III FSK 486/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie istniał interes publiczny przemawiający za umorzeniem kosztów egzekucyjnych, mimo że spółka dokonała błędnej wpłaty. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., dotyczące uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał oba zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że pojęcie 'interesu publicznego' w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych jest klauzulą generalną, która wymaga oceny w konkretnym stanie faktycznym i obejmuje takie wartości jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy. Sąd wskazał, że nawet błędna wpłata przez spółkę nie wyklucza istnienia interesu publicznego, zwłaszcza gdy spółka dążyła do dobrowolnego uregulowania należności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'interesu publicznego' w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w przypadkach błędnych wpłat.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji błędnej wpłaty i umorzenia kosztów egzekucyjnych, ale jego ogólne wnioski dotyczące interesu publicznego mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w okolicznościach, gdy zobowiązany dokonał błędnej wpłaty należności, ale zmierzał do jej dobrowolnego uiszczenia, można uznać, że istnieje 'interes publiczny' uzasadniający umorzenie kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje 'interes publiczny' uzasadniający umorzenie kosztów egzekucyjnych, nawet jeśli pierwotna wpłata była błędna, pod warunkiem, że zobowiązany dążył do dobrowolnego spełnienia obowiązku.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że 'interes publiczny' jest klauzulą generalną, która obejmuje wartości takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie do organów władzy. W sytuacji, gdy zobowiązany zmierzał do dobrowolnego uiszczenia należności, a błąd nie spowodował pokrzywdzenia wierzyciela, umorzenie kosztów egzekucyjnych leży w interesie publicznym, nie podważając zaufania do organów państwa.
Czy uzasadnienie wyroku WSA, który uchylił postanowienie organu egzekucyjnego, zawierało wystarczające wskazania co do dalszego postępowania w przypadku uwzględnienia skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA prawidłowo wskazał, iż organ egzekucyjny, ponownie rozpoznając sprawę, powinien przyjąć, że przesłanka interesu publicznego została spełniona i rozważyć zasadność umorzenia kosztów egzekucyjnych, uwzględniając zasady wynikające z art. 2 Konstytucji RP.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Wystarczające jest spełnienie przesłanki interesu publicznego.
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, która obejmuje m.in. zaufanie do organów władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, w tym wskazania co do dalszego postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeśli sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Instytucja ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, również powołująca się na przesłankę interesu publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie WSA zawierało wystarczające wskazania co do dalszego postępowania. • Interes publiczny uzasadnia umorzenie kosztów egzekucyjnych, gdy zobowiązany dążył do dobrowolnego uiszczenia należności, a błąd nie spowodował pokrzywdzenia wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. i uznanie istnienia interesu publicznego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez brak wskazówek co do dalszego postępowania w uzasadnieniu wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
interes publiczny ma postać klauzuli generalnej klasycznej, której zakres należy ustalać w okolicznościach danego stanu faktycznego • pierwsza z wymienionych przesłanek w tej regulacji odnosi się bowiem do interesu indywidulanego, tj. zobowiązanego, który kwalifikuje poprzez sformułowanie 'ważny' • pojęcie to należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej • w interesie publicznym leży takie prowadzenie postępowania, by nie narażać strony na ponoszenie kosztów, których wygenerowanie było skutkiem omyłki nieprowadzącej do pokrzywdzenia wierzyciela publicznoprawnego • państwo nie może wobec obywatela stosować instytucji procesowych przy wykorzystaniu aparatu urzędniczego w sposób, który budzi zasadnicze wątpliwości co do ich sprawiedliwości
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
członek
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'interesu publicznego' w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w przypadkach błędnych wpłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji błędnej wpłaty i umorzenia kosztów egzekucyjnych, ale jego ogólne wnioski dotyczące interesu publicznego mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje 'interes publiczny' w kontekście błędów proceduralnych i kosztów egzekucyjnych, co jest istotne dla zrozumienia elastyczności prawa administracyjnego.
“Błędna wpłata nie zawsze oznacza wyższe koszty: NSA o interesie publicznym w egzekucji.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.