III FSK 513/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. M. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie okoliczności sprawy, art. 145 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, art. 123 i 121 o.p. przez brak czynnego udziału strony, art. 116 o.p. przez bezzasadne przyjęcie odpowiedzialności, art. 118 o.p. przez nieuwzględnienie przedawnienia, art. 151a o.p. przez wadliwe doręczenie decyzji, a także naruszenie art. 144, 207, 212 i 108 § 2 o.p. Sąd kasacyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Podkreślono, że skarga kasacyjna musi być precyzyjnie skonstruowana, a zarzuty jasno powiązane z konkretnymi przepisami. Sąd odniósł się do zarzutów naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (granice sprawy), art. 145 § 1 p.p.s.a. (nie jest przepisem, który można naruszyć w sposób mający wpływ na wynik sprawy), art. 123 i 121 o.p. (zasada czynnego udziału i zaufania), art. 118 o.p. (termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązania), art. 151a o.p. (prawidłowe doręczenie decyzji spółce mimo zmiany adresu, gdyż spółka nie dopełniła obowiązku zawiadomienia organu). Sąd stwierdził, że decyzja określająca zobowiązanie spółki została prawidłowo doręczona, a zatem istniało zobowiązanie podatkowe, za które przypisano odpowiedzialność skarżącej. Zarzuty naruszenia pozostałych przepisów również uznano za niezasadne. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zasady czynnego udziału strony, zasady zaufania do organów, terminów w postępowaniu podatkowym (w tym odpowiedzialności osób trzecich) oraz prawidłowości doręczeń decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz p.p.s.a. w kontekście zarzutów kasacyjnych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 145 § 1 p.p.s.a.) zostały prawidłowo sformułowane i uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie spełniają wymogów formalnych skargi kasacyjnej, gdyż są ogólnikowe i nie wskazują konkretnych jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy i sposób ich naruszenia, a nie może opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach.
Czy naruszenie zasad czynnego udziału strony (art. 123 o.p.) i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 o.p.) miało miejsce w niniejszej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie wykazała, że została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, a odmienne od oczekiwanego rozstrzygnięcie organu nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wyczerpująco odniósł się do kwestii czynnego udziału strony, a subiektywne przekonanie strony o zasadności jej zarzutów nie jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia zasady zaufania.
Czy termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 o.p.) jest tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin z art. 118 o.p. jest samodzielny i nie nawiązuje do terminu przedawnienia zobowiązania pierwotnego dłużnika.
Uzasadnienie
Termin 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, jest samodzielnym terminem do wydania konstytutywnej decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, niezależnie od biegu terminu przedawnienia zobowiązania pierwotnego.
Czy doręczenie decyzji określającej zobowiązanie spółki było prawidłowe, mimo zmiany adresu siedziby, która nie została zgłoszona organowi podatkowemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie było prawidłowe, ponieważ spółka nie dopełniła obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, a decyzja została odebrana przez osobę upoważnioną.
Uzasadnienie
Spółka nie zgłosiła zmiany adresu siedziby, a organ wysłał decyzję na jedyny znany mu adres. Decyzja została odebrana przez osobę upoważnioną z potwierdzeniem pieczęcią firmową, co oznacza, że weszła do obrotu prawnego.
Czy członek zarządu spółki kapitałowej może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykaże spełnienia przesłanek egzoneracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że podjął działania zapobiegające upadłości lub nie wskazał mienia spółki do zaspokojenia.
Uzasadnienie
Przepisy art. 116 § 1 i 2 o.p. określają pozytywne przesłanki odpowiedzialności (powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji, bezskuteczność egzekucji) oraz negatywne przesłanki wyłączające odpowiedzialność (np. wykazanie działań zapobiegających upadłości). Strona skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych.
Przepisy (19)
Główne
o.p. art. 116
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność podatkowa członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe spółki.
o.p. art. 118
Ordynacja podatkowa
Termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Pomocnicze
o.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 151a
Ordynacja podatkowa
Doręczanie pism w przypadku braku możliwości ustalenia adresu lub gdy adres siedziby nie istnieje.
o.p. art. 144
Ordynacja podatkowa
Wydanie decyzji o solidarnej odpowiedzialności.
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osób trzecich.
o.p. art. 212
Ordynacja podatkowa
Organ jest związany wydaną decyzją.
o.p. art. 108 § 2
Ordynacja podatkowa
Wydanie decyzji wobec osoby trzeciej przed doręczeniem decyzji wobec podatnika.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
o.p. art. 146
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu.
o.p. art. 151 § 1
Ordynacja podatkowa
Sposób doręczania pism osobom prawnym.
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 234
Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie odpowiedzialności osoby trzeciej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi, lecz granicami sprawy. • Zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych, nie wskazują konkretnych przepisów i sposobu ich naruszenia. • Strona nie wykazała pozbawienia czynnego udziału w postępowaniu. • Odmienne rozstrzygnięcie od oczekiwanego nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania. • Termin z art. 118 o.p. jest samodzielny i nie jest tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Doręczenie decyzji spółce było prawidłowe, gdyż spółka nie zgłosiła zmiany adresu, a decyzja została odebrana przez upoważnioną osobę. • Nie wykazano zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych wyłączających odpowiedzialność członka zarządu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie okoliczności całej sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie skargi. • Naruszenie art. 123 i 121 o.p. przez brak czynnego udziału strony i brak zaufania do organów. • Naruszenie art. 116 o.p. przez bezzasadne przyjęcie odpowiedzialności i brak przesłanek wyłączających odpowiedzialność. • Naruszenie art. 118 o.p. przez nieuwzględnienie przedawnienia. • Naruszenie art. 151a o.p. przez wadliwe doręczenie decyzji. • Naruszenie art. 144, 207, 212 i 108 § 2 o.p. przez wydanie decyzji na podstawie wadliwej decyzji lub przed doręczeniem decyzji podatnikowi.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji strony i samodzielnie domniemywać, złamania jakiego dokładnie przepisu zamierzała ona zarzucić sądowi pierwszej instancji. • Samo ogólnikowe wskazanie zarzutu, bez podania konkretnego przepisu prawa materialnego, czy procesowego nie może być uznane za spełnienie wymagań skargi kasacyjnej. • O naruszeniu art. 121 § 1 o.p. i zawartej w nim normy nakazującej organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. • Termin wskazany w zacytowanym przepisie [art. 118 o.p.] nie nawiązuje do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pierwotnego dłużnika podatkowego, lecz wyznacza samodzielny termin do wydania konstytutywnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej i to niezależnie od biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sędzia
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zasady czynnego udziału strony, zasady zaufania do organów, terminów w postępowaniu podatkowym (w tym odpowiedzialności osób trzecich) oraz prawidłowości doręczeń decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz p.p.s.a. w kontekście zarzutów kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, co jest tematem często budzącym wątpliwości. Kluczowe jest tu omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz interpretacja przepisów dotyczących doręczeń i przedawnienia.
“Odpowiedzialność za długi spółki: NSA wyjaśnia, kiedy można uniknąć płacenia za innych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.