III FSK 5043/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Dyrektora IAS w Katowicach dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej J.W. jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe, odsetki i koszty egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe nie wszczęły prawidłowo postępowania w zakresie odpowiedzialności za odsetki i koszty egzekucyjne, naruszając przepisy Ordynacji podatkowej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję w całości. NSA uznał skargę kasacyjną organu za zasadną, stwierdzając, że WSA błędnie przyjął, iż brak szczegółowego wskazania w postanowieniu o wszczęciu postępowania odsetek i kosztów stanowi istotne naruszenie proceduralne. NSA podkreślił, że odsetki i koszty egzekucyjne są należnościami ubocznymi wynikającymi z mocy prawa i ścisłego związku z zaległościami podatkowymi. Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać, czy brak ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, a także rozważyć uchylenie decyzji tylko w części, jeśli była ona podzielna. NSA uznał również za zasadną skargę kasacyjną J.W., wskazując, że WSA wykroczył poza granice sprawy, uchylając decyzję w części, która nie została zaskarżona (umorzenie postępowania w zakresie zaległości za wrzesień i październik 2014 r.). Uchylenie decyzji w niezaskarżonej części narusza zasadę reformationis in peius i wymaga uzasadnienia, którego WSA nie przedstawił. W związku z powyższym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że skargi kasacyjne wniosły obie strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności zakresu tej odpowiedzialności (zaległości, odsetki, koszty) oraz zasad postępowania sądowoadministracyjnego w kontekście uchylania decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz PPSA. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe musi szczegółowo wymieniać wszystkie należności uboczne (odsetki, koszty egzekucyjne), czy wystarczy wskazanie na zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to bezwzględnie konieczne, jeśli odsetki i koszty egzekucyjne wynikają z mocy prawa i ścisłego związku z zaległościami podatkowymi. Kluczowe jest, czy brak takiego wskazania miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego są należnościami ubocznymi wynikającymi z mocy prawa i ścisłego związku z zaległościami podatkowymi. Brak szczegółowego wskazania ich w postanowieniu o wszczęciu postępowania nie jest wadą powodującą konieczność uchylenia decyzji, o ile nie wpłynęło to istotnie na wynik sprawy i strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję organu odwoławczego w całości, jeśli skarżący zaskarżył ją tylko w części, a niezaskarżona część była dla niego korzystna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uchylić decyzji w części, która nie została zaskarżona, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące nieważnością. Uchylenie w niezaskarżonej części narusza granice sprawy i zasadę reformationis in peius.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uchylenie decyzji w części umarzającej postępowanie (korzystnej dla skarżącego) stanowi wykroczenie poza granice sprawy i narusza zasadę reformationis in peius. Sąd powinien był ocenić, czy zaskarżona decyzja jest podzielna i uchylić ją tylko w wadliwej części, a w pozostałej oddalić skargę.
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na uchyleniu decyzji w całości zamiast w części, uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uchylił całą decyzję, zamiast ograniczyć się do części zaskarżonej lub wadliwej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania i uzasadniało uchylenie wyroku WSA.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 116 § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 107 § 2 pkt 2 i 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 165 § § 1, 2 i 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja NSA dotycząca tego, że odsetki i koszty egzekucyjne są należnościami ubocznymi wynikającymi z mocy prawa i nie wymagają odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania, o ile nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. • Argumentacja NSA dotycząca naruszenia przez WSA zasady reformationis in peius i przekroczenia granic sprawy poprzez uchylenie decyzji w części niezaskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność osoby trzeciej za: zaległości podatkowe podatnika obejmuje także odpowiedzialność za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; koszty postępowania egzekucyjnego. • należności uboczne, wynikające z mocy prawa • brak wskazania w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki osoby trzeciej, że odpowiedzialność ta obejmuje również odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego, nie jest jednak wadą, która w każdym przypadku powoduje konieczność uchylenia decyzji wydanej w takim postępowaniu. • uchylenie decyzji w części, która nie była zaskarżona do sądu administracyjnego może być też kwalifikowane jako naruszające zasadę reformationis in peius
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Sławomir Presnarowicz
członek
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności zakresu tej odpowiedzialności (zaległości, odsetki, koszty) oraz zasad postępowania sądowoadministracyjnego w kontekście uchylania decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz PPSA. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, a także błędów proceduralnych sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“NSA koryguje błędy WSA w sprawach odpowiedzialności podatkowej: kluczowe znaczenie ma zakres odpowiedzialności i granice zaskarżenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.