III FSK 520/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawidłowości rozliczenia nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2009 oraz należnego od niej oprocentowania. Po uchyleniu decyzji wymiarowych przez WSA, powstała nadpłata została częściowo zaliczona na poczet bieżących zobowiązań podatkowych spółki w 2019 r., a pozostała część zwrócona na rachunek bankowy. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uznały, że oprocentowanie nadpłaty przysługuje do dnia jej zwrotu lub zaliczenia, a przepis art. 78a Ordynacji podatkowej (o.p.) nie ma zastosowania, ponieważ organ zwrócił całą należną kwotę. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 78a w zw. z art. 78 § 1 i 4 o.p., poprzez błędne uznanie, że nie było podstaw do proporcjonalnego zaliczenia zwróconej kwoty nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 78a o.p. ma na celu ochronę podatnika i zapobieganie sytuacji, w której organ podatkowy mógłby uniknąć odpowiedzialności za zwłokę w zwrocie należności. W przypadku, gdy kwota zwrotu nie pokrywa nadpłaty wraz z oprocentowaniem, zwróconą kwotę należy zaliczyć proporcjonalnie na poczet obu tych należności. Sąd uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów administracji, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów dotyczących oprocentowania nadpłat.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 78a Ordynacji podatkowej w kontekście rozliczania nadpłat podatków i ich oprocentowania, zwłaszcza w sytuacjach częściowych zwrotów lub zaliczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia nadpłaty podatku od nieruchomości, ale zasady proporcjonalnego zaliczenia i funkcji art. 78a o.p. mają szersze zastosowanie w prawie podatkowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku częściowego zwrotu nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem, organ podatkowy powinien zastosować art. 78a Ordynacji podatkowej, zaliczając zwróconą kwotę proporcjonalnie na poczet nadpłaty i jej oprocentowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 78a Ordynacji podatkowej ma zastosowanie i nakazuje proporcjonalne zaliczenie zwróconej kwoty na poczet nadpłaty i jej oprocentowania, jeśli kwota zwrotu nie pokrywa całości należności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 78a o.p. pełni funkcję dyscyplinującą dla organów i ochronną dla podatnika, zmuszając do szybkiego zwrotu całej należności wraz z oprocentowaniem. Dopuszczenie zwrotu tylko należności głównej bez proporcjonalnego uwzględnienia oprocentowania prowadziłoby do sytuacji, w której organ mógłby uniknąć odpowiedzialności za zwłokę.
Czy ustalenie oprocentowania nadpłaty podatku od nieruchomości powinno nastąpić w drodze postanowienia czy decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustalenie oprocentowania nadpłaty, w tym jego wysokości i okresu, powinno nastąpić w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej, z możliwością wniesienia zażalenia.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że decyzja SKO z 13 stycznia 2021 r. jedynie stwierdziła prawo do oprocentowania, a techniczne wykonanie i wyliczenie należnego oprocentowania powinno nastąpić w postanowieniu organu pierwszej instancji zgodnie z art. 76a § 1 o.p.
Przepisy (20)
Główne
o.p. art. 78a
Ordynacja podatkowa
Przepis ten ma zastosowanie, gdy kwota zwrotu podatku nie pokrywa kwoty nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem. Zwróconą kwotę zalicza się proporcjonalnie na poczet nadpłaty i oprocentowania w takim stosunku, w jakim w dniu zwrotu pozostaje kwota nadpłaty do kwoty oprocentowania.
o.p. art. 78 § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę.
o.p. art. 78 § 4
Ordynacja podatkowa
Oprocentowanie z tytułu nadpłaty przysługuje do dnia zwrotu nadpłaty, zaliczenia jej na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych lub dnia złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
Pomocnicze
o.p. art. 216 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 216 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207 § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawach, w których przepisy ustawy przewidują wydanie decyzji, organ podatkowy wydaje decyzję.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Dowody przedstawione na okoliczność stanu faktycznego podlegają ocenie organu podatkowego.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą kasacyjną jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą kasacyjną jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt lub czynność.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt lub czynność, a także stwierdza nieważność lub uchyla postanowienie lub inny akt.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd orzeka o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika.
p.p.s.a. art. 205 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów obejmuje również inne koszty postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 2
Określa stawki wynagrodzenia dla doradcy podatkowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1
Określa stawki wynagrodzenia dla doradcy podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie i błędna wykładnia art. 78a w zw. z art. 78 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej przez Sąd pierwszej instancji, polegająca na uznaniu, że nie było podstaw do proporcjonalnego zaliczenia zwróconej kwoty nadpłaty wraz z oprocentowaniem. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez nieprawidłowe ustalenie kwoty nadpłaty i oprocentowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten pełni w stosunku do organów podatkowych funkcję dyscyplinującą. • W stosunku do podatnika przepis ten pełni funkcje ochronne. • Organ podatkowy jest zobowiązany do zwrotu pełnej kwoty nadpłaty wraz z oprocentowaniem. • Organ ten nie może zwolnić się z długu wypłacając jedynie należność główną i w ten sposób zapobiec dalszemu naliczaniu oprocentowania.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 78a Ordynacji podatkowej w kontekście rozliczania nadpłat podatków i ich oprocentowania, zwłaszcza w sytuacjach częściowych zwrotów lub zaliczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia nadpłaty podatku od nieruchomości, ale zasady proporcjonalnego zaliczenia i funkcji art. 78a o.p. mają szersze zastosowanie w prawie podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu Ordynacji podatkowej (art. 78a), który ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników w kontekście zwrotu nadpłat i naliczania odsetek. Wyjaśnia, jak organy powinny postępować w takich sytuacjach, co jest kluczowe dla zrozumienia praw i obowiązków podatkowych.
“Czy organ podatkowy może uniknąć płacenia odsetek od nadpłaty? NSA wyjaśnia znaczenie art. 78a Ordynacji podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.