Orzeczenie · 2025-11-20

III FSK 519/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-20
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowaupadłość spółkibrak winypostępowanie podatkoweskarżący kasacyjnieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu VAT. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 116 § 1 pkt 1 ppkt b) Ordynacji podatkowej) poprzez błędne zastosowanie, twierdząc, że niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jej winy, a także że spółka miała tylko jednego wierzyciela (Skarb Państwa), co czyniłoby wniosek o upadłość bezskutecznym. Podniosła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1, art. 123 § 1, art. 200 § 1 i art. 121 § 1 o.p., wskazując na brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie zajęcia stanowiska co do dowodów. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że brak świadomości skarżącej o stanie zobowiązań spółki nie stanowi przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności, a choroba czy inne okoliczności osobiste nie oznaczają automatycznie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Podkreślono, że skarżąca objęła funkcję w zarządzie, gdy spółka była już w stanie niewypłacalności. Sąd odrzucił argument o jednym wierzycielu, wskazując, że dla zastosowania art. 116 § 1 o.p. nie ma zasadniczego znaczenia istnienie jednego wierzyciela, a niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela również rodzi obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału, a decyzja organu I instancji została wydana po upływie terminu do wypowiedzenia się, ale skarżąca miała możliwość złożenia uwag w późniejszym etapie. W związku z tym, skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, w szczególności w kontekście braku winy, istnienia jednego wierzyciela oraz obowiązków proceduralnych w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości VAT, ale jego argumentacja może być stosowana do innych zobowiązań podatkowych. Kluczowe jest ustalenie momentu niewypłacalności i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak świadomości członka zarządu o stanie finansowym spółki i jej zobowiązaniach, a także istnienie tylko jednego wierzyciela (Skarbu Państwa), zwalnia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu niezgłoszenia wniosku o upadłość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak świadomości o stanie zobowiązań nie stanowi przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności, a istnienie jednego wierzyciela nie wyklucza obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że członek zarządu, który objął funkcję w momencie niewypłacalności spółki, ma obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku nie jest automatycznie potwierdzony przez chorobę czy inne okoliczności osobiste. Ponadto, nawet przy jednym wierzycielu, obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość istnieje, jeśli spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań.

Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego, polegające na braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwieniu zajęcia stanowiska co do dowodów, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału, co wyklucza istotny wpływ rzekomego naruszenia na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wykonania ich zdjęć, a następnie mogła wypowiedzieć się co do zebranego materiału. Nawet jeśli decyzja organu I instancji została wydana krótko po wglądzie w akta, skarżąca miała możliwość złożenia uwag w postępowaniu odwoławczym, co oznacza, że nie została pozbawiona prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. S. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 ppkt b)

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u. art. 1 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącej. • Spółka posiadała zobowiązania wyłącznie wobec jednego wierzyciela (Skarbu Państwa), co czyniło wniosek o upadłość bezskutecznym. • Naruszenie przepisów postępowania podatkowego poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony i uniemożliwienie zajęcia stanowiska co do dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Brak świadomości Skarżącej o stanie zobowiązań Spółki, nie stanowi przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej. • Choroba, ciąża, urlop macierzyński i urlop wychowawczy jedynego członka jednoosobowego zarządu spółki handlowej nie oznaczają same w sobie braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. • Istnienie jednego wierzyciela w osobie Skarbu Państwa, nie stanowi przeszkody w zastosowaniu art. 116 § 1 o.p. • Nawet w przypadku, gdy jedynym wierzycielem spółki kapitałowej jest Skarb Państwa, nie można przyjąć, że członkowie jej zarządu nie mają z tego powodu obowiązku zgłaszać wniosku o ogłoszenie upadłości w ramach przesłanek egzoneracyjnych. • Nawet niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela, nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Jolanta Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, w szczególności w kontekście braku winy, istnienia jednego wierzyciela oraz obowiązków proceduralnych w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za zaległości VAT, ale jego argumentacja może być stosowana do innych zobowiązań podatkowych. Kluczowe jest ustalenie momentu niewypłacalności i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące obowiązku zgłoszenia upadłości i interpretacji 'braku winy'.

Czy możesz odpowiadać za długi spółki, nawet jeśli nie wiedziałeś o problemach? NSA wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności członka zarządu.

Dane finansowe

WPS: 16 000 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst