowy, skoro reglamentowana działalność tego rodzaju przedsiębiorcy łączy się z jednej strony z obowiązkami prawnymi i wieloma obciążeniami regulacyjnymi, które z drugiej strony "wyrównywane" są gwarantowanym bankom prawnym monopolem (zob. art. 5 ust. 4 i 5 Prawa bankowego) – to aby umożliwić stałe zwiększanie rentowności prowadzonej działalności, ustawodawca przewidział dodatkowe czynności na gruncie komentowanego art. 6 (zob. P. Zapadka [w:] Prawo bankowe. Komentarz, red. A. Mikos-Sitek, LEX/el. 2025, art. 6.).
Niewątpliwie skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Z kolei nabywanie i zbywanie nieruchomości nie jest typową działalnością banków, tzn. związaną z wykonywaniem czynności bankowych w rozumieniu art. 5 Prawa bankowego. Niemniej jednak opodatkowaniu podwyższoną stawką podlegają nie tylko nieruchomości zajęte na prowadzenie
ściśle określonej działalności gospodarczej (w tym przypadku działalności bankowej), ale także nieruchomości pozostające w ścisłym związku z tą działalnością, np. przejęte w celu odzyskania wierzytelności banku. Trudno zatem uznać, aby nabycie przez skarżącego przedmiotowej nieruchomości nie było nakierowane na uzyskanie zysku, a ujęcie spornej nieruchomości w księgach rachunkowych, jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży – jak zasadnie wskazał Sąd I instancji – potwierdza związek nieruchomości z prowadzoną działalnością (stanowi składnik majątkowy przedsiębiorstwa, przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej).
Wobec tego należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, co w konsekwencji potwierdza niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenia: art. 6 ust. 1 pkt 5 Prawa bankowego poprzez przyjęcie, że nabycie i zbycie przedmiotowej nieruchomości ma ścisły związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego; oraz art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi Banku na decyzję Kolegium.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
/-/ A. Sokołowska /-/ P. Borszowski /-/ W. Stachurski