III FSK 487/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-21
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnaprzedawnieniezawieszenie biegu terminuOrdynacja podatkowapostępowanie egzekucyjnesądy administracyjneskarga kasacyjnauchylenie wyrokuNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego mógł być rozpatrywany przez organy egzekucyjne i sąd pierwszej instancji, mimo toczącego się innego postępowania sądowego.

Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych, w której skarżący podniósł zarzut wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia. WSA w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora IAS, uznając, że zarzut przedawnienia był już przedmiotem innego postępowania sądowego, co obligowało organ egzekucyjny do orzeczenia o niedopuszczalności zarzutu. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy i sąd pierwszej instancji były uprawnione do rozpatrzenia zarzutu przedawnienia, a postępowanie nie wykazało przedawnienia zobowiązania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. WSA uznał, że zarzut wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia był już przedmiotem innego postępowania sądowego, co zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) powinno skutkować orzeczeniem o niedopuszczalności zarzutu, a nie jego oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że wyrok WSA nie odpowiada prawu. NSA stwierdził, że organy egzekucyjne oraz sąd pierwszej instancji były uprawnione do rozpatrzenia zarzutu przedawnienia, ponieważ w momencie wydawania postanowień przez organy, zarzut ten nie był jeszcze przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym. NSA podkreślił, że zarówno organ odwoławczy, jak i WSA w innym postępowaniu, zgodnie uznali, że przepis art. 70 § 6 pkt 6 Ordynacji podatkowej (o.p.) miał zastosowanie do zobowiązań za 2017 r. i spowodował zawieszenie biegu terminu przedawnienia, co oznaczało, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia wykładni prawa dokonanej przez NSA oraz odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy egzekucyjne i sąd pierwszej instancji były uprawnione do rozpatrzenia zarzutu przedawnienia, ponieważ w momencie wydawania postanowień przez organy, zarzut ten nie był jeszcze przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. nie wyklucza rozpatrzenia zarzutu przedawnienia przez organ egzekucyjny i sąd pierwszej instancji, jeśli w momencie wydawania ich rozstrzygnięć, zarzut ten nie był jeszcze przedmiotem innego postępowania sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1 i pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w tym nieistnienia obowiązku i wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia.

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa niedopuszczalność zarzutu, jeżeli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.

o.p. art. 70 § § 6 pkt 6

Ordynacja podatkowa

Przepis wprowadzony od 1.01.2019 r., który może powodować zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez NSA.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutu braku wymagalności obowiązku.

Pomocnicze

o.p. art. 54 § § 1 pkt 7 i § 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy okresów, w których nie nalicza się odsetek za zwłokę.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólna zasada rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2 i art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy tytułu wykonawczego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prowadzenia postępowania.

Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wprowadzająca zmiany, w tym art. 70 § 6 pkt 6 o.p.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja Dyrektora IAS dotycząca naruszenia przez WSA art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. i błędnego uznania, że zarzut przedawnienia był już przedmiotem innego postępowania sądowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego Z. J. dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego i niedopuszczalności zastosowania art. 70 § 6 pkt 6 o.p.

Godne uwagi sformułowania

zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie niedopuszczalność zarzutu zachodzi, jeżeli zarzut 'jest albo był' przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym zasada niekonkurencyjności środków prawnych

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Cezary Koziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności rozpatrywania zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, gdy sprawa była lub jest przedmiotem innego postępowania sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z kolejnością rozpatrywania zarzutów i postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście egzekucji podatkowej – możliwości rozpatrywania zarzutu przedawnienia. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Egzekucja podatkowa: Kiedy zarzut przedawnienia jest dopuszczalny mimo toczącego się innego postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 487/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Koziński
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1953/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1953/24 w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 lipca 2024 r., nr 1401-IEE1.7192.1.23.2024.8.MK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Z. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 20.11.2024 r. o sygn. III SA/Wa 1953/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi Z. J. (dalej: skarżący) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z 15.07.2024 r., nr 1401-IEE1.7192.1.23.2024.8.MK, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Przebieg postępowania przed Dyrektorem IAS (przedstawiony przez WSA w Warszawie).
2.1. Pismem z 12.03.2024 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, które zostały rozpatrzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie (dalej: Naczelnik US) postanowieniem z 7.05.2024 r., [...].
2.3. Na skutek zażalenia skarżącego, postanowieniem z 15.07.2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z punktu widzenia rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku, odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie i wskazanych przez skarżącego w zażaleniu argumentów dotyczących niedopuszczalności zastosowania art. 70 § 6 pkt 6 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.), który zaczął obowiązywać od 1.01.2019 r. w odniesieniu do zobowiązania za rok 2017, Dyrektor IAS zajął niżej wymienione stanowisko:
a) Postępowanie podatkowe wymiarowe w zakresie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu kapitałów pieniężnych i praw majątkowych zostało wszczęte postanowieniem z 25.11.2021 r. (doręczonym 16.12.2021 r.). Przepis art. 70 § 6 pkt 6 o.p. został wprowadzony ustawą z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), która weszła w życie 1.01.2019 r., zatem postępowanie wymiarowe zostało wszczęte już po dniu wejścia w życie ww. przepisu. Tym samym zastosowanie ww. artykułu było możliwe i nie stanowiło naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Zaznaczenia również wymaga, że w momencie wejścia w życie art. 70 § 6 pkt 6 o.p. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu kapitałów pieniężnych i praw majątkowych za 2017 r. było wymagalne i nie uległo przedawnieniu.
b) Termin przedawnienia zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu kapitałów pieniężnych i praw majątkowych uległ zawieszeniu od 6.11.2023 r., tj. od dnia wystąpienia przez Szefa KAS do Przewodniczącego Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania o opinię w przedmiocie zasadności zastosowania art. 119a o.p., do 6.02.2024 r. (upływ terminu oraz data wydania opinii Rady), na który składał się okres 3 miesięcy (92 dni). Wobec powyższego, po uwzględnieniu ww. zawieszenia, termin przedawnienia zobowiązania upływał 2.04.2024 r. Tymczasem decyzja organu odwoławczego została wydana 11.03.2024 r., a doręczona 25.03.2024 r., co w konsekwencji oznacza, że zobowiązanie określone decyzją odwoławczą nie uległo przedawnieniu.
3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
3.1. W skardze wniesionej do WSA w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie postanowień obydwu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505; ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 o.p. przez nieuznanie zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie egzekwowanych odsetek za zwłokę z tego powodu, że do opóźnienia w wydaniu decyzji pierwszej instancji miało dojść z przyczyn niezależnych od organu podatkowego, tzn. z powodu oczekiwania na odpowiedź na wezwanie skierowane do skarżącego przez organ podatkowy pierwszej instancji, choć wezwanie to zostało wystosowane już po upływie terminu, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 o.p.;
2) art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 6 pkt 6 o.p. przez nieuznanie zarzutu nieistnienia obowiązku wskutek przedawnienia oraz zarzutu wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia z tego powodu, że miało dojść do zawieszenia biegu terminu przedawnienia ze względu na wystąpienie przez Szefa KAS, na wniosek skarżącego, o opinię Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania (dalej: Rada), choć wystąpienie to miało miejsce w postępowaniu w sprawie zobowiązania podatkowego powstałego przed dniem wejścia w życie art. 70 § 6 pkt 6 o.p., co oznacza, że przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie, a także z tego powodu, że miało dojść do zawieszenia biegu terminu przedawnienia ze względu na wystąpienie przez Szefa KAS, na wniosek skarżącego, o opinię Rady, choć w realiach sprawy nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w tym przepisie, tzn. nie doszło do złożenia odwołania, a zatem nie mógł zostać złożony wniosek, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 6 o.p.;
3) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w związku z art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz z art. 7 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 18 u.p.e.a. przez nieuznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku, choć podjęcie egzekucji w dniu doręczenia rygoru natychmiastowej wykonalności uniemożliwiło dobrowolną wpłatę egzekwowanej następnie należności;
4) art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. przez orzeczenie o niedopuszczalności zarzutu braku wymagalności ze względu na niedoręczenie postanowienia o rygorze do dnia, w którym podjęto egzekucję, choć kwestia tego, czy do doręczenia rygoru doszło przed dniem podjęcia egzekucji, nie podlega rozstrzygnięciu w żadnym innym postępowaniu, a także przez orzeczenie o niedopuszczalności zarzutu braku wymagalności ze względu na niezgodność z prawem postanowienia o rygorze, choć jest to kwestia istotna dla prowadzenia egzekucji administracyjnej.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS w Warszawie, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
4.1. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podał, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było postanowienie Dyrektora IAS w Warszawie z 15.07.2024 r., w którym podtrzymano stanowisko organu pierwszej instancji, m.in. oddalającego zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji odniósł się do najdalej idącej kwestii, tj. czy do zarzutu wygaśnięcia obowiązku z uwagi na przedawnienie nie powinien mieć zastosowanie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia nie powinien być badany przez organ egzekucyjny, jeżeli kwestia biegu tego terminu i zdarzeń, które miały wpływ na przerwanie bądź ewentualnie zawieszenie tego terminu, była analizowana w postępowaniu zainicjowanym skargą na decyzję wymiarową.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie podatkowe wymiarowe w zakresie zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu kapitałów pieniężnych i praw majątkowych zostało wszczęte postanowieniem z 25.11.2021 r. (doręczonym 16.12.2021 r.). Przepis art. 70 § 6 pkt 6 o.p. został wprowadzony ustawą z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), która weszła w życie 1.01.2019 r., zatem postępowanie wymiarowe zostało wszczęte już po dniu wejścia w życie ww. przepisu. Tym samym zastosowanie tego przepisu było możliwe i nie stanowiło naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. W momencie jego wejścia w życie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu kapitałów pieniężnych i praw majątkowych za 2017 r. było wymagalne i nie uległo przedawnieniu (termin uległ zawieszeniu od 6.11.2023 r., tj. od dnia wystąpienia przez Szefa KAS do Rady z wnioskiem o opinię, do 6.02.2024 r. - upływ terminu oraz data wydania opinii Rady, na który składał się okres 3 miesięcy - 92 dni; wobec powyższego, po uwzględnieniu ww. zawieszenia, termin przedawnienia zobowiązania upływał 2.04.2024 r., tymczasem decyzja organu odwoławczego została wydana 11.03.2024 r., a doręczona 25.03.2024 r., co w konsekwencji oznacza, że zobowiązanie określone decyzją odwoławczą nie uległo przedawnieniu).
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że zarzut polegający na wygaśnięciu obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie i wskazanych przez skarżącego w zażaleniu argumentów dotyczących niedopuszczalności zastosowania art. 70 § 6 pkt 6 o.p. był rozpoznawany w odrębnym postępowaniu sądowym, zakończonym wyrokiem WSA w Warszawie z 24.07.2024 r., III SA/Wa 1205/24. Zarzut ten został zgłoszony pismem z 5.07.2024 r. (i w tym dniu pismo to złożono do Sądu), będącym uzupełnieniem skargi. Kontrolowane postanowienie Dyrektora IAS wydano zaś 15.07.2024 r., więc z prostego zestawienia powyższych dat wynika, że zarzut był przedmiotem rozpoznawania w odrębnym postepowaniu sądowym na dzień wydawania kontrolowanego postanowienia Dyrektora IAS. Tym samym w sprawie powinno było dojść do zastosowania art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. a zatem organ powinien był w tym zakresie orzec o niedopuszczalności zarzutu, a nie jego oddaleniu.
Z tego względu Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie uznał za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor IAS (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego), który w oparciu o art. 173 § 1 i 2, art. 175 § 1 i art. 177 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora IAS, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dyrektor IAS zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 2 pkt 3 lit. u.p.e.a. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia w skutek stwierdzenia, że zarzut skarżącego polegający na wygaśnięciu obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie i wskazanych przez pełnomocnika w zażaleniu argumentów dotyczących niedopuszczalności zastosowania art. 70 § 6 pkt 6 o.p. był rozpoznawany w odrębnym postępowaniu sądowym, tj. został zgłoszony pismem z 5.07.2024 r. stanowiącym uzupełnienie do skargi z 24.04.2024 r. na decyzję Szefa KAS z 11.03.2024 r., nr [...], co zdaniem Sądu pierwszej instancji obligowało organ odwoławczy do orzeczenia o niedopuszczalności zarzutu, a nie jego oddaleniu, podczas gdy Dyrektor IAS nie wiedział, że skarżący wniósł uzupełnienie do skargi z 24.04.2024 r., w którym podniesiono zarzut przedawnienia zobowiązań z uwagi na niedopuszczalność zastosowania do ww. zobowiązań za 2017 r. art. 70 § 6 pkt 6 o.p. obowiązującego od 1.01.2019 r.; ponadto ewentualne uchybienie pozostawało bez wpływu na wynik sprawy rozstrzygającej o wniesionym zarzucie w sprawie egzekucji;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia, mimo że wyrok WSA w Warszawie z 24.07.2024 r., III SA/Wa 1205/24, odnosił się do wymagalności zobowiązań, ale wyłącznie w odniesieniu do prawidłowości i terminowości wydania zaskarżonej decyzji Szefa KAS z 11.03.2024 r., zatem w ograniczonym zakresie i nie obejmował kwestii związanych z wymagalnością zobowiązań z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi mającymi wpływ na tę wymagalność, co było przedmiotem rozstrzygnięcia zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej na moment ich rozpatrywania w drugiej instancji;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia, mimo braku pełnego rozpatrzenia sprawy i oceny wszystkich postawionych w skardze zarzutów;
d) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez jego niezastosowanie w sprawie, będące skutkiem dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji przejawiającej się w wadliwym uznaniu, że organy dopuściły się naruszenia art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy dokonanie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa wykluczało możliwość zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.; powyższe okoliczności powinny były w efekcie stanowić dla Sądu pierwszej instancji podstawę do oddalenia skargi.
5.2. Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Swoje stanowisko w sprawie przedstawił w piśmie z 14.11.2025 r., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora IAS w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
6.1. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, ponieważ wyrok WSA w Warszawie nie odpowiada prawu i dlatego skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Sformułowano w niej zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
6.2. Z uwagi na to, że motywem uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS z 15.07.2024 r. było stwierdzenie, że zarzut polegający na wygaśnięciu obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie i wskazanych przez skarżącego w zażaleniu argumentów dotyczących niedopuszczalności zastosowania art. 70 § 6 pkt 6 o.p. był rozpoznawany w odrębnym postępowaniu sądowym, należy zwrócić uwagę, że organy w sprawie (Naczelnik US oraz Dyrektor IAS) oraz Sąd pierwszej instancji były uprawnione do rozpatrzenia zarzutu egzekucyjnego dotyczącego wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie.
Wymaga podkreślenia, że pismem z 12.03.2024 r. skarżący złożył zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powołując się na:
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., podniósł także nieistnienie obowiązku ze względu na przedawnienie oraz naliczenie odsetek za zwłokę za cały okres, podczas gdy wystąpiły okresy nienaliczania odsetek, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 3, pkt 4 i pkt 7 o.p. oraz ze względu na okoliczność zawieszenia z urzędu postępowania podatkowego w związku z wystąpieniem o opinię Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikania Opodatkowania,
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. podniósł wygaśnięcie obowiązku w całości ze względu na przedawnienie, gdyż w sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania,
- art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. podniósł brak wymagalności obowiązku ze względu na przedawnienie oraz brak skutecznego doręczenia postanowienia Szefa KAS z 12.02.2024 r., nr [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej Szefa KAS (działającego jako organ pierwszej instancji) z 25.07.2023 r., nr [...].
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej został rozpatrzony przez Naczelnika US, który postanowieniem z 7.05.2024 r.:
- uznał zarzut nieistnienia obowiązku w części dotyczącej nienaliczania odsetek za zwłokę w okresach: od 16.12.2021 r. do 26.10.2022 r., od 8.02.2023 r. do 9.08.2023 r., od 8.11.2023 r. do 21.02.2024 r.
Natomiast w pozostałym zakresie:
- oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie,
- oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] w dniu doręczenia postanowienia Szefa KAS z 12.02.2024 r., nr [...], wydanego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Szefa KAS z 25.07.2023 r., nr [...],
- stwierdził niedopuszczalność zarzutu braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak skutecznego doręczenia ww. postanowienia Szefa KAS,
- stwierdził niedopuszczalność zarzutu braku wymagalności z uwagi na niezgodność z prawem ww. postanowienia Szefa KAS.
Jak stanowi art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., niedopuszczalność zarzutu zachodzi, jeżeli zarzut "jest albo był" przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Wprowadzając zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, prawodawca zapobiega powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Prawodawca nie uzależnia więc niedopuszczalności zarzutu od zakończenia odrębnego postępowania, w którym taki zarzut został zgłoszony, a jedynie jego rozpatrzenie. Istotne jest, że taki zarzut jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
W konkretnym przypadku chronologia dat wskazuje na to, że ww. zarzut mógł być przedmiotem rozpatrzenia w kontrolowanym egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym (zob. postanowienie Naczelnika US z 7.05.2024 r.), ponieważ zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie nie był wówczas przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, w szczególności nie był przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA w Warszawie z 24.07.2024 r., III SA/Wa 1205/24. W następstwie wydania przez Naczelnika US postanowienia z 7.05.2024 r. Dyrektor IAS był uprawniony do rozpatrzenia w postanowieniu z 15.07.2024 r. zażalenia na ww. postanowienie Naczelnika US, podobnie jak Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, który rozpoznawał skargę na postanowienie Dyrektora IAS z 15.07.2024 r., do zajęcia stanowiska wobec zarzutu egzekucyjnego dotyczącego wygaśnięcia obowiązku w całości z uwagi na przedawnienie, które zajął w postanowieniu z 7.05.2024 r. Naczelnik US.
Podkreślenia przy tym wymaga istotna w sprawie okoliczność, że zarówno organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu z 15.07.2024 r., jak i WSA w Warszawie w wyroku z 24.07.2024 r., III SA/Wa 1205/24, wyrazili ten sam pogląd, że art. 70 § 6 pkt 6 o.p. miał zastosowanie do spornych zobowiązań za 2017 r. i że w wyniku jego zastosowania bieg terminu przedawnienia zobowiązań uległ zawieszeniu w okresie od 6.11.2023 r. (od dnia wystąpienia Szefa KAS do Rady z wnioskiem o opinię), do 6.02.2024 r. – daty wydania opinii przez Radę. W sprawie nie doszło zatem do przedawnienia.
6.3. Mając na uwadze powyższe stanowisko i przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Warszawie uwzględni wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także odniesie się do pozostałych zarzutów skargi, które w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał za przedwczesne. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowił stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
sędzia WSA (del.) Cezary Koziński sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Wojciech Stachurski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI