III FSK 509/24

III FSK 509/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Borszowski
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 764/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-01-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 110r § 1 pkt 2, 7 i 9, art. 111s § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 157 § 3.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Protokolant Agnieszka Krysińska-Kłos, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 764/23 w sprawie ze skargi Z. R. i L. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 lipca 2023 r., nr 2201-IEE.7113.2.96.2023.EW w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 764/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) oddalił skargę Z. R. i L. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 4 lipca 2023 r. w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Skargę kasacyjną wniósł Z. R. (dalej: Skarżący). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 7a § 1, art. 80 oraz art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegającą na oparciu się na błędnej metodzie konstrukcyjnej garaży blaszanych, a także braku określenia kosztów rozbiórki fundamentów, braku wyceny wpływu służebności mieszkania na wartość nieruchomości;
2) art. 6 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. poprzez działanie organu niezgodne z zasadą praworządności, w sposób stronniczy, niesprawiedliwy i niebudzący zaufania obywatela do organów postępowania, a także w sposób niezapewniający równowagi stronom postępowania;
3) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie przez organ dozwolonych granic swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, iż sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania operat szacunkowy został wykonany w sposób prawidłowy.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 157 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej: u.g.n.) poprzez przez błędną jego wykładnię polegającą na niezwróceniu się przez właściwy organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, do Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych celem oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego J. S. z uwagi na istotne wątpliwości co do sposobu sporządzenia wyceny, które zgłaszał Skarżący;
2) art. 110r § 1 pkt 2, 7 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że opis i oszacowanie nieruchomości spełniają przesłanki z niniejszego przepisu.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik US) oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zawnioskował o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Mając na uwadze zakres podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, Naczelny Sąd Administracyjny za konieczne uznał przypomnienie zasad, według których powinna być sporządzona skarga kasacyjna.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że mocą art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny lub działające w sprawie organy podatkowe. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów.
Obowiązek wskazania podstaw kasacyjnych i ich należytego uzasadnienia wynika z art. 176 § 1 w związku z art. 174 P.p.s.a. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz niezbędne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Przez wzgląd na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi, prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy. Ponieważ skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe.
Podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest wnoszona od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 173 § 1 P.p.s.a.), który stosuje przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem dla podważenia stanowiska wyrażonego w skarżonym wyroku, w skardze kasacyjnej powinien być postawiony zarzut naruszenia przepisów tej ustawy, jako zarzut samoistny lub powiązany z przepisami, które stosował organ. Tymczasem we wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej w ogóle nie zarzucono naruszenia przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest to jednak uchybienie, które przesądziło o stwierdzeniu, że skarga kasacyjna została sporządzona wadliwie. Dotknięta jest ona bowiem innymi istotnymi wadami.
I tak, wbrew wymogom art. 174 pkt 2 i art. 176 P.p.s.a. nie wykazano wpływu na wynik sprawy zarzucanego naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania, tj. Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nawet nie wykazano w oparciu o treść tych przepisów, sposobu w jaki, zdaniem Skarżącego, zostały one naruszone. Dlatego zarzuty te uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazano na art. 157 § 3 u.g.n. i art. 110r § 1 pkt 2, 7 i 9 u.p.e.a. Zauważenia wymaga, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami artykuły nie posiadają paragrafów, lecz ustępy. Jeśli Skarżącemu chodziło o art. 157 ust. 3 u.g.n. to podnieść należy, że WSA przepisu tego nie stosował i słusznie, bo normowana nim sytuacja nie występuje w niniejszej sprawy.
Przywołany art. 157 ust. 3 stanowi, że w przypadku gdy operat szacunkowy został sporządzony przez osoby powołane lub ustanowione przez sąd, o ocenę operatu może wnioskować tylko sąd. W rozpoznanej sprawie sporządzenie operatu szacunkowego nie zostało zlecone przez sąd, lecz przez organ, który postąpił zgodnie z dyspozycją art. 111s § 1 u.p.e.a. Zastosowanie zatem znajduje przepis art. 157 ust. 1, jak prawidłowo wskazał WSA. Naruszenia tego przepisu nie zarzucono, więc dalsza wypowiedź jest niemożliwa.
Z kolei art. 110r § 1 u.p.e.a. nie jest przepisem prawa materialnego. Jest to przepis postępowania, określający elementy jakie powinien zawierać protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Dlatego zgodnie z wymogami art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 P.p.s.a. konieczne było wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a tego nie uczyniono. W skardze kasacyjnej nie tylko nie wykazano owego wpływu, ale w ogóle w oparciu o treść art. 110r pkt 2, 7 i 9 u.p.e.a. nie podano w jaki konkretnie sposób został naruszony każdy z zapisów zamieszczonych w tych jednostkach. Tak więc i ten zarzut uchyla się spod kontroli Sądu odwoławczego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
sędzia P. Borszowski sędzia J. Sokołowska sędzia W. Stachurski