III FSK 55/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A. sp. z o.o. w restrukturyzacji zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz innych wierzytelności. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec spółki na podstawie kilku tytułów wykonawczych, zajmując m.in. wierzytelności z rachunków bankowych i inne wierzytelności pieniężne. Spółka wnioskowała o zwolnienie tych środków, wskazując na ważny interes związany z wypłatą wynagrodzeń pracownikom oraz wymieniając inne składniki majątkowe. Organy uznały, że spółka nie wykazała ważnego interesu ani szczególnie uzasadnionych okoliczności, a wskazane inne składniki majątkowe (pozwolenia, systemy teleinformatyczne, odzież robocza) nie nadają się do egzekucji lub mają znikomą wartość, a kwota zaległości (1,4 mln zł) znacznie przewyższała wartość tych składników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, również oddalił ją, uznając za niezasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 13 § 1 u.p.e.a.) i przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że instytucja zwolnienia z egzekucji ma charakter uznaniowy, a spółka nie wykazała, że zwolnienie jest konieczne dla jej funkcjonowania ani że nie doprowadzi do bezskuteczności egzekucji. NSA wskazał, że spółka mogła wypłacać wynagrodzenia pracownikom na podstawie list płac, a wskazane przez nią inne składniki majątkowe nie nadawały się do egzekucji lub były nieadekwatne do kwoty zadłużenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek zwolnienia spod egzekucji administracyjnej (ważny interes, szczególnie uzasadnione okoliczności), możliwość wypłaty wynagrodzeń z zajętych rachunków bankowych, ocena adekwatności środków egzekucyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki w restrukturyzacji i oceny konkretnych składników majątkowych. Uznaniowy charakter decyzji o zwolnieniu z egzekucji ogranicza jej uniwersalność.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka w restrukturyzacji wykazała ważny interes oraz szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające zwolnienie spod egzekucji środków pieniężnych na rachunkach bankowych i innych wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała ważnego interesu ani szczególnie uzasadnionych okoliczności, a wskazane przez nią inne składniki majątkowe nie nadawały się do egzekucji lub były nieadekwatne do kwoty zadłużenia.
Uzasadnienie
Spółka nie udowodniła, że zwolnienie środków jest konieczne dla jej funkcjonowania ani że nie doprowadzi do bezskuteczności egzekucji. Możliwość wypłaty wynagrodzeń na podstawie list płac oraz nieadekwatność innych składników majątkowych do kwoty zadłużenia przemawiały przeciwko zwolnieniu.
Czy zastosowane przez organ egzekucyjny środki (zajęcie rachunków bankowych i innych wierzytelności) były adekwatne i najmniej uciążliwe dla zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja z rachunku bankowego i innych wierzytelności pieniężnych jest jednym z łagodniejszych i standardowych środków egzekucyjnych, a spółka nie wykazała nadmiernej uciążliwości.
Uzasadnienie
Egzekucja z rachunku bankowego jest standardowym i stosunkowo łagodnym środkiem. Spółka nie przedstawiła konkretnych argumentów wskazujących na nadmierną uciążliwość zastosowanych środków w stosunku do jej kondycji finansowej.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, oddalając skargę spółki na postanowienie o odmowie zwolnienia spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli sądowej, a sąd prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi spółki.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może na czas oznaczony lub nieoznaczony zwolnić spod egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przesłanka ważnego interesu jest klauzulą generalną, wymagającą zobiektywizowanej oceny i nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § 21
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zwolnienie spod egzekucji oznacza niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 7 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, starając się, aby były one jak najmniej uciążliwe dla dłużnika, zachowując zasadę celowości.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawowa zasada postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 81 § 4 i 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje możliwość wypłaty wynagrodzeń pracownikom ze środków na rachunku bankowym zajętym w postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie listy płac.
u.p.e.a. art. 1a § 12 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja środków egzekucyjnych, w tym egzekucji z rachunku bankowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące formy i treści postanowienia.
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące formy i treści postanowienia.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 166
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis nie miał zastosowania w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie wykazała ważnego interesu ani szczególnie uzasadnionych okoliczności do zwolnienia spod egzekucji. • Wskazane przez spółkę inne składniki majątkowe nie nadawały się do egzekucji lub były nieadekwatne do kwoty zadłużenia. • Spółka mogła wypłacać wynagrodzenia pracownikom na podstawie list płac ze środków na rachunkach bankowych. • Zastosowane środki egzekucyjne (zajęcie rachunków bankowych) były standardowe i nie wykazano ich nadmiernej uciążliwości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie braku ważnego interesu oraz szczególnie uzasadnionych okoliczności. • Zarzuty naruszenia art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że organ zastosował adekwatne i najmniej uciążliwe środki egzekucyjne. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77, 80, 107, 124 k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. • Zarzuty naruszenia przepisów p.p.s.a. (art. 134 § 1, 166, 141 § 4).
Godne uwagi sformułowania
Egzekucja jest następstwem zaniechania przez podmiot zobowiązany dobrowolnej zapłaty ciążącej na nim należności. • Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego spod egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym 'ważnego interesu' zobowiązanego. • O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. • Uwzględnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. • Instytucja zwolnienia z egzekucji działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. • Zajęcie rachunków bankowych skarżąca nie jest pozbawiona możliwości dysponowania zgromadzonymi na nich środkami pieniężnymi, co znajduje swoje umocowanie w przepisach art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Anna Sokołowska
sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia spod egzekucji administracyjnej (ważny interes, szczególnie uzasadnione okoliczności), możliwość wypłaty wynagrodzeń z zajętych rachunków bankowych, ocena adekwatności środków egzekucyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki w restrukturyzacji i oceny konkretnych składników majątkowych. Uznaniowy charakter decyzji o zwolnieniu z egzekucji ogranicza jej uniwersalność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – możliwości zwolnienia majątku spod egzekucji, co jest istotne dla przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteria oceny przez sądy.
“Czy spółka w restrukturyzacji może uniknąć egzekucji? NSA wyjaśnia, kiedy zwolnienie majątku jest możliwe.”
Dane finansowe
WPS: 566 413,58 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.