Orzeczenie · 2024-02-28

III FSK 4855/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-02-28

NSApodatkoweWysokansa

opłaty egzekucyjnekomornik sądowynależności budżetoweustawa o komornikach sądowychustawa o kosztach komorniczychprzepisy przejścioweinterpretacja przepisówNSAskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę komornika sądowego S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która odmówiła stwierdzenia nadpłaty w zakresie niepodatkowych należności budżetowych za okres od stycznia 2019 r. do maja 2020 r. Spór dotyczył opłat egzekucyjnych pobranych w postępowaniach wszczętych przed 1 stycznia 2019 r., ale wyegzekwowanych po tej dacie. Komornik zarzucał organom naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, twierdząc, że opłaty te powinny być traktowane jako jego przychód, a nie należność budżetowa. Sąd pierwszej instancji, analizując przepisy przejściowe (art. 52 u.k.k. i art. 283 u.k.s.), uznał, że opłaty egzekucyjne pobrane po 1 stycznia 2019 r. w postępowaniach wszczętych przed tą datą stanowią należność budżetową. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów (III FPS 1/23), która rozstrzygnęła zagadnienie prawne dotyczące wykładni przepisów intertemporalnych. Zgodnie z uchwałą, od 1 stycznia 2019 r. wszystkie pobierane opłaty egzekucyjne stały się daninami publicznymi, z wyjątkiem tych, które zostały prawomocnie ustalone przed tą datą. NSA uznał, że stanowisko WSA jest prawidłowe i oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 149 u.k.s.) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących opłat egzekucyjnych pobieranych przez komorników sądowych po zmianie przepisów od 1 stycznia 2019 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których opłaty egzekucyjne zostały ustalone i pobrane po 1 stycznia 2019 r., a postępowania egzekucyjne zostały wszczęte przed tą datą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłaty egzekucyjne pobrane po 1 stycznia 2019 r. w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych przed tą datą stanowią niepodatkowe należności budżetowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłaty te stanowią niepodatkowe należności budżetowe, z wyjątkiem tych, które zostały prawomocnie ustalone przed 1 stycznia 2019 r.

Uzasadnienie

NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów (III FPS 1/23), stwierdził, że art. 149 ustawy o komornikach sądowych definiuje opłatę egzekucyjną jako daninę publicznoprawną. Art. 283 ust. 1 tej ustawy wyłącza z tego reżimu opłaty prawomocnie ustalone przed 1 stycznia 2019 r. Art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych stosuje się jedynie do tych przepisów tej ustawy, które dotyczą postępowań wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie.

Jak należy interpretować przepisy przejściowe (art. 52 ustawy o kosztach komorniczych i art. 283 ustawy o komornikach sądowych) w kontekście opłat egzekucyjnych pobranych po zmianie przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych dotyczy tylko tych przepisów tej ustawy, które mają zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie. Nie można go wykładać rozszerzająco na wszystkie postępowania dotyczące opłat egzekucyjnych.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych odnosi się do przedmiotu regulacji tej ustawy, a nie do każdego postępowania. W zakresie ustalania charakteru prawnego opłaty egzekucyjnej i zasad jej poboru, po 1 stycznia 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o komornikach sądowych, z wyjątkiem określonym w art. 283.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (21)

Główne

u.k.s. art. 149 § 1-3

Ustawa o komornikach sądowych

Opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. Uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa. Przez uzyskane opłaty rozumie się opłaty faktycznie pobrane lub ściągnięte na podstawie przepisów ustawy o kosztach komorniczych.

u.k.s. art. 283 § 1

Ustawa o komornikach sądowych

Przepis art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych nie ma zastosowania do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed 1 stycznia 2019 r.

u.k.k. art. 52 § 1

Ustawa o kosztach komorniczych

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, jednakże w zakresie, w którym pokrywa się on z przedmiotem regulacji objętym tą ustawą.

Pomocnicze

u.k.s. art. 3 § 3

Ustawa o komornikach sądowych

Określa czynności, za które pobiera się opłatę egzekucyjną.

u.k.s. art. 152 § 2

Ustawa o komornikach sądowych

Określa przychód komornika.

u.k.k. art. 18

Ustawa o kosztach komorniczych

Definicja opłaty egzekucyjnej.

u.k.s. art. 305

Ustawa o komornikach sądowych

Utrata mocy obowiązującej dotychczasowej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

O.p. art. 3 § 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Definicja niepodatkowych należności budżetowych.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § 4