Orzeczenie · 2024-03-19

III FSK 4781/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-03-19

NSAAdministracyjneWysokansa

egzekucja administracyjnaskładki członkowskieizby lekarskieprzedawnienieOrdynacja podatkowapostępowanie egzekucyjnesąd administracyjnyprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Izby Lekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła zarzutu przedawnienia zaległych składek członkowskich na rzecz Okręgowej Izby Lekarskiej w K., które były egzekwowane w trybie administracyjnym. Sąd pierwszej instancji uznał, że zastosowanie ma 5-letni termin przedawnienia określony w art. 70 Ordynacji podatkowej, co skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego przez organ pierwszej instancji i utrzymaniem tego w mocy przez organ nadzoru. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że składki członkowskie w izbach lekarskich nie są podatkami, opłatami ani innymi należnościami publicznoprawnymi, do których stosuje się Ordynację podatkową. Podkreślono, że stosunek prawny między izbą lekarską a jej członkiem w zakresie składek ma charakter cywilnoprawny, a przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania, nawet w drodze analogii. W związku z tym, zarzut przedawnienia oparty na art. 70 o.p. był niezasadny, a WSA błędnie zastosował ten przepis. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu nie mają zastosowania do składek członkowskich w izbach lekarskich, a także do innych podobnych składek samorządowych o charakterze cywilnoprawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie składek członkowskich w izbach lekarskich, ale może być podstawą do szerszej interpretacji charakteru innych należności samorządowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy do należności z tytułu składek członkowskich w izbach lekarskich, podlegających egzekucji administracyjnej na podstawie art. 116 ustawy o izbach lekarskich, stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia (art. 70 o.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, do należności z tytułu składek członkowskich w izbach lekarskich nie stosuje się art. 70 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Składki członkowskie w izbach lekarskich nie mają charakteru podatkowego ani publicznoprawnego, a ich stosunek prawny z członkiem ma charakter cywilnoprawny. Przepis art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie przesądza o publicznoprawnym charakterze należności, a analogia do art. 70 o.p. jest nieuzasadniona.

Czy sąd administracyjny może badać legalność postanowień wierzyciela (np. uchwał rady lekarskiej) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli nie przysługuje na nie odrębna skarga?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy nie przysługuje odrębna skarga na postanowienie wierzyciela, jego legalność może być badana przez sąd administracyjny w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego lub organu nadzoru, na podstawie art. 135 p.p.s.a.

Uzasadnienie

W stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją z 30 lipca 2020 r., postanowienia wierzyciela w przedmiocie zarzutów nie podlegały odrębnej zaskarżeniu. Kontrola sądowa była realizowana poprzez skargę na postanowienie organu egzekucyjnego lub organu nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Przepisy (18)

Główne

u.i.l. art. 116

Ustawa o izbach lekarskich

Nieopłacone w terminie składki członkowskie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do składek członkowskich w izbach lekarskich.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 2 § 1 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten nie przesądza o publicznoprawnym charakterze należności przekazanych do egzekucji administracyjnej, a jedynie wskazuje na tryb egzekucyjny.

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 135

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Sąd administracyjny bada legalność postanowień wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego.

Dz.U. 2019 poz. 1438 art. 33 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Definiuje zakres stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, wyłączając świadczenia cywilnoprawne.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3