III FSK 533/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności byłego wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki w VAT. WSA uznał, że odsetki za zwłokę nie mogą być naliczane po dacie rozwiązania spółki (31 grudnia 2018 r.), ponieważ ustaje wówczas byt prawny podatnika, a odpowiedzialność osoby trzeciej jest akcesoryjna. Sąd pierwszej instancji wskazał również na potrzebę uwzględnienia przepisów o okresach nienaliczania odsetek. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając argumentację WSA. Sąd podkreślił, że postępowanie przed NSA nie jest kolejnym etapem postępowania administracyjnego i organy nie mogą naprawiać błędów decyzji na etapie skargi kasacyjnej. NSA wyjaśnił, że odsetki za zwłokę są akcesoryjne nie tylko do zaległości, ale i do zobowiązania podatkowego, które jest zindywidualizowane podmiotowo. Z chwilą ustania bytu prawnego podatnika, ustaje również przyszły związek odsetek z tym zobowiązaniem. Odsetki naliczone po rozwiązaniu spółki nie mogą być przeniesione na wspólników jako osoby trzecie na podstawie art. 115 § 1 Op., gdyż dotyczyłyby one zobowiązania nieistniejącego podatnika. NSA zaznaczył, że odpowiedzialność za zobowiązania powstałe po rozwiązaniu spółki na podstawie odrębnych przepisów (art. 115 § 2 Op.) stanowi inną formę odpowiedzialności niż ta rozważana w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności w kontekście naliczania odsetek za zwłokę po ustaniu bytu prawnego podatnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej i odpowiedzialności jej wspólników. Interpretacja art. 115 § 2 Op. jako odrębnej formy odpowiedzialności może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spółki cywilnej mogą być naliczane i przenoszone na wspólników jako osoby trzecie po dacie rozwiązania spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odsetki za zwłokę naliczone po ustaniu bytu prawnego podatnika (spółki cywilnej) nie mogą być przeniesione na wspólników jako osoby trzecie, ponieważ odpowiedzialność ta ma charakter akcesoryjny i jest związana z konkretnym podatnikiem.
Uzasadnienie
Odsetki za zwłokę są akcesoryjne do zobowiązania podatkowego, które jest zindywidualizowane podmiotowo. Z chwilą ustania bytu prawnego podatnika, ustaje przyszły związek odsetek z tym zobowiązaniem. Odsetki naliczone po rozwiązaniu spółki nie mogą być przeniesione na wspólników jako osoby trzecie na podstawie art. 115 § 1 Op.
Czy organ podatkowy może naprawić błędy popełnione w decyzji podatkowej na etapie postępowania kasacyjnego przed NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie przed NSA nie jest kolejnym etapem postępowania administracyjnego i nie służy naprawianiu błędów popełnionych w decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że sądy administracyjne nie są czwartą instancją postępowania administracyjnego. Odpowiedź na skargę czy skarga kasacyjna nie mogą naprawiać błędów, zaniechań czy braków uzasadnienia decyzji podatkowej.
Czy zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, podniesiony dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, może stanowić podstawę uchylenia decyzji organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ podatkowy decyduje się przenieść na osobę trzecią odsetki od zaległości podatkowej, powinien dokładnie rozważyć i uzasadnić kwestię naliczania tych odsetek, w tym ewentualne okresy ich nienaliczania, nawet jeśli zarzut w tym zakresie został podniesiony dopiero w skardze.
Uzasadnienie
Organ podatkowy nie jest sądem kasacyjnym i powinien sam zbadać i uzasadnić kwestie dotyczące naliczania odsetek, a nie oczekiwać, że podatnik podniesie je na etapie skargi, aby organ mógł się do nich odnieść.
Przepisy (17)
Główne
Op. art. 115 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe, w tym odsetki, nie obejmuje odsetek naliczonych po ustaniu bytu prawnego podatnika.
Op. art. 107 § 1 i 2 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna odpowiedzialności osób trzecich.
Dz.U. 2019 poz 900 art. 115 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 107 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Op. art. 54 § 1 pkt 7
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący okresów nienaliczania odsetek za zwłokę.
Op. art. 53 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Op. art. 51 § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej.
Op. art. 6
Ordynacja podatkowa
Definicja podatku.
Op. art. 5
Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 54 § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 165 poz. 1373 art. 4 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki za zwłokę nie mogą być naliczane po ustaniu bytu prawnego podatnika (spółki cywilnej). • Odpowiedzialność osoby trzeciej za odsetki jest akcesoryjna i związana z podatnikiem. • Organ podatkowy nie może naprawiać błędów decyzji na etapie postępowania kasacyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy argumentował, że odsetki biegną do dnia wydania decyzji o odpowiedzialności solidarnej, nawet po rozwiązaniu spółki. • Organ twierdził, że zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 Op. został podniesiony zbyt późno.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny. • Z chwilą ustania bytu prawnego podatnika odpada podstawa naliczania od jego zaległości podatkowej odsetek za zwłokę. • Postępowanie przed sądami administracyjnymi nie stanowi kolejnych etapów postępowania administracyjnego. • Odpowiedzialność podatkowe odsetki za zwłokę są akcesoryjne również w relacji do zobowiązania podatkowego, nie zaś tylko w stosunku do zaległości podatkowej.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Łent
sędzia
Stanisław Bogucki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności w kontekście naliczania odsetek za zwłokę po ustaniu bytu prawnego podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej i odpowiedzialności jej wspólników. Interpretacja art. 115 § 2 Op. jako odrębnej formy odpowiedzialności może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej i interpretacji przepisów dotyczących odsetek, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Wyjaśnia kluczowe zasady akcesoryjności odsetek.
“Czy odsetki od zaległości podatkowych mogą Cię ścigać po zamknięciu firmy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.