Orzeczenie · 2025-09-23

III FSK 510/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSApodatkoweŚredniansa
postępowanie egzekucyjnenieruchomościprawo własnościskarga kasacyjnaNSAWSAorgan egzekucyjnydecyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowejnaruszenie prawa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "D." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia organu egzekucyjnego o przyznaniu spółce własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka zarzucała, że organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę decyzji Wojewody Lubuskiego z 2019 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, która dotyczyła tych samych nieruchomości i spowodowała przejście ich własności na Skarb Państwa. Zdaniem spółki, decyzja ta czyniła dalsze postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym. WSA oddalił skargę, uznając, że spółka mogła znać treść obwieszczeń o inwestycji, uiściła cenę nabycia i nie wniosła zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności. NSA uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie przez WSA art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny powinien był zbadać, czy nieruchomości objęte decyzją Wojewody Lubuskiego nie stały się już własnością Skarbu Państwa przed wydaniem postanowienia o przyznaniu własności spółce. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, zasądzając koszty postępowania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi, który ma zbadać stan prawny nieruchomości w dacie wydawania postanowień.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w kontekście kolizji praw własności wynikających z różnych postępowań administracyjnych (egzekucyjnego i dotyczącego inwestycji drogowych).

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji praw własności i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ egzekucyjny, wydając postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, naruszył prawo, nie uwzględniając wcześniejszej decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, która dotyczyła tych samych nieruchomości i spowodowała przejście ich własności na Skarb Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny dopuścił się uchybień proceduralnych, nie badając prawidłowo stanu prawnego nieruchomości w dacie wydawania postanowienia o przyznaniu własności, co mogło stanowić rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie odniósł się należycie do istoty problemu, jakim jest ustalenie, czy organ egzekucyjny przeniósł własność nieruchomości, która już stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy wcześniejszej decyzji Wojewody. Organ egzekucyjny powinien był zbadać ten aspekt przed wydaniem postanowienia o przyznaniu własności spółce.

Czy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym może być uznane za niewykonalne lub wydane z naruszeniem prawa, jeśli w międzyczasie nastąpiło przejście własności tych nieruchomości na Skarb Państwa na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ egzekucyjny nie zbadał prawidłowo stanu prawnego nieruchomości i wydał postanowienie o przyznaniu własności mimo, że nieruchomość już nie należała do dłużnika, może to stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia prawa.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że organ egzekucyjny musi zweryfikować, czy decyzja Wojewody Lubuskiego wywołała skutek prawnorzeczowy w postaci przejścia własności na Skarb Państwa przed wydaniem postanowienia o przyznaniu własności spółce. Brak takiej analizy w zaskarżonym postanowieniu organu i wyroku WSA stanowił podstawę do uchylenia orzeczeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze zostały uchylone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 112b § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145a § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 112b § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 12 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie zbadał prawidłowo stanu prawnego nieruchomości, która mogła już stanowić własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Wojewody Lubuskiego zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. • WSA nie odniósł się należycie do istoty problemu dotyczącego potencjalnego naruszenia prawa własności.

Godne uwagi sformułowania

organ prowadził egzekucję działając - przynajmniej od pewnego momentu - w błędnym przekonaniu, że sporne nieruchomości należą do zobowiązanego, podczas gdy były już one własnością Skarbu Państwa. • Organ zweryfikuje, jaki był stan prawny nieruchomości w dacie udzielania przybicia oraz wydania spornego postanowienia z 27 stycznia 2020 r. i wypowie się co do tego, czy postanowienie przysądzające własność mogło być wydane w okolicznościach zaistniałych w sprawie.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

przewodniczący

Dominik Gajewski

członek

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w kontekście kolizji praw własności wynikających z różnych postępowań administracyjnych (egzekucyjnego i dotyczącego inwestycji drogowych)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji praw własności i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i egzekucyjnych, gdzie różne decyzje mogą wchodzić w kolizję, prowadząc do sporów o własność. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i administracyjnych.

Egzekucja kontra inwestycja drogowa: Kto ma pierwszeństwo do nieruchomości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst