III FSK 496/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Spółka kwestionowała zasadność egzekucji, podnosząc zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku jego wymagalności, argumentując, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe oraz postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostały jej skutecznie doręczone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji uznał te zarzuty za bezzasadne, przyjmując, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji nie może być badana w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawniają zobowiązanego do wniesienia zarzutów dotyczących istnienia i wymagalności obowiązku, a organ egzekucyjny jest zobowiązany te zarzuty rozpoznać. W szczególności, brak doręczenia decyzji wymiarowej lub postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności przed wszczęciem egzekucji, może stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów. NSA stwierdził, że WSA błędnie ograniczył zakres kontroli, nie badając kwestii doręczenia decyzji i postanowienia, co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zobowiązując go do uwzględnienia przedstawionego stanowiska NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących badania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście doręczenia decyzji podatkowych i postanowień o rygorze natychmiastowej wykonalności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych, które nastąpiły po jego wydaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może badać zarzut nieistnienia lub niewymagalności obowiązku podatkowego, w tym kwestię prawidłowości doręczenia decyzji określającej ten obowiązek oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzuty dotyczące istnienia i wymagalności obowiązku, w tym kwestie doręczenia decyzji i postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, powinny być badane w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ służą ochronie zobowiązanego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawniają do wniesienia zarzutów dotyczących istnienia i wymagalności obowiązku, a organ egzekucyjny jest zobowiązany je rozpoznać. Brak doręczenia decyzji lub postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności przed wszczęciem egzekucji może stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów. WSA błędnie ograniczył zakres kontroli.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy i podstawy prawnej) miało wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaskarżony wyrok naruszał art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i oderwanie oceny od materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco, dlaczego kwestia doręczenia decyzji nie może być badana w postępowaniu egzekucyjnym, co uniemożliwiło merytoryczne sformułowanie zarzutów kasacyjnych i wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zasadności zastosowania przepisów u.p.e.a.
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym mogą być uwzględnione, nawet jeśli dotyczą okoliczności istniejących przed wydaniem tytułu.
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje ustalenia dotyczące doręczenia decyzji i jej wykonalności.
o.p. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut nieistnienia obowiązku może być wniesiony z każdej przyczyny czyniącej egzekucję bezzasadną, istniejącej w dniu jej wszczęcia lub po tym dniu.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut braku wymagalności obowiązku może być uwzględniony, jeśli obowiązek nie był wymagalny w dacie wszczęcia egzekucji.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i stanu sprawy.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez oderwanie oceny od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez orzekanie w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy.
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
o.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia stronie.
o.p. art. 21 § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Domniemanie prawidłowości określenia zobowiązania w deklaracji do czasu doręczenia decyzji określającej inną wysokość zobowiązania.
o.p. art. 239a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wykonaniu nie podlega decyzja nieostateczna, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.
o.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Egzekucja jest niedopuszczalna, jeśli nieostateczna decyzja została doręczona, ale postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone stronie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi mimo zasadności zarzutu braku wymagalności z powodu niedoręczenia decyzji i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi mimo zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek.
Godne uwagi sformułowania
zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu • nie można wykluczyć takiej sytuacji, że obowiązek nie istniał w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego • Instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym służy ochronie zobowiązanego • brak doręczenia decyzji wymiarowej przed wszczęciem egzekucji, a w przypadku prowadzenia egzekucji na podstawie decyzji organu pierwszej instancji, brak doręczenia przed wszczęciem egzekucji postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mogą być przedmiotem zarzutów
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących badania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście doręczenia decyzji podatkowych i postanowień o rygorze natychmiastowej wykonalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych, które nastąpiły po jego wydaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które mają bezpośrednie przełożenie na prawa podatników. Wyjaśnia, kiedy można kwestionować samą zasadność egzekucji.
“Czy egzekucja administracyjna może być wszczęta bez doręczenia decyzji? NSA wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.