Orzeczenie · 2025-03-13

III FSK 544/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-13
NSApodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniazawieszenie postępowaniapodatek dochodowyNSAskarga kasacyjnaprawo podatkoweegzekucja administracyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spór dotyczył zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (wstrzymanie wykonania decyzji), a nie na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (żądanie wierzyciela), co uniemożliwiało umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. NSA, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienia organów obu instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się orzeczenie NSA z tej samej daty (III FSK 1673/23), które przywróciło moc obowiązującą pierwotnemu postanowieniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W konsekwencji, skoro postępowanie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela i nie zostało podjęte w ciągu 12 miesięcy, organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie. Sąd zasądził również koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w sytuacji, gdy postępowanie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela i nie zostało podjęte w ustawowym terminie, a także znaczenie innych orzeczeń NSA dla rozstrzygania podobnych spraw.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie kluczowe jest powiązanie z innym, wcześniejszym wyrokiem NSA, który wpłynął na stan faktyczny i prawny sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie egzekucyjne, zawieszone na żądanie wierzyciela, które nie zostało podjęte w ciągu 12 miesięcy, powinno zostać umorzone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela i nie zostało podjęte w ciągu 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wcześniejszy wyrok NSA przywrócił moc postanowieniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (żądanie wierzyciela). Skoro postępowanie nie zostało podjęte w ciągu roku, organ egzekucyjny powinien rozpoznać wniosek o umorzenie.

Czy błędne wskazanie podstawy prawnej zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ pierwszej instancji skutkuje nieważnością tego postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błędne wskazanie podstawy prawnej zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które powinno być oparte na żądaniu wierzyciela (art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), a zostało oparte na wstrzymaniu wykonania decyzji (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), może prowadzić do stwierdzenia nieważności tego postanowienia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że DIAS stwierdził nieważność postanowienia NUS z 13 lutego 2020 r. z powodu błędnej podstawy prawnej zawieszenia. Ten aspekt został potwierdzony przez późniejszy wyrok NSA, który przywrócił moc postanowieniu o zawieszeniu na właściwej podstawie prawnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały uchylone.

Przepisy (24)

Główne

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli postępowanie zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.

Dz.U. 2023 poz 2505 art. 59 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku ze wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.

u.p.e.a. art. 59 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 60 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 60 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, o których mowa w art. 134, w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub uzasadniające uchylenie decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie odmawia uchylenia postanowienia.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może wydać postanowienie, którym uchyla postanowienie organu pierwszej instancji i w tym zakresie odmawia uchylenia postanowienia.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiegokolwiek powodu.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące postanowień.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

Dz. U. poz. 2070 ze zm. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotny wpływ innego wyroku NSA na rozstrzygnięcie sprawy, który przywrócił moc postanowieniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie żądania wierzyciela. • Niesłuszne odmówienie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które powinno zostać umorzone z uwagi na brak podjęcia go w ciągu 12 miesięcy od zawieszenia na żądanie wierzyciela.

Godne uwagi sformułowania

skutkiem opisanego wyżej wyroku jest przywrócenie mocy obowiązującej postanowienia NUS z 13 lutego 2020 r., którym organ na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne. • postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

sędzia

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w sytuacji, gdy postępowanie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela i nie zostało podjęte w ustawowym terminie, a także znaczenie innych orzeczeń NSA dla rozstrzygania podobnych spraw."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie kluczowe jest powiązanie z innym, wcześniejszym wyrokiem NSA, który wpłynął na stan faktyczny i prawny sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak jedno orzeczenie NSA może wpłynąć na inne, prowadząc do uchylenia decyzji organów i zmiany wcześniejszych rozstrzygnięć. Jest to przykład złożoności postępowań administracyjnych i egzekucyjnych.

Wyrok NSA uchyla decyzje po 12 miesiącach: kluczowe znaczenie wcześniejszego orzeczenia NSA w sprawie egzekucji podatkowej.

Dane finansowe

WPS: 349 060 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst