III FSK 4855/21

III FSK 4855/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Po 277/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-06-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 771
art. 149 par 1-3, art. 152 ust. 2, art. 283 ust. 1, art. 149-150, art. 305
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. K. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 277/21 w sprawie ze skargi S. K. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2021 r., nr 3001-IEW1.711.22.2020 w przedmiocie opłaty egzekucyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
III FSK 4855/21
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) w dniu 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 277/21 sprawy ze skargi S. K., Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 18 stycznia 2021 r. nr 3001-IEW1.711.22.2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zakresie niepodatkowych należności budżetowych za miesiące od stycznia 2019 r. do maja 2020 r., oddalił skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzją z 18 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pile z 19 października 2020 r. odmawiającą S. K., Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w P. stwierdzenia nadpłaty w zakresie niepodatkowych należności budżetowych za miesiące od stycznia do grudnia 2019 r. oraz od stycznia do maja 2020 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych poprzez jego niezastosowanie, czego konsekwencją było zakwalifikowanie opłat egzekucyjnych ustalonych i pobranych w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. oraz od stycznia 2020 r. do maja 2020 r. w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych przed 1 stycznia 2019 r., jako niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 149 ustawy o komornikach sądowych, oraz naruszenie art. 149 ustawy o komornikach sądowych stanowiącego definicję opłaty budżetowej poprzez jego błędną wykładnię,
2) prawa materialnego, tj. art. 283 ustawy o komornikach sądowych poprzez jego błędną wykładnię, czego konsekwencją było zakwalifikowanie opłat ustalonych w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. oraz od stycznia do maja 2020 r. w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych przed 1 stycznia 2019 r., jako niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 149 ustawy o komornikach sądowych,
3) przepisów postępowania, tj. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. dalej: O.p.) poprzez niezbadanie okoliczności odnoszącej się do praktyki innych organów podatkowych w zakresie traktowania opłat egzekucyjnych pobieranych w postępowaniach wszczętych przed 1 stycznia 2019 r.,
4) przepisów postępowania, tj. art. 121 i 124 O.p. poprzez wyrywkowe i zdawkowe odniesienie się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pile oraz nieprzedstawienie szczegółowej argumentacji uzasadniającej stosowanie przez organ podatkowy drugiej instancji art. 149 ustawy o komornikach sądowych.
WSA w Poznaniu wskazał, iż rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jak kwalifikować uzyskane w 2019 r. przez komornika sądowego opłaty egzekucyjne, tj. które z opłat stanowią dochód komornika, a które stanowią należność budżetu państwa i podstawę ustalenia wynagrodzenia prowizyjnego i czy w związku z dokonaną kwalifikacją organy prawidłowo odmówiły stronie stwierdzenia nadpłaty. Sąd odniósł się do stanu prawnego obowiązującego z dniem 1 stycznia 2019 r., tj.:
- ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 770 ze zm. – t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2363, dalej: u.k.k.),
- ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 771 ze zm. – t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 121, dalej: u.k.s.).
Zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobieraną za czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1-2a, na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. W myśl art. 149 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa. Przez uzyskane opłaty egzekucyjne rozumie się, w myśl art. 149 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, opłaty faktycznie pobrane lub ściągnięte na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych nie ma zastosowania do tych opłat egzekucyjnych, które zostały prawomocnie ustalone przed 1 stycznia 2019 r. (art. 283 tej ustawy). Za niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym uznaje się należności, które:
- stanowią dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
- wynikają ze stosunków publicznoprawnych,
- nie są przy tym podatkami i opłatami publicznoprawnymi (art. 3 pkt 8 O.p.).
Opłatą egzekucyjną w myśl przepisów o kosztach komorniczych jest opłata należna za przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, wykonanie zabezpieczenia roszczenia lub europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym (art. 18). Opłaty egzekucyjne w odróżnieniu od innych opłat komorniczych (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach komorniczych - opłaty za przeprowadzenie innego postępowania albo dokonanie innych czynności) stanowią należność budżetową (nie są przychodem komornika). Przychodem komornika jest wynagrodzenie prowizyjne za pełnioną służbę (proporcjonalne do wysokości uzyskanych opłat egzekucyjnych) oraz pozostałe opłaty komornicze (art. 152 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych), a także opłaty egzekucyjne prawomocnie ustalone na podstawie przepisów uchylonej ustawy o komornikach sądowych do dnia 31 grudnia 2018 r., jeżeli zostaną wyegzekwowane po tej dacie (art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych). Przez opłatę uzyskaną należy rozumieć tę, którą komornik faktycznie otrzymał.
W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji odniósł się do treści art. 52 ustawy o kosztach komorniczych, który stanowi, iż do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak podkreślił Sąd przepisy dotyczące kosztów komorniczych, w szczególności dotyczących opłat, stosowane są w sposób ciągły w danym postępowaniu. Wynika to z faktu, że w miarę postępów egzekucji opłaty egzekucyjne są sukcesywnie ściągane. Wprowadzenie zmian do będących już w toku postępowań mogłoby być źródłem trudności interpretacyjnych i przysporzyć znacznych komplikacji przy ostatecznym rozliczaniu kosztów egzekucji.
Sąd I instancji podkreślił, iż przepis art. 52 ust. 1 ustawa o kosztach komorniczych należy wykładać ściśle. W przeciwieństwie do wcześniejszego stanu prawnego, w którym ustawa o komornikach sądowych i egzekucji regulowała całokształt zagadnień ustrojowych dotyczących komorników sądowych, funkcjonowania systemu finansowania egzekucji sądowej, jak i szczegółowych zasad poboru opłat egzekucyjnych, od 1 stycznia 2019 r. zagadnienia te zostały podzielone między ww. ustawy. Dlatego też należy mieć na względzie, że przepis art. 52 ust. 1 o kosztach komorniczych odnosi się do postępowań wszczętych i niezakończonych jedynie w zakresie, w którym pokrywa się on z przedmiotem regulacji objętym tą ustawą. Jest to zastrzeżenie istotne, albowiem ustawa o kosztach komorniczych określa wysokość kosztów komorniczych i zasady ich ponoszenia oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tych kosztów (art. 1 ww. ustawy), ale już nie zasady wynagradzania komorników sądowych. Nie odnosi się ona również do istotnej kwestii, jaką jest istota samej opłaty egzekucyjnej - problematyka ta została uregulowana w art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych. W konsekwencji prowadzi to do uznania, że w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy przepisy dotychczasowe stosuje się jedynie w zakresie określania wysokości opłat egzekucyjnych i wydatków, zasad ich ponoszenia oraz trybu postępowania dotyczącego tych kosztów. Nie odnosi się to jednak do zasad ustalania wynagrodzenia komornika za prowadzenie tych spraw oraz określenia, czym w istocie jest opłata egzekucyjna. W tym zakresie zastosowanie mają z dniem 1 stycznia 2019 r. przepisy art. 149-150 ww. ustawy, z wyjątkiem przewidzianym w art. 283 jest ustawy. Ponadto, na mocy art. 305 ustawy o komornikach sądowych utraciła moc ustawa dotychczasowa o komornikach sądowych i egzekucji, co oznacza, że z dniem 1 stycznia 2019 r. została ona usunięta z obrotu prawnego.
Na tej podstawie Sąd I instancji uznał za błędne stanowisko skarżącego, że opłaty w sprawach wszczętych przed 1 stycznia 2019 r., ale ustalone prawomocnym postanowieniem komornika po tym dniu, nie stanowią opłat w rozumieniu ustawy o komornikach sądowych i nie są należnością budżetową, a w całości stanowią przychód komornika według dawnej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W konsekwencji Sąd ocenił, iż trafnie organy stwierdziły, że złożone przez stronę korekty informacji OEG-1 za miesiące od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. oraz od stycznia 2020 r. do maja 2020 r. nie wywołują skutków prawych w zakresie powstania nadpłaty wynikającej z nadpłaconych opłat egzekucyjnych stanowiących niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, pobieraną za czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o kosztach komorniczych.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł pełnomocnik komornika, zaskarżając go w całości na podstawie art. 173 § 1-2 w zw. z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz skutkujące jego niekompletnością;
naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 149 ust. 1-2 ustawy o komornikach sądowych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te znajdują zastosowanie do opłat egzekucyjnych ustalonych i pobranych po 1.1.2019 r. w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych do 31.12.2018 r. i Skarżący miał obowiązek odprowadzenia tych opłat egzekucyjnych (jako niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym) do właściwego urzędu skarbowego, podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do opłat egzekucyjnych ustalonych i pobranych po 1.1.2019 r. w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych po tej dacie, tj. po 1.1.2019 r.
Wobec powyższego wniesiono o:
Uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23.6.2021 r. (I SA/Po 277/21) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, ewentualnie - gdyby Sąd uznał, że istnieją podstawy do rozpoznania skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 18.1.2021 r. (3001- IEW1.711.22.2020) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23.6.2021 r. (I SA/Po 277/21) i rozpoznanie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 18.1.2021 r. (3001-IEW1.711.22.2020) zgodnie z wnioskiem w niej wskazanym;
Zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kluczowe z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy staje się ustalenie wykładni przepisów intertemporalnych, w związku ze zmianą obowiązującego stanu prawnego od 1.01.2019 r., z którym to momentem dotychczasowa ustawa o komornikach sądowych i egzekucji została zastąpiona przez dwie ustawy: ustawę z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych i ustawę z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Obie ustawy weszły w życie z dniem 1.01.2019 r. W ustawie o komornikach sądowych w art. 283 wskazano, iż opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed 1.01.2019 r. nie uznaje się za niepodatkową należność budżetową podlegającą przekazaniu na rachunek urzędu skarbowego, lecz przypadają one komornikowi sądowemu zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Natomiast w art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych wskazano, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o kosztach komorniczych stosuje się przepisy dotychczasowe.
W związku z powyższą regulacją w orzecznictwie sądów administracyjnych powstało zagadnienie prawne, które zostało przedstawione do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r., III FSK 4842/21. Zagadnienie to sprowadza się do odpowiedzi na pytanie "Czy w świetle art. 149 ust. 1-3 zw. z art. 283 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, daninami publicznymi są jedynie opłaty egzekucyjne pobierane na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, a nie są nimi opłaty egzekucyjne pobierane od 1 stycznia 2019 r. na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, czy też od 1 stycznia 2019 r. daninami publicznymi stały się wszystkie pobierane od tego dnia opłaty egzekucyjne, w tym również na podstawie cyt. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji?"
W uchwale z 30 października 2023 r., III FPS 1/23, Naczelny Sąd Administracyjny opierając się zarówno na wykładni art. 149 ustawy o komornikach sądowych, art. 283 ustawy o komornikach sądowych oraz art. 52 ustawy o kosztach komorniczych stwierdził, że "W świetle art. 149 ust. 1 – 3 w zw. z art. 283 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (...), od 1 stycznia 2019 r. daninami publicznymi stały się wszystkie pobierane od tego dnia opłaty egzekucyjne, w tym również na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (...); z tak określonego zakresu niepodatkowych należności budżetowych wyłączono te opłaty egzekucyjne, które zostały prawomocnie ustalone przed dniem 1 stycznia 2019 r."
W uzasadnieniu uchwały NSA wskazując na treść art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych wyjaśnił, że opłata egzekucyjna jest daniną publicznoprawną, której konstrukcja normatywna została umieszczona w dwóch unormowaniach, w ustawie o komornikach sądowych, która ma wymiar wyjściowy, a zatem przesądzający co do jej charakteru prawnego, a następnie w ustawie o kosztach komorniczych, gdzie określono zasady jej poboru, a więc te elementy konstrukcji, które dotyczą tych zasad. Wskazanie zasad poboru tej niepodatkowej należności budżetowej w ustawie o kosztach komorniczych ma to znaczenie, że chodzi o wyrażenie pewnych jej elementów konstrukcyjnych, a nie wprowadzenie dodatkowego reżimu regulacji rozszerzającego zakres jej zastosowania.
Zdaniem składu poszerzonego NSA, wprowadzenie instytucji opłaty egzekucyjnej, jako niepodatkowej należności budżetowej zostało doprecyzowane poprzez określenie w art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, sytuacji kiedy m.in. przepis art. 149 tej ustawy nie ma zastosowania. Regulacja ta wskazuje, że również art. 149 ust. 1-3 tej ustawy nie ma zastosowania do tych opłat egzekucyjnych, które zostały prawomocnie ustalone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed 1 stycznia 2019 r. Nie stanowią zatem niepodatkowych należności budżetowych te opłaty egzekucyjne, które zostały prawomocnie ustalone przed 1 stycznia 2019 r. Ustawodawca posługuje się określeniem "opłata egzekucyjna" w art. 283 ust. 1 tej ustawy bez jej zróżnicowania pojęciowego i zakresowego co do reżimu prawnego co oznacza, że obejmuje również zakresem swojego obowiązywania rozwiązania zawarte w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji.
W treści art. 149 ust. 3 ustawodawca definiuje pojęcie uzyskanych opłat egzekucyjnych przyjmując, że chodzi o opłaty faktycznie pobrane lub ściągnięte na podstawie przepisów ustawy o kosztach komorniczych. Taki zwrot normatywny, mający postać definicji legalnej, gdzie wskazuje na opłaty faktycznie pobrane lub ściągnięte na podstawie przywołanej ustawy o kosztach komorniczych ma sens normatywny, który należy odczytywać w powiązaniu z art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, a zatem rozwiązania, gdzie wyrażono zasady poboru tej opłaty.
W uchwale NSA wyraźnie wskazał, że wprowadzenie instytucji opłaty egzekucyjnej, jako niepodatkowej należności budżetowej zostało doprecyzowane poprzez art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, który to przepis jest nie tylko uzupełnieniem regulacji art. 149 ust. 1-3 w ramach ustalenia charakteru prawnego opłaty egzekucyjnej i jej definicji, ale jednocześnie "sięga" swym zakresem także do unormowania tej opłaty funkcjonującego przed zmianami wprowadzonymi z dniem 1 stycznia 2019 r., a więc przed wejściem w życie ustawy o komornikach sądowych, jak również ustawy o kosztach komorniczych.
Ponadto, zdaniem składu poszerzonego NSA, dla rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego kluczowe jest także odniesienie się do treści art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych i jego relacji z art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych. NSA wyjaśnił, że poprzez użycie słowa "postępowanie" prawodawca w sposób jednoznaczny rozstrzygnął, że art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych dotyczy jedynie przedmiotu regulacji, co do którego ta ustawa ma zastosowanie, o ile postępowania w tych sprawach zostały już wszczęte i nie zostały jeszcze zakończone. Oznacza to, iż art. 52 ust. 1 tej ustawy nie można wykładać w ten sposób, aby objąć nim każde postępowanie, które dotyczy opłat egzekucyjnych, a które zostało wszczęte i niezakończone przed 1 stycznia 2019 r. W ocenie NSA, umieszczenie art. 52 ust. 1 w ustawie o kosztach komorniczych, jak i kształt tego unormowania wyraźnie wskazują, że obejmuje ona wyłącznie postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a zatem jedynie w obszarze, do którego ustawa o kosztach komorniczych ma zastosowanie.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ma ona ponadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA.
W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 149 ust. 1-2 ustawy o komornikach sądowych. Otóż prawidłowe jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że opłaty egzekucyjne w sprawach wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r., tj. przed wejściem w życie ustawy o kosztach komorniczych, są daninami publicznymi podlegającymi odprowadzeniu do budżetu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy odnotować, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że Sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania Sądu.
Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy Sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3 poz. 39, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08).
Natomiast za pomocą tego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia i w ramach jego rozpatrywania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie, gdyż Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał w uzasadnieniu podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Sąd odniósł się precyzyjnie do wykładni i stosowania art. 149 ust. 1-2 ustawy o komornikach sądowych, art. 283 tej ustawy, art. 52 ustawy o kosztach komorniczych oraz ich wzajemnej relacji. Sąd jednoznacznie wskazał jak istotne jest ustalenie, że przepis art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych odnosi się do postępowań wszczętych i niezakończonych jedynie w zakresie, w którym pokrywa się on z przedmiotem regulacji objętym tą ustawą. Podkreślił w uzasadnieniu, że przepis ten nie odnosi się do zasad ustalania wynagrodzenia komornika za prowadzenie tych spraw oraz określenia, czym w istocie jest opłata egzekucyjna. W tym zakresie zastosowanie mają z dniem 1 stycznia 2019 r. przepisy art. 149-150 u.k.s., z wyjątkiem przewidzianym w art. 283 u.k.s.
Także nietrafny jest zarzut dotyczący jedynie ogólnego odniesienia się w uzasadnieniu do naruszania przez organ art. 121, art. 122 oraz art. 124 O.p, gdyż Sąd prawidłowo podkreślił, że nie tego dotyczy istota rozpoznawanej sprawy. Podobnie należy ocenić zarzut podobieństwa uzasadnienia wyroku do treści innego uzasadnienia jak i domaganie się pogłębionego odniesienia się do stanowiska skarżącego z uwagi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, ponieważ przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nakłada na sąd wymóg sporządzenia zwięzłego uzasadnienia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a
SNSA Dominik Gajewski SNSA Sławomir Presnarowicz SNSA Bogusław Woźniak