III FSK 482/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o prawie do zasiedzenia, podkreślając, że organy podatkowe nie mogą rozstrzygać kwestii spornych ani potwierdzać praw nie wynikających z ich ewidencji.
Skarżący domagał się od organu podatkowego wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo do zasiedzenia nieruchomości, które miało stanowić dowód w postępowaniu cywilnym. Organy podatkowe odmówiły, a WSA w Krakowie oddalił skargę. NSA uznał, że organy podatkowe nie są właściwe do ustalania prawa do zasiedzenia, gdyż jest to kwestia cywilna rozstrzygana przez sądy. Zaświadczenie może potwierdzać jedynie fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzygać kwestii spornych ani tworzyć nowych praw.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. W. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skarżący chciał uzyskać zaświadczenie potwierdzające, że w skład masy spadkowej wchodzi "prawo zasiedzenia" nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe nie są właściwe do ustalania istnienia prawa do zasiedzenia, ponieważ jest to kwestia cywilna należąca do jurysdykcji sądów powszechnych. Sąd podkreślił, że zaświadczenie wydawane przez organ podatkowy może jedynie potwierdzać fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych. Nie może ono rozstrzygać kwestii spornych ani kształtować praw czy obowiązków wnioskodawcy. W sytuacji, gdy żądanie nie opiera się na konkretnym przepisie prawa materialnego, a prawo do zasiedzenia nie wynika z danych posiadanych przez organ podatkowy, odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące niewłaściwości organu pierwszej instancji oraz naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady pogłębiania zaufania i prawdy obiektywnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie jest właściwy do wydania takiego zaświadczenia, ponieważ ustalenie prawa do zasiedzenia jest kwestią cywilną należącą do jurysdykcji sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Zaświadczenie może potwierdzać jedynie fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzygać kwestii spornych ani tworzyć nowych praw. Prawo do zasiedzenia nie wynika z ewidencji organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (29)
Główne
o.p. art. 306a § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306a § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306a § § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306a § § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306a § § 5
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306b § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306b § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306d § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
u.KAS art. 29 § ust. 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych art. 7 § ust. 1 lit. a)
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe art. 5
k.p.c. art. 609
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
o.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 44
Kodeks cywilny
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie są właściwe do ustalania prawa do zasiedzenia, gdyż jest to kwestia cywilna. Zaświadczenie może potwierdzać jedynie fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzygać kwestii spornych. Skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, a nie prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. był właściwy do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię lub zastosowanie Ordynacji podatkowej (art. 306a, 306b, 306d) i Kodeksu cywilnego (art. 44, 46). Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 191 o.p. (błędna ocena dowodów, odmowa przeprowadzenia dowodu z akt postępowania sądowego), art. 121 § 1 o.p. (naruszenie zasady pogłębiania zaufania), art. 122 i 187 o.p. (niewyjaśnienie istotnych okoliczności), art. 123 o.p. (naruszenie zasady czynnego udziału strony).
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie nie powinno zatem rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych. Jest natomiast aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym. Organy podatkowe nie mogą ustalać istnienia prawa zasiedzenia we własnym zakresie. W sytuacji, gdy zgłaszane żądanie nie opiera się na konkretnej normie prawnej, o istnieniu interesu prawnego nie można przesądzać samo przekonanie zainteresowanego o konieczności wydania zaświadczenia.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
przewodniczący
Dominik Gajewski
członek
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczeń jurysdykcji organów podatkowych w zakresie wydawania zaświadczeń dotyczących praw cywilnych, takich jak zasiedzenie. Ugruntowanie rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym w kontekście wniosku o wydanie zaświadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wydanie zaświadczenia dotyczącego prawa do zasiedzenia. Interpretacja właściwości organów podatkowych w kontekście art. 29 ust. 2 u.KAS i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia kompetencji organów podatkowych i sądów cywilnych w kontekście wydawania zaświadczeń, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i cywilnego.
“Czy organ podatkowy może potwierdzić Twoje prawo do zasiedzenia? NSA wyjaśnia granice kompetencji.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 482/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Woźniak /przewodniczący/ Dominik Gajewski Jacek Pruszyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Kr 515/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-08-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 123, art. 122, art. 187, art. 306a § 1, § 2 - § 5, art. 306b § 1 - § 2, art. 306d § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2020 poz 505 art. 29 ust. 2 Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 515/24 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr 1201-IOP1-2.4054.1.2024.2 w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Zaskarżonym wyrokiem z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 515/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. W. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 29 kwietnia 2024 r., nr 1201-IOP1-2.4054.1.2024.2 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniósł Skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik na zasadzie art. 173 § 1 i art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wskazany wyrok w całości oraz na zasadzie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 176 § 2 wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi i dokonanie zamiany treści postanowienia DIAS w Krakowie oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 4 września 2023 r., nr 1221-SPO.4054.1164.2023 o odmowie wydania zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn związanego z nabyciem spadku po J. W. wymienionych w zgłoszeniu SD-Z2 dot. prawa zasiedzenia poprzez orzeczenie, że podatnik miał prawo a organ powinien uwzględnić w wydanym zaświadczeniu (postanowieniu), że zgłoszone przez podatnika prawo zasiedzenia udziału [...] w nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], składającego z się z zabudowanej domem mieszkalnym działki nr [...], o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...] stanowi prawo, które zostało prawidłowo (skutecznie) ujawnione w deklaracji SDZ-2, 2. względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, 3. w imieniu Skarżącego zrzekł się rozprawy, na zasadzie art. 176 § 2 p.p.s.a., 4. zasądzenie kosztów sądowych, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa zawodowego pełnomocnika, zgodnie z obowiązującymi normami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 306a § 1, § 2 - § 5, art. 306b § 1 - § 2, art. 306d § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, dalej: o.p.) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona postępowania składając do organu podatkowego zgłoszenie SDZ-2 miała na celu pozyskanie dowodu, który miałby służyć w postępowaniu o zasiedzenie w sytuacji, w której strona postępowania w zgłoszeniu SDZ-2 wskazała, że przysługuje jej prawo do zasiedzenia wskazanej w zgłoszeniu nieruchomości (udziału w nieruchomości), a nie prawo własności tejże nieruchomości, a WSA w Krakowie nie miał żadnych podstaw ani faktycznych ani prawnych aby kwestionować prawdziwość złożonego przez stronę oświadczenia, a w konsekwencji powyższego: a. nie było żadnych podstaw dla odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści, gdyż osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia o przysługującej jej prawie do złożenia wniosku o zasiedzenie (a nie prawie własności) miała pełne prawo oczekiwać od organu wydania zaświadczenia potwierdzającego dokonane zgłoszenie, b. pominięcie przez WSA w Krakowie, że w sprawie nie chodziło bynajmniej o pozyskanie dowodu dla postępowania o zasiedzenie nieruchomości a o dokonanie zgodnego ze stanem faktycznym zgłoszenia nabycia rzeczy, c. pominięcie przez WSA w Krakowie dowodów złożonych w postępowaniu przed DIAS w Krakowie, potwierdzających nie tyle prawo własności nieruchomości a prawo do zasiedzenia nieruchomości (ekspektatywę) i braku podstaw dla przyjęcia przez organy podatkowe, a w konsekwencji WSA w Krakowie odmiennej oceny podanych przez stronę faktów oraz odmiennej oceny dowodów znajdujących się w aktach postępowania, d. organy podatkowe oraz WSA w Krakowie posiadały w aktach sprawy "inne dane", o których mowa w art. 306d § 1 pkt 1 o.p. pozwalające na ustalenie i przyjęcie, że strona postępowania istotnie ma prawo wykazać w swoim zeznaniu o przysługującej jej prawie do zasiedzenia nieruchomości, 2. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 191 o.p. poprzez dokonanie przez organy podatkowe, a w konsekwencji także WSA w Krakowie błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, w rzeczywistości całkowite ich pominięcie w zakresie, w jakim powinny one służyć dla oceny dokonanego przez stronę zgłoszenia nabycia prawa do zasiedzenia, 3. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 44 i art. 46 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona postępowania żądała od organu stwierdzenia nabycia przez nią nieruchomości w sytuacji, w której de facto chodzi o ekspektatywę - prawo do zgłoszenia zasiedzenia nieruchomości, tj. wystąpienia do właściwego sądu z żądaniem stwierdzenia nabycia nieruchomości, II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 191 o.p. poprzez odmowę i nieprzeprowadzenie dowodu z akt postępowania sądu cywilnego, tj. Sądu Rejonowego dla Krakowa – K. I Wydział Cywilny w sprawie do sygn. I [...] (tj. rozpoznania wniosku o stwierdzenie zasiedzenia udziałów w nieruchomości) w sytuacji, w której fakty i dowody powołane w tym postępowaniu mają kluczowe znaczenia dla merytorycznego rozpoznania żądania podatnika, 2. naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 7 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych (z dnia 22 sierpnia 2005 r.) poprzez wydanie przez niewłaściwy organ pierwszej instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści albowiem, a w konsekwencji zalegalizowanie postanowienia organu pierwszej instancji, które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i jaskrawo naruszającego obowiązujący porządek prawny (quod ab initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere), 3. naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji, a w konsekwencji bezpodstawne i bezzasadne zakwestionowanie oświadczeń składanych przez stronę w trakcie postępowania o przysługującym jej prawie do zasiedzenia konkretnej nieruchomości, tj. naruszenie elementarnej zasady postępowania podatkowego - pogłębiania zaufania do organów administracji, 4. naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 o.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, a w konsekwencji zastosowanie przez WSA w Krakowie zasady in dubio pro fisco w miejsce zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy podatkowe (ale także WSA w Krakowie) powinny zmierzać do przeprowadzenia z urzędu wszystkich dowodów mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy, tym bardziej w sytuacji, w której organy podatkowe mają wątpliwości co do zgłaszanych żądań uprawnionego; pominięcie i nieprzeprowadzenie dowodu z akt postępowania sądowego o zasiedzenie udziału w nieruchomości pomimo zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych, 5. naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 123 o.p. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez odmowę uznania za dowody w sprawie zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych, a przed wydaniem decyzji przez DIAS w Krakowie nie zapewniono stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, pomijając wszystkie zgłoszone wnioski dowodowe. Pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o: – oddalenie skargi kasacyjnej w całości, – zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarządzeniem z 29 lipca 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie był właściwy do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, tj. zarzut naruszenia § 7 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 565). Co do zasady, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 730 z późn. zm.), organem właściwym do wydania zaświadczenia jest naczelnik urzędu skarbowego wykonujący zadania wskazane w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 505 ze zm.). Według tego ostatniego przepisu, zadania polegające na przyjmowaniu podań i deklaracji, wydawaniu zaświadczeń oraz udzielaniu wyjaśnień w zakresie przepisów prawa podatkowego są wykonywane w każdym centrum obsługi, niezależnie od terytorialnego zasięgu działania naczelnika urzędu skarbowego. Formy obsługi i wsparcia w centrum obsługi polegają przede wszystkim na wykonywaniu działań faktycznych związanych z bieżącą obsługą podmiotów zobowiązanych. W świetle tych regulacji, czynności takie jak wydawanie zaświadczeń mogą być realizowane przez dowolne centrum obsługi podatnika, niezależnie od terytorialnego zasięgu działania danego naczelnika urzędu skarbowego. W niniejszej sprawie, skoro Skarżący złożył wniosek do Urzędu Skarbowego Kraków-K., to właśnie ten urząd był uprawniony do jego przyjęcia i wydania zaświadczenia. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że regulacje te nie obejmują negatywnego załatwienia sprawy w postaci odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści, które jest aktem stosowania prawa wymagającym podjęcia szerszych działań rozpoznawczych niż wydanie zaświadczenia, stanowiące jedynie czynność materialnotechniczną. Właściwość miejscową organów podatkowych załatwiających taką sprawę należy oceniać przez pryzmat art. 17 § 2 o.p. i wydanego na podstawie tego przepisu rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych. Zgodnie z § 7 ust. 1 lit. a) ww. rozporządzenia, jeżeli przedmiotem nabycia jest nieruchomość (...) a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego, to właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn ustala się w sprawach dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, zachowku według miejsca położenia nieruchomości. Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-K. stwierdzając wątpliwości co do zasadności wystawienia zaświadczenia o żądanej treści prawidłowo uznał, że nie jest właściwy do załatwienia tej sprawy i przesłał przyjęte podanie zgodnie z właściwością do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Zasadniczy spór w sprawie dotyczył rozstrzygnięcia, czy zachodziły podstawy do uwzględnienia żądania wydania Skarżącemu zaświadczenia zawierającego informację, że w skład masy spadkowej po jego matce wchodzi "prawo zasiedzenia" nieruchomości. Zgodnie z art. 306a § 2 o.p. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według art. 306b § 1 o.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie do art. 306b § 2 o.p. organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zaświadczenie na żądanie wnioskodawcy może być wydane tylko w razie spełnienia jednej z dwóch przesłanek określonych w art. 306a § 2 o.p. Nie jest kwestionowane, że nie istnieje przepis prawa, który obligowałby organ do wydania zaświadczenia uwzględniającego żądanie Skarżącego w zakresie ujęcia w tym dokumencie, że w skład masy spadkowej wchodzi "prawo zasiedzenia". Nie zachodziła zatem przesłanka z art. 306a § 2 o.p. W przypadku drugiej przesłanki określonej w art. 306a § 2 pkt 2 o.p. organ podatkowy może wydać zaświadczenie jedynie wtedy, gdy osoba ubiegająca się ma i wykaże swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Nie należy z nim mylić interesu faktycznego, rozumianego jako sytuacja, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ (por. K. Teszner [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 306(a)). Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (por. wyrok NSA z 22 lutego 2007 r., I OSK 560/06). W kontrolowanej sprawie nie zachodziła sytuacja, która uprawniałaby Skarżącego do domagania się wydania przez organ podatkowy zaświadczenia o żądanej treści ze względu na jego interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego nadającego jego interesowi w uzyskaniu zaświadczenia rangę interesu prawnego. Niewątpliwie Skarżący posiada interes w uzyskaniu stosownego zaświadczenia, gdyż - jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji - uzyskanie takiego zaświadczenia mogłoby mu pomóc w postępowaniu sądowym w sprawie o zasiedzenie. Taki stan rzeczy, w ocenie tutejszego Sądu, uzasadnia jednak przyjęcie istnienia po stronie Skarżącego co najwyżej interesu faktycznego w uzyskaniu rzeczonego zaświadczenia. W sytuacji, gdy zgłaszane żądanie nie opiera się na konkretnej normie prawnej, o istnieniu interesu prawnego nie można przesądzać samo przekonanie zainteresowanego o konieczności wydania zaświadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną. Tak ukształtowany charakter prawny zaświadczenia oznacza, że odzwierciedla ono stan wiedzy organów odnośnie faktów czy stosunków prawnych, które wprost wynikają z właściwych rejestrów, ewidencji i innych baz danych. W konsekwencji nie może ono w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia bądź zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Zaświadczenie nie powinno zatem rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych. Jest natomiast aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym. W związku z tym organ jako dysponent bazy danych, na podstawie których przepisy ordynacji podatkowej nakazują mu wydawanie zaświadczeń, obowiązany jest te dane w zaświadczeniu potwierdzić. Wynika to wprost z art. 306b § 1 o.p., zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z 15 listopada 2024 r., III FSK 725/24). Sprawa z zakresu ustalenia istnienia prawa do zasiedzenia nieruchomości jest sprawą z zakresu prawa cywilnego zastrzeżoną do rozstrzygania przez sądy powszechnie zgodnie z art. 609 k.p.c. Z wyjaśnień Skarżącego wynika, że wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego dla Krakowa-K. I Wydział Cywilny o stwierdzenie zasiedzenia udziału w nieruchomości (sprawa o sygn. [...]). Organy podatkowe nie mogą ustalać istnienia prawa zasiedzenia we własnym zakresie. Zaświadczenie nie rozstrzyga o żadnych prawach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej, bo jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w zasobach informacji, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. W gestii organów podatkowych nie leżało zatem potwierdzenie, czy spadkodawczyni miała prawo domagać się zasiedzenia udziału w nieruchomości. W konsekwencji organ podatkowy nie mógł wydać zaświadczenia potwierdzającego, że w skład masy spadkowej wchodzi także "prawo zasiedzenia" udziału w nieruchomości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako niezasadne zarzuty naruszenia art. 306a § 1, § 2 - § 5, art. 306b § 1 - § 2 i art. 306d § 1 pkt 1 o.p., jak również art. 44 i art. 46 k.c. Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie: art. 191 o.p. (poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie oraz odmowę przeprowadzenia dowodu z akt postępowania Sądu Rejonowego dla Krakowa – K. I Wydział Cywilny o sygn. I Ns [...]); art. 121 § 1 o.p. (poprzez zakwestionowanie oświadczeń składanych przez stronę o przysługującym jej prawie do zasiedzenia konkretnej nieruchomości); art. 122 i art. 187 o.p. (poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie i nieprzeprowadzenie dowodu z akt postępowania sądowego o zasiedzenie udziału w nieruchomości) oraz art. 123 o.p. (poprzez nie zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i pominięcie zgłoszonych wniosków dowodowych). Niezbędne postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 306b § 2 o.p., poprzedzające wydanie zaświadczenia odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych oraz wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ewentualnych dysponentów tych danych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 września 2024 r., I SA/Wr 308/24). Organ nie ma możliwości przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego jak w jurysdykcyjnym postępowaniu podatkowym, polegającego na ustalaniu złożonych faktów, czy wyjaśniania stanu prawnego, w tym analizowania jego zmiany i wyprowadzania z tego wniosków (por. wyrok NSA z 19 maja 2009 r., II FSK 143/08). Jeżeli potwierdzenie faktów lub stanu prawnego nie jest możliwe, bo nie wynika z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu organ podatkowy nie wydaje zaświadczenia. Podstawą wydania zaświadczenia nie mogą być zatem informacje przedstawione przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia, jeśli nie znajdują one potwierdzenia w dokumentach będących w posiadaniu organu. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Jacek Pruszyński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI