III FSK 4787/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-22
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od spadkówpodatek od darowiznzaświadczenieOrdynacja podatkowazwolnienie podatkowedział spadkuterminNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku od spadków i darowizn, potwierdzając, że organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględniać w postępowaniu o wydanie zaświadczenia informacji spoza posiadanych rejestrów.

Skarga kasacyjna dotyczyła podatku od spadków i darowizn, a skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od spadków i darowizn. Kwestionowała odmowę wydania zaświadczenia o zwolnieniu z podatku, twierdząc, że organ powinien uwzględnić postanowienie o dziale spadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną, podkreślając, że zaświadczenie może być wydane jedynie na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, argumentując, że organ podatkowy powinien uwzględnić w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o zwolnieniu z podatku informacje o postanowieniu w przedmiocie działu spadku, które znajdowały się w jego dyspozycji. Podnosiła również, że zachowała termin do złożenia zgłoszenia SD-Z2. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że zaświadczenie ma charakter potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających wyłącznie z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Organ nie ma obowiązku poszukiwania informacji poza swoimi zasobami, a kwestia zwolnienia z podatku powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu wymiarowym, a nie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. W związku z tym, organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o treści oczekiwanej przez stronę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględniać w postępowaniu o wydanie zaświadczenia informacji spoza posiadanych rejestrów i ewidencji.

Uzasadnienie

Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą fakty lub stan prawny wynikające wyłącznie z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Organ nie ma obowiązku poszukiwania informacji poza swoimi zasobami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

o.p. art. 306a § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

o.p. art. 306b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 4a § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Skarżąca argumentowała, że zachowała 6-miesięczny termin do złożenia zgłoszenia SD-Z2, liczony od dnia powzięcia wiedzy o składzie spadku.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 306b § 1 o.p. w zw. z art. 306a § 2 pkt 2 o.p. poprzez przyjęcie, że organ nie może uwzględniać postanowienia w przedmiocie działu spadku w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 4a ust 2 u.p.s.d. w sytuacji, gdy skarżąca zachowała 6-miesięczny termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Zaświadczenie jest aktem wiedzy a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 o.p., sprowadza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe, w szczególności ograniczeń wynikających z posiadanych przez organ danych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubiegania się o zaświadczenie w kontekście podatku od spadków i darowizn, ale zasada dotycząca danych organu ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważne zasady proceduralne dotyczące wydawania zaświadczeń przez organy administracji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Zaświadczenie podatkowe tylko na podstawie danych organu – NSA wyjaśnia granice postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 4787/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
I SA/Kr 476/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-05-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 833
art. 4a
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Dz.U. 2017 poz 201
art. 306a § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Natalia Zawadka, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 476/18 w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 marca 2018 r. nr 1201-IOD-2.4054.1.2018.2 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 maja 2018 r., I SA/Kr 476/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 6 marca 2018 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
– naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z) art. 306b § 1 o.p. w zw. z art. 306a § 2 pkt 2 o.p. poprzez przyjęcie, że w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia, kiedy strona ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w zakresie zwolnienia od podatku od spadku. Organ nie może uwzględniać pozostającego w jego dyspozycji postanowienia w przedmiocie działu spadku i wynikającej z niego okoliczności świadczącej o złożeniu w terminie zgłoszenia nabycia spadku i tym samym świadczącym o możliwości żądania wydania zaświadczenia w zakresie zwolnienia od podatku od spadku, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzić powinna do wniosku, że wiedza organu o wskazanym postanowieniu spadkowym mieści się w zakresie "innych danych znajdujących się w posiadaniu organu" o których mowa w art. 306b § 1 o.p. i powinna zostać w niniejszym postępowaniu uwzględniona;
– naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się jego niezastosowaniem, tj. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z) art. 4a ust 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2017 r., poz. 833 ze zm., dalej: "u.p.s.d.") polegające na pominięciu przy orzekaniu treści art. 4a ust 2 u.p.s.d., w sytuacji gdy skarżąca zachowała 6-miesięczny termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu spadku, przy czym termin ten powinien być liczony od powzięcia przez skarżącą wiedzy o tym co wchodzi w skład spadku po zmarłej, co miało miejsce w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. z 9 października 2017 r., sygn. akt [...], tj. w dniu 28 listopada 2017 r., zaś skarżąca złożyła zgłoszenie SD-Z2 w dniu 28 grudnia 2017 r., zatem zachowała 6-miesięczny termin przewidziany w tym przepisie, co skutkowało błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. poprzez jej uwzględnienie i uchylenie postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.
Zgodnie z art. 306a § 2 pkt 2 o.p. zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, natomiast zgodnie z art. 306b § 1 o.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Żadnego z tych przepisów organ podatkowy nie naruszył, podobnie jak art. 4a u.p.s.d. stanowiącego materialnoprawną podstawę do wydania zaświadczenia.
Zaświadczenie ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zaś wynikające z tych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawnie posiadanych danych.
Innymi słowy, wydanie zaświadczenia nie wiąże się z czynnością władczą organu i nie wyraża jego woli, lecz stanowi jedynie dokument potwierdzający istnienie lub nieistnienie pewnych stosunków prawnych lub faktycznych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 września 2018 r., I SA/Gd 9/18). Istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 o.p., sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie.
Zasadnie w związku z tym organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia określonej treści, albowiem będące w jego posiadaniu dokumenty nie dawały podstawy do stwierdzenia, że skarżąca jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a u.p.s.d. Ta kwestia, w przypadku rozbieżnych zapatrywań stron, może być rozstrzygnięta jedynie w przeprowadzonym postępowaniu wymiarowych, co zresztą się stało. Organ podatkowy wydał w tym względzie decyzję 2 marca 2018 r. o treści odmiennej, niż oczekiwana przez stronę.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jolanta Sokołowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI