III FSK 549/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie podatku rolnego, uznając ją za jego podatnika w 2016 roku.
Spółka V. sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA w Szczecinie, kwestionując swoją odpowiedzialność jako podatnika podatku rolnego za 2016 rok. Skarżąca argumentowała, że nie władała samoistnie gruntami, które nabyła, a posiadaczem samoistnym był inny podmiot. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka była zarówno właścicielem, jak i samoistnym posiadaczem gruntów w spornym okresie, co czyniło ją podatnikiem podatku rolnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki V. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku rolnego za 2016 rok. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że nie była podatnikiem podatku rolnego, ponieważ nie władała samoistnie nabytymi gruntami, a ich posiadaczem samoistnym był inny podmiot (C. S.A.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się nieważności postępowania. Sąd analizował przepisy ustawy o podatku rolnym dotyczące podatników i posiadaczy samoistnych, odwołując się do definicji z Kodeksu cywilnego. Stwierdzono, że władanie spornymi gruntami przez spółkę w analizowanym okresie wskazywało na jej status właściciela i samoistnego posiadacza. Sąd oparł się na aktach notarialnych, z których wynikało nabycie nieruchomości przez spółkę, oświadczenie o wydaniu nieruchomości i utworzeniu gospodarstwa rolnego, a także na piśmie prezesa spółki do organu podatkowego. Analiza późniejszych porozumień i aktów notarialnych wykazała sprzeczności w twierdzeniach spółki dotyczących posiadania gruntów. NSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a spółka była podatnikiem podatku rolnego. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym, a nie na właścicielu, jeśli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy ustawy o podatku rolnym i Kodeksu cywilnego, stwierdzając, że kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie włada gruntem jak właściciel (posiadacz samoistny). W tej sprawie, mimo późniejszych porozumień, dowody wskazywały, że spółka była zarówno właścicielem, jak i samoistnym posiadaczem gruntów w 2016 roku, co czyniło ją podatnikiem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2
Ustawa o podatku rolnym
Podatnikami podatku rolnego są m.in. właściciele gruntów oraz posiadacze samoistni. Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.r. art. 4 § ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5
Ustawa o podatku rolnym
u.p.r. art. 6 § ust. 1, ust. 2
Ustawa o podatku rolnym
u.p.r. art. 6a § ust. 1
Ustawa o podatku rolnym
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego jako tego, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada budzenia zaufania do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Zasada przekonywania.
o.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Uprawnienia strony w zakresie zgłaszania wniosków dowodowych.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
o.p. art. 247 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów).
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r. poprzez błędne uznanie, że spółka jest podatnikiem podatku rolnego, podczas gdy w posiadaniu samoistnym był inny podmiot. Naruszenie art. 4, 6, 6a u.p.r. poprzez błędne określenie zobowiązania podatkowego spółki. Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (zasady legalizmu, zaufania, prawdy materialnej, przekonywania) przez organy podatkowe. Naruszenie art. 247 § 1 pkt 5 o.p. poprzez wydanie decyzji podmiotowi, który nie jest stroną postępowania.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa badanie zamiaru posiadania rzeczy dla siebie musi być odnoszone do konkretnego okresu czasu i musi uwzględniać obiektywnie oceniane zachowanie władającego rzeczą
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia posiadacza samoistnego na gruncie ustawy o podatku rolnym oraz zasady ustalania odpowiedzialności podatkowej właściciela nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem nieruchomości rolnych i ich faktycznym władaniem w określonym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego – kto jest podatnikiem podatku rolnego, gdy właściciel nie jest jednocześnie posiadaczem samoistnym. Jest to istotne dla prawników i doradców podatkowych zajmujących się nieruchomościami rolnymi.
“Kto płaci podatek rolny? Kluczowe rozróżnienie między właścicielem a posiadaczem samoistnym.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 549/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Sygn. powiązane
I SA/Sz 437/18 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2018-09-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1892
art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 4, art. 4 ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 6a ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 437/18 w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2016 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 20 września 2018 r., I SA/Sz 437/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę V. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 26 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2016 rok. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożyła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył ww. wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), naruszenia prawa materialnego, poprzez naruszenie:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm., dalej: u.p.r.), poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że w niniejszej sprawie skarżąca traktowana jako właściciel nieruchomości, jest podatnikiem podatku rolnego, w przypadku gdy w niniejszej sprawie w posiadaniu samoistnym jest inny podmiot niż właściciel nieruchomości - C.S.A.;
2) art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 u.p.r., poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że nieruchomością nie władał samoistny posiadacz inny niż właściciel nieruchomości - C. S.A. i niewłaściwe uznanie, że skarżąca jest podatnikiem podatku rolnego;
3) art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 4, art. 4 ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 6a ust. 1 u.p.r., poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że skarżąca jest podatnikiem podatku rolnego i określenie jej zobowiązania podatkowego w podatku rolnym;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenia prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego (określonego w pkt I) przez organ podatkowy, a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie skargi skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które miały wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w trakcie postępowania podatkowego doszło do istotnych naruszeń następujących przepisów;
a. art. 120 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: o.p.), poprzez naruszenie zasady legalizmu (praworządności), z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego;
b. art. 121 § 1 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, z uwagi na:
i. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego;
ii. brak dokładnego ustalania stanu fatycznego sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji skarżącej, w przypadku kiedy nie jest ona podatnikiem podatku rolnego;
iii. nieodpowiednie uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
c. art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej, a w konsekwencji:
i. niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organ podatkowy;
ii. błędne przyjęcie, że podatnikiem podatku rolnego była skarżąca, podczas gdy nieruchomością faktycznie władał posiadacz samoistny inny niż skarżąca - C. S.A.;
d. art. 124 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady przekonywania, a w konsekwencji:
i. brak wskazania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
ii. brak odpowiedniego wskazania zebranego materiału dowodowego;
e. art. 180 § 1 o.p., poprzez brak uwzględnienia wszystkich materiałów dowodowych, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji niewłaściwe określenie strony postępowania - podatnika podatku rolnego;
f. art. 187 § 1 o.p., poprzez brak zebrania wszystkich materiałów dowodowych w sprawie, pozwalających na prawidłowe określenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji określenie strony postępowania podatkowego - podatnika podatku rolnego;
g. art. 191 o.p., poprzez dowolną ocenę dowodów w sprawie, wykraczającą poza granicę swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji niewłaściwe określenie stanu faktycznego sprawy oraz pełnej oceny dowodów zebranych w niniejszej sprawie oraz zbudowanie argumentacji w oparciu o okoliczności dotyczące innej sprawy;
h. art. 247 § 1 pkt 5 o.p., poprzez wydanie decyzji podmiotowi, który nie jest podatnikiem podatku rolnego, a w konsekwencji wydanie decyzji naruszającej przepisy prawa w ten sposób, że została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji;
3) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanki stwierdzenia nieważności, podczas gdy w trakcie postępowania podatkowego doszło do naruszenia:
- art. 247 § 1 pkt 5 o.p., będącego przesłanką stwierdzenia nieważności postępowania podatkowego, poprzez wydanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną postępowania, bowiem podatnikiem podatku rolnego jest inny podmiot - C. S.A.;
4) art. 151 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do oddalenia skargi skarżącego, podczas gdy zarzuty skargi są w pełni uzasadnione.
Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, rozpoznanie skargi skarżącego i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 26 kwietnia 2018 r., nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz skarżącej według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z 14 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem z 8 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki po długim okresie oczekiwania spowodowanym ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną (skarga kasacyjna z 2018 r.) oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, skierował ją na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione pismem z 17 lutego 2022 r. oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze stron z tej możliwości nie skorzystała, a nadto nie sprzeciwiono się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Kwestią sporną w sprawie było ustalenie, czy skarżąca była w 2016 r. podatnikiem podatku rolnego od gruntów wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygając ten spór należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.r. podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in.: właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt 1); posiadaczami samoistnymi gruntów (pkt 2). Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 u.p.r., jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym.
Jak wynika z powyższych przepisów ustalenie statusu prawnopodatkowego na gruncie u.p.r. danego podmiotu będącego właścicielem danej rzeczy objętej zakresem opodatkowania ww. ustaw wymaga wykluczenia, czy ta rzecz nie jest w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. W takim bowiem przypadku obowiązek podatkowy nie ciąży na właścicielu tej rzeczy.
Ustawa o podatku rolnym nie definiuje pojęcia posiadacza samoistnego, w związku z tym nie ulega wątpliwości, że wykładnia przedmiotowego terminu powinna być dokonywana w oparciu o regulacje Kodeksu cywilnego (według reguł wykładni językowej i systemowej zewnętrznej). Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z definicji posiadacza samoistnego rzeczy (jest nim ten kto nią faktycznie włada jak właściciel) można wyprowadzić wniosek, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por.: postanowienie SN z 7 października 2011 r., II CSK 17/11; wyrok NSA z 22 stycznia 2016 r., II FSK 2963/13). W tym względzie rozstrzygające znaczenie ma zachowanie podmiotu i spełnienie dwóch warunków, a mianowicie sprawowanie władztwa faktycznego odpowiadającego treściowo podmiotowemu prawu własności (fizyczne corpus) oraz wyrażanie woli władztwa dla siebie (psychiczny animus). Należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że badanie zamiaru posiadania rzeczy dla siebie musi być odnoszone do konkretnego okresu czasu i musi uwzględniać obiektywnie oceniane zachowanie władającego rzeczą. Zamiar posiadania rzeczy przez posiadacza można wykazać przez analizę zewnętrznych zachowań posiadacza wobec znajdujących się w jego posiadaniu rzeczy, co wskazuje, że należy oceniać te zachowania w dacie ich realizacji. Istotny jest głównie moment uzewnętrznienia przez posiadacza woli władania rzeczą w trakcie posiadania, a nie późniejsze deklaracje właściciela i ewentualnego posiadacza.
WSA w Szczecinie zasadnie uznał za prawidłowe ustalenia organów podatkowych, że władanie spornymi gruntami przez spółkę w analizowanym okresie wskazywało, iż występowała ona na zewnątrz jako ich właściciel i posiadacz samoistny.
Organy zwróciły przede wszystkim uwagę na to, że spółka umowami z 24 sierpnia 2015 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) i 17 grudnia 2015 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) nabyła nieruchomość położoną w S. obejmującą działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznym obszarze 62,9879 ha. Prezes spółki oświadczył w dniu 17 grudnia 2015 r., że spółka utworzy na przedmiotowej nieruchomości gospodarstwo rolne (§ 2 umowy), a przedstawiciele stron zgodnie oświadczyli, że wydanie nieruchomości spółce już nastąpiło (§ 4 umowy). Zmiana właściciela nieruchomości została wprowadzona do księgi wieczystej oraz do ewidencji gruntów i budynków. Nadto z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na kierowane do spółki wezwanie organu podatkowego do złożenia deklaracji na podatek rolny za 2016 r., prezes spółki wskazał w piśmie z 14 kwietnia 2017 r., powołując się jedynie na braki kadrowe z uwagi na okres świąteczny, że deklaracje na podatek rolny na 2016 r. związany z aktem notarialnym z 17 grudnia 2015 r. zostaną dostarczone do Urzędu Miasta do końca kwietnia 2017 r.
SKO odniosło się również do okoliczności podniesionych przez skarżącą (dopiero w odwołaniu), która zakwestionowała posiadanie w 2016 r. przedmiotowych nieruchomości (działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]). Spółka twierdziła, że w okresie gdy przysługiwało jej prawo własności tych gruntów, nie stała się ich posiadaczem. Zdaniem spółki, wskazane okoliczności znajdują potwierdzenie w następujących dowodach - przesłuchanie strony, wypis z aktu notarialnego z 7 listopada 2017 r. (Rep. A nr [...]) oraz przesłuchanie wskazanych świadków.
Organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę, że spółka nie przedstawiła w toku postępowania podatkowego, żadnych okoliczności faktycznych ani dokumentów wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa spółki C. nad przedmiotowymi nieruchomościami w 2016 r.
Szczegółowo odniesiono się do przedłożonego wraz z odwołaniem aktu notarialnego z 7 listopada 2017 r. - porozumienie wykonawcze do ugody zawarte przez spółkę oraz C. S.A., A. S.A. w P., C. w N., K. S.A. w P., G. sp. z o.o. w P. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w porozumieniu tym przewidziano, że na mocy postanowień ugody, spółka przeniesie na rzecz T. prawo własności działki gruntu położonej w S. nr [...] (§ 1.1. pkt 3), pozostanie właścicielem działek nr [...], [...] i [...] (§ 1.1 pkt 4), przeniesie na rzecz C. działki nr [...], [...]. Stawający oświadczyli (§ 1.2 ust. 2), że w okresie od 17 października 2014 r. do dnia 7 listopada 2017 r. działki gruntu [...], [...], [...]znajdowały się w samoistnym posiadaniu C. nie znajdowały się we władaniu spółki; z kolei działki gruntu [...], [...] i [...] znajdowały się w posiadaniu samoistnym spółki. W porozumieniu zawarto też informację o konieczności zapłaty podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za grunty będące przedmiotem postępowania za okres od listopada 2014 r. do grudnia 2017 r. Strony porozumienia umówiły się również, że kontrahent będzie zobowiązany do zwrotu kwoty podatku uiszczonego przez pozostałe strony porozumienie, w tym przez spółkę.
Złożone w odwołaniu oświadczenie spółki o tym, że nigdy w okresie, gdy przysługiwało jej prawo własności do tych gruntów, nie stała się ich posiadaczem, jest sprzeczne z zapisami § 4 aktu notarialnego z 17 grudnia 2015 r. ("przedstawiciele stron zgodnie oświadczają, że wydanie nieruchomości Spółce pod firmą V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością już nastąpiło"). Pozostaje one również w sprzeczności z treścią aktu notarialnego z 7 listopada 2017 r. mającego potwierdzać stanowisko strony. Jak bowiem trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, w tymże akcie notarialnym stwierdzono, że działki gruntu nr [...], [...] i [...] były w okresie od 17 października 2014 r. do 7 listopada 2017 r. w samoistnym posiadaniu spółki. Z kolei treść aktu notarialnego z 7 listopada 2017 r. (§ 1 ust. 2 pkt 1) stwierdzająca, że działki [...], [...] i [...] znajdowały się w okresie od 17 października 2014 r. do 7 listopada 2017 r. w samoistnym posiadaniu C. S.A. pozostaje w sprzeczności z przywołanym wyżej § 4 aktu notarialnego z 17 grudnia 2015 r.
Słusznie zwrócono również uwagę na oświadczenie A.O. - prezesa zarządu spółki, który w przywołanym powyżej piśmie z 14 kwietnia 2017 r. (a więc jeszcze przed podpisaniem aktu notarialnego z 7 listopada 2017 r.) skierowanym do organu podatkowego I instancji wyjaśnił, że przyczyną niezłożenia przez tę spółkę deklaracji na podatek rolny za 2016 r., w odniesieniu do nieruchomości nabytych na podstawie aktu notarialnego z 17 grudnia 2015 r. są braki kadrowe z uwagi na okres świąteczny. Nie wskazał natomiast, że niezłożenie deklaracji wynika z faktu posiadania tychże nieruchomości rolnych w 2016 r. przez C. S.A. Prezes spółki zapewnił organ podatkowy w ww. piśmie z 14 kwietnia 2017 r., że deklaracje spółki na podatek rolny w zakresie tych działek za 2016 r. zostaną dostarczone do organu do końca kwietnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że spółka takich deklaracji nie złożyła.
WSA zasadnie podzielił pogląd organu odwoławczego co do tego, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że spółki dążąc do zakończenia prowadzonych sporów i uchylenia ustanowionych na nieruchomości zakazów, przystąpiły do negocjacji, które znalazły odzwierciedlenie w aktach notarialnych dołączonych do akt sprawy. Z porozumień tych wynika, że podmioty gospodarcze dążą do wzajemnych rozliczeń wcześniej zawartych przez siebie umów gospodarczych, przy czym obwarowują składane względem siebie zobowiązania warunkami i zabezpieczeniami. Skarżąca uczestniczyła w nich jako nie tylko właściciel spornych działek, ale także posiadacz samoistny, rozporządzający spornymi działkami. Takiego przymiotu posiadania, mając na uwadze zapisy porozumienia jak i status w tym porozumieniu, nie można przypisać spółce C. W efekcie tych porozumień żaden z podmiotów nie złożył deklaracji podatkowych. Mimo deklarowanego posiadania części działek deklaracji nie złożyła zatem C. S.A., podobnie nie złożyła ich skarżąca spółka.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organy podatkowe w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Należy wskazać, że stosownie do treści art. 122 o.p., który wyraża zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 187 § 1 o.p., nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Zgodnie z art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy podatkowe, gromadząc i oceniając dowody w sprawie, przeprowadzić muszą określone rozumowanie oraz wyciągnąć swobodne wnioski dotyczące stanu faktycznego sprawy. Pozwala na to zasada swobodnej oceny dowodów przewidziana w art. 191 o.p. Dokonane przez organ w toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalenia faktyczne, jak i ich prawna kwalifikacja powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanego przez organ rozstrzygnięcia. Przepis art. 210 § 4 o.p. obliguje bowiem organ podatkowy, aby w uzasadnieniu faktycznym decyzji zawarte zostało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wymogi wynikające z tych zasad zostały wypełnione w niniejszej sprawie.
Sąd podzielił stwierdzenie organu odwoławczego co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ prawidłowo ocenił, że nie było potrzeby odbierania w drodze przesłuchań czy zeznań kolejnych oświadczeń w zakresie władania nieruchomością - okoliczności te zostały wyjaśnione innymi dowodami (akty notarialne, księgi wieczyste, ewidencja gruntów, pisma spółki kierowane do organu).
Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania. Uprawnienie strony wynikające z art. 188 o.p., mające służyć zasadom z art. 122 i art. 187 § 1 o.p., nie ma charakteru bezwzględnego. Zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 o.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, że z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Dopuścić bowiem należy tylko takie dowody, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia normy prawa materialnego. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2010 r., II FSK 1313/08 i z 5 listopada 2011 r., I FSK 1892/09).
Organ zwrócił także uwagę, że wśród osób wskazanych we wniosku dowodowym był m.in. J.M. oraz K.B. działający w imieniu i na rzecz odpowiednio: C. S.A. i spółki. Osoby te złożyły oświadczenia odnośnie do posiadania przedmiotowych nieruchomości w aktach notarialnych z 7 grudnia 2015 r. i 7 listopada 2017 r., które zostały poddane ocenie organu w zaskarżonej decyzji.
Należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że organ przeprowadził w sprawie szczegółową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z art. 191 o.p., a wyciągnięte wnioski mieściły się w ramach przyznanej organom swobody w ich ocenie. Poprawność przeprowadzonego postępowania, szczegółowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że nie doszło w sprawie do naruszenia zasady legalizmu, czy zaufania do organów podatkowych (art. 120, art. 121 § 1 o.p.). Organ podatkowy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy, wyjaśniając jednocześnie tok swojego rozumowania i mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa, co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie to czyni zadość warunkom określonym w art. 210 § 4 o.p.
Z przedstawionych względów nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania związanych z oceną prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 210 § 4 o.p.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że spółka będąc w 2016 r. właścicielem i samoistnym posiadaczem spornych działek posiadała w odniesieniu do tych nieruchomości (w zakresie wskazanym w decyzji) status podatnika podatku rolnego za 2016 r. Nie było zatem podstaw do uznania zasadności twierdzeń spółki dotyczących naruszenia art. 3 ust. 1 i 2 u.p.r.
Skoro decyzja została skierowana do podmiotu, który jest podatnikiem podatku rolnego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 o.p. W sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Za nieuzasadnione należało uznać również bliżej niesprecyzowane zarzuty naruszenia, mających zastosowanie do podatnika podatku rolnego, przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i art. 6a ust. 1 u.p.r., regulujących podstawę opodatkowania, wysokość i datę powstania obowiązku podatkowego w podatku rolnym. Skarżąca nie wykazała, że zobowiązanie w podatku rolnym nie zostało określone w prawidłowej wysokości.
Z tych względów skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Jacek Pruszyński Bogusław Dauter Jolanta SokołowskaPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI