Orzeczenie · 2024-05-24

III FSK 51/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-24
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnapostępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjnewierzycielorgan egzekucyjnysąd administracyjnykontrola sądowadoręczenie decyzjiwymagalność obowiązkuprawo podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji należności podatkowych na podstawie tytułu wykonawczego, wobec którego spółka O. S.A. wniosła zarzuty, podnosząc m.in. kwestię niedoręczenia decyzji podatkowej. WSA w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę po wcześniejszym uchyleniu jego wyroku przez NSA, uchylił postanowienie Dyrektora IAS, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez organy administracji, które nie oceniły należycie zarzutu niedoręczenia decyzji. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uznał ją za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA wadliwie ocenił sprawę, nie kontrolując jednocześnie stanowiska wierzyciela, które było wiążące dla organu egzekucyjnego. NSA podkreślił, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, sąd powinien badać legalność stanowiska wierzyciela, nawet jeśli nie jest ono bezpośrednio zaskarżalne. Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów niższych instancji, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował przepisy, w tym błędnie powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście postępowania organu egzekucyjnego. NSA uchylił również postanowienia organów niższych instancji i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kontroli sądowej stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oraz znaczenia doręczenia decyzji podatkowej dla dopuszczalności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z postępowaniem egzekucyjnym w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny powinien kontrolować stanowisko wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym, nawet jeśli jest ono wiążące dla organu egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania legalności stanowiska wierzyciela, nawet jeśli nie jest ono bezpośrednio zaskarżalne, w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Chociaż organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie niektórych zarzutów, sąd rozpoznający skargę na postanowienie organu egzekucyjnego musi dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych zarzutów i zbadać prawidłowość stanowiska wierzyciela, aby zapewnić pełną kontrolę legalności.

Czy brak doręczenia decyzji podatkowej może stanowić podstawę do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego może być przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Doręczenie decyzji ma fundamentalne znaczenie dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia i dopiero od tego momentu wywiera skutki prawne. Brak doręczenia przed wszczęciem egzekucji może być podstawą zarzutów.

Czy sąd administracyjny może stosować przepisy Ordynacji podatkowej do oceny postępowania organu egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Ordynacja podatkowa nie normuje postępowania organu egzekucyjnego; w tym zakresie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał, że organ egzekucyjny naruszył przepisy Ordynacji podatkowej (art. 121, 122, 124), podczas gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy KPA, a nie Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów I i II instancji w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego, niewłaściwości sądu lub niewspółmierności kary.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1, 2, 6, 10

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawy do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które jest dla niego wiążące w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7.

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres badania dopuszczalności egzekucji obejmuje ustalenia dotyczące doręczenia decyzji i jej wykonalności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. rozważania prawne sądu.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku sądu pierwszej instancji.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W sprawach nieuregulowanych w u.p.e.a. stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

o.p. art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia stronie.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych działania w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia właściwego stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił sprawę, nie kontrolując jednocześnie stanowiska wierzyciela, które było wiążące dla organu egzekucyjnego. • Sąd pierwszej instancji wadliwie zastosował przepisy Ordynacji podatkowej do oceny postępowania organu egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące • w zakresie badania dopuszczalności egzekucji mieszczą się ustalenia dotyczące doręczenia decyzji • brak doręczenia decyzji przed wszczęciem egzekucji, mogą być przedmiotem zarzutów

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sędzia

Jolanta Sokołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli sądowej stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oraz znaczenia doręczenia decyzji podatkowej dla dopuszczalności egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z postępowaniem egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – granic kontroli sądowej nad działaniami organów i wierzyciela, co jest kluczowe dla zrozumienia praw podatników.

Czy sąd może kwestionować decyzje wierzyciela w egzekucji podatkowej? NSA wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst