Orzeczenie · 2024-03-13

III FSK 4816/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-03-13

NSApodatkoweWysokansa

odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATprawo upadłościowebrak winytermin złożenia wnioskuniewypłacalnośćOrdynacja podatkowa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie jego odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu Spółki D. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu VAT. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej w zw. z przepisami Prawa upadłościowego, poprzez niezastosowanie negatywnej przesłanki odpowiedzialności, tj. braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Podnosił również argumenty dotyczące niezastosowania art. 233 KSH oraz braku podstaw do ogłoszenia upadłości z uwagi na brak co najmniej dwóch wierzycieli. Zarzucono także naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 118 § 1 o.p. (przedawnienie) i art. 197 § 1 o.p. (niepowołanie biegłego). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 118 § 1 o.p. jest chybiony, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie, a organ odwoławczy mógł orzekać w tym przedmiocie. Nieuzasadnione było również powołanie biegłego rewidenta, gdyż stan niewypłacalności ustalono na podstawie art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego. NSA uznał za nietrafny zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., stwierdzając, że spółka stała się niewypłacalna, a skarżący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość w terminie. Sąd podkreślił, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość istnieje, gdy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań, nawet jeśli ma tylko jednego wierzyciela.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności przesłanki braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, stosowania art. 118 o.p. oraz definicji niewypłacalności w kontekście liczby wierzycieli.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością podatkową osób trzecich oraz prawem upadłościowym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu spółki nastąpiło bez jego winy, co zwalnia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, co jest przesłanką egzoneracyjną z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Spółka posiadała wymagalne zaległości podatkowe, co oznaczało jej niewypłacalność. Obowiązkiem członka zarządu było złożenie wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni od dnia nieuregulowania zobowiązania. Skarżący nie wykazał, że niezłożenie wniosku nastąpiło bez jego winy.

Czy organ odwoławczy może wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli termin określony w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ pierwszej instancji rozstrzygnął o odpowiedzialności osoby trzeciej w terminie, organ odwoławczy może orzekać w tym przedmiocie, pod warunkiem, że nie zwiększy zakresu odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu z art. 118 § 1 o.p. Organ odwoławczy zachował zatem możliwość orzekania w sprawie.

Czy w przypadku ustalania niewypłacalności spółki na podstawie art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego, konieczne jest powołanie biegłego rewidenta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie biegłego rewidenta nie jest konieczne, gdy stan niewypłacalności ustalany jest na podstawie art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego, a nie art. 11 ust. 2.

Uzasadnienie

Właściwy Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego o konieczności powołania biegłego rewidenta byłyby uprawnione jedynie w przypadku, gdyby organ powołał się na art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego, co nie miało miejsca.

Czy niewypłacalność dłużnika w rozumieniu Prawa upadłościowego istnieje tylko wtedy, gdy posiada on co najmniej dwóch wierzycieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niewypłacalność istnieje również wtedy, gdy dłużnik nie zaspokaja jednego wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że z niewypłacalnością mamy do czynienia, gdy dłużnik nie zaspokaja nawet jednego wierzyciela z znaczną wierzytelnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną T. T. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 118 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.n. art. 10

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

u.p.n. art. 11 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

u.p.n. art. 21 § ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

u.p.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze

Pomocnicze

o.p. art. 197 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6)

Ordynacja podatkowa

KSH art. 233

Kodeks spółek handlowych

k.a.s. art. 2 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

u.b.r. art. 2 § pkt 7)

Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym

u.b.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)