III FSK 476/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (byłego prezesa zarządu) za zaległości spółki z tytułu VAT. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. WSA uznał, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone z pominięciem likwidatora spółki, a brak skutecznego doręczenia środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) do likwidatora na jego adres spowodował, że nie ziszczył się skutek przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że likwidator, jako ustawowy przedstawiciel spółki, powinien być adresatem pism w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza gdy organ posiadał wiedzę o jego ustanowieniu i adresie. Doręczenie na adres spółki, który był już nieaktualny, było nieskuteczne. W konsekwencji, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, co wykluczało orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, zasądzając od niego koszty postępowania na rzecz strony skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne orzeczenie dotyczące skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym wobec spółek w likwidacji oraz wpływu przedawnienia na odpowiedzialność osób trzecich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i konieczności doręczania pism likwidatorowi, gdy organ ma o nim wiedzę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie środka egzekucyjnego (zajęcia rachunku bankowego) na adres siedziby spółki, która jest w likwidacji i posiada ustanowionego likwidatora z innym adresem do doręczeń, jest skuteczne w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie na adres siedziby spółki jest nieskuteczne, jeśli organ posiadał wiedzę o ustanowieniu likwidatora i jego adresie. Pisma w postępowaniu egzekucyjnym należy kierować do likwidatora.
Uzasadnienie
Likwidator jest ustawowym przedstawicielem spółki w postępowaniu likwidacyjnym i egzekucyjnym. Organ miał wiedzę o ustanowieniu likwidatora i jego adresie, a także o tym, że spółka nie prowadzi działalności pod adresem siedziby. Doręczenie na nieaktualny adres było wadliwe i nie spowodowało przerwania biegu terminu przedawnienia.
Czy wygaśnięcie zobowiązania podatkowego dłużnika głównego (spółki) na skutek przedawnienia zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią (byłego członka zarządu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią, której odpowiedzialność ma charakter akcesoryjny.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność osoby trzeciej jest akcesoryjna wobec zobowiązania podatkowego dłużnika głównego. Jeśli zobowiązanie spółki wygasło na skutek przedawnienia, to wygasa również odpowiedzialność osoby trzeciej.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
Skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia. Doręczenie środka egzekucyjnego do likwidatora spółki jest warunkiem skuteczności tego działania.
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członka zarządu jest akcesoryjna wobec zobowiązania spółki. Przedawnienie zobowiązania spółki wyklucza odpowiedzialność członka zarządu.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
K.p.a. art. 40 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa podmiot, któremu doręcza się pisma w postępowaniu administracyjnym.
K.p.a. art. 44 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczania pism w postępowaniu egzekucyjnym.
K.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa miejsce doręczania pism.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
K.s.h. art. 283 § 1
Kodeks spółek handlowych
Zakres kompetencji likwidatora.
K.s.h. art. 282 § 1
Kodeks spółek handlowych
Zakres kompetencji likwidatora.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie środka egzekucyjnego na adres spółki, a nie do ustanowionego likwidatora, było nieskuteczne. • Brak skutecznego doręczenia środka egzekucyjnego spowodował, że nie ziszczył się materialnoprawny skutek przerwania biegu terminu przedawnienia. • Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. • Wygaśnięcie zobowiązania spółki z powodu przedawnienia zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo doręczył zawiadomienie o środku egzekucyjnym na adres siedziby spółki. • Zastosowanie środka egzekucyjnego przerwało bieg terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
skoro spółka działała przez swojego przedstawiciela – likwidatora będącego osobą fizyczną – to zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jak i inne pisma wydane w tym postępowaniu należało skierować do tego przedstawiciela na jego adres • brak zawiadomienia podatnika (likwidatora) o zastosowaniu środka egzekucyjnego powoduje brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 4 O.p. • likwidator jest upoważnioną osobą do reprezentowania spółki zarówno w postępowaniu likwidacyjnym, jak również w postępowaniu egzekucyjnym.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym wobec spółek w likwidacji oraz wpływu przedawnienia na odpowiedzialność osób trzecich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i konieczności doręczania pism likwidatorowi, gdy organ ma o nim wiedzę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i odpowiedzialności osób trzecich, z praktycznym aspektem dotyczącym prawidłowości doręczeń w specyficznych sytuacjach (spółka w likwidacji).
“Czy przedawnienie podatkowe może uratować byłego prezesa? Kluczowe znaczenie ma adres likwidatora!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.