III FSK 4749/21

III FSK 4749/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska /sprawozdawca/
Dominik Gajewski
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Kr 425/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-05-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 33 §1 pkt 10, art. 154 § 4 , art. 165b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), Protokolant Adrian Wierzchowski, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 425/21 w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 lutego 2021 r. nr 1201-IEE.711.1.4.2021.3.AG w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 lutego 2021 r. nr 1201-IEE.711.1.4.2021.3.AG w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz W. sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 1157 (słownie: jeden tysiąc sto pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 425/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej jako: "skarżąca", "spółka", "zobowiązany") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej jako: "organ II instancji", "DIAS") z dnia 4 lutego 2021 r. nr 1201-IEE.711.1.4.2021.3.AG w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie zabezpieczające za nieuzasadnione.
WSA orzekał w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu jako organ egzekucyjny, działając na podstawie własnych zarządzeń zabezpieczenia z dnia 9 grudnia 2019 r. prowadzi do majątku zobowiązanego W. sp. z o.o. w G. postępowanie zabezpieczające.
Zawiadomieniami z dnia 13 grudnia 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych w Banku w L., Banku S.A. oraz Banku w G.. Wskazane zawiadomienia wraz z odpisami ww. zarządzeń zabezpieczenia doręczono zobowiązanemu w dniu 30 grudnia 2019 r. W wyniku zajęcia skierowanego do Banku S.A. zabezpieczono całą należność. Wobec powyższego w dniu 31 grudnia 2019 r. uchylono zajęcia skierowane do Banku w L. oraz Banku w G..
W dniu 7 stycznia 2020 r. zobowiązany wniósł zarzuty do postępowania zabezpieczającego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2020 r. nr 1217-SEE.711.89.2020.10 uznał wniesione zarzuty naruszenia art. 155 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 40 § 1 oraz art. 45 k.p.a., nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności zabezpieczenia oraz niespełnienia w zarządzeniu zabezpieczenia wymogów z art. 156 u.p.e.a. za nieuzasadnione.
Na skutek wniesionego przez spółkę zażalenia DIAS postanowieniem z dnia 4 lutego 2021 r. nr 1201-IEE.711.1.4.2021.3.AG, utrzymał w mocy postanowienie organu I Instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zarzut nieistnienia obowiązku należało uznać za nieuzasadniony. Decyzja o zabezpieczeniu wydana wobec skarżącej spółki w dniu 8 listopada 2019 r. nie ukształtowała żadnego stosunku zobowiązaniowego na gruncie obowiązków podatkowych ciążących na stronie postępowania, a określiła jedynie "przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego", stwarzając jednocześnie warunki prawne do wszczęcia postępowania zabezpieczającego, pod rygorem u.p.e.a.
Wskazał m.in., że zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu był rozpatrywany przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu z dnia 8 listopada 2019 r. o zabezpieczeniu, które to zakończyło się wydaniem w dniu 10 lipca 2020 r. przez DIAS w Krakowie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu.
W decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy określa przybliżone kwoty zabezpieczanych zobowiązań podatkowych, opierając się przy tym na posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania (art. 33 § 4 O.p.). Dane takie zasadniczo wynikają właśnie z ustaleń poczynionych w postępowaniu podatkowym, kontrolnym lub kontroli podatkowej. Konsekwentnie przyjąć więc należy, że jeżeli w postępowaniu podatkowym, kontrolnym lub w kontroli podatkowej strona ustanowiła pełnomocnika, to umocowanie tego pełnomocnika obejmuje również postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a zatem do podejmowanych w związku z tym czynności. W świetle bowiem art. 138a § 1 o.p. (obowiązującego od 1 stycznia 2016 r.) uprawniony jest wniosek, że ustanawiając w danym postępowaniu pełnomocnika strona zasadniczo oczekuje, że nie będzie musiała uczestniczyć w czynnościach procesowych, które nie wymagają jej osobistego udziału. Oznacza to również, że organ podatkowy ma obowiązek doręczenia decyzji o zabezpieczeniu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie postępowania. Wyjątek od tej zasady może wynikać z treści pełnomocnictwa, jeżeli zawarto w nim wyłączenie od reprezentowania strony w tym zakresie."
Zdaniem sądu niezasadny jest również zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Egzekucja administracyjna, jak również postępowanie zabezpieczające, mogą być niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Sąd podkreślił, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżąca spółka była podmiotem, w stosunku do którego przepisy prawa wyłączają możliwości prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Skarżąca spółka na żadnym etapie postępowania, jak również w skardze, nie podniosła przesłanek negatywnych wymienionych w art. 14 § 1 u.p.e.a.
Przechodząc do oceny podniesionego zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., to według sądu, zarzut ten jest nieuzasadniony. Zdaniem sądu kwestionowane przez skarżącą spółkę zarządzenia sporządzone zostały według druku zarządzenia zgodnego z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 645).
W ocenie sądu nie mógł się ostać również zarzut naruszenia art. 155b § 1 u.p.e.a. w związku z art. 40 i art. 45 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowań zabezpieczających i dokonanie czynności zabezpieczających pomimo niedoręczenia skarżącej spółce zarządzenia zabezpieczenia.
Zdaniem sądu, prawidłowa była konstatacja organów orzekających w sprawie, że pojęcie osoby uprawnionej z art. 45 k.p.a. nie jest tożsame z osobą upoważnioną. Osoba upoważniona jest formalnie umocowana do odbioru korespondencji. Natomiast osobą uprawnioną jest osoba, która zwyczajowo i regulaminowo uprawniona jest przez spółkę do odbioru korespondencji.
Organy obu instancji prawidłowo wywiodły, że doręczający ma obowiązek zbadać uprawnienie do odbioru przesyłki dopiero wówczas, gdy osoba taka nie dysponuje pieczęcią firmową. Gdy nią dysponuje należy przyjąć, że jest uprawniona do odbioru przesyłki.
Sąd przyznał rację organowi II instancji, który w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że doręczenie zarządzeń zabezpieczenia było skuteczne. Skarżąca spółka otrzymała przesyłkę zawierającą zarządzenia zabezpieczenia, o czym świadczy również złożenie w ustawowym terminie zarzutów na postępowanie zabezpieczające.
Odnośnie do zarzutów skargi naruszenia zasad procedowania określonych w art. 7, art. 8 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., sąd stwierdził, że nie są one zasadne, a przeprowadzone w sprawie postępowanie było zgodne z wymogami określonymi we wskazanych przepisach procedury administracyjnej.
Wyrok podobnie, jak pozostałe wymienione w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej "CBOSA)".
Skargę kasacyjną złożyła spółka, która zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na przebieg tego postępowania, tj.: art. 145 § 1. lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na DIAS pomimo, iż w sprawie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem przepisów k.p.a. a tym samym wydanie przez WSA w Krakowie wyroku w oparciu o całkowicie arbitralny, błędnie ustalony i oceniony przez WSA w Krakowie stan faktyczny sprawy, w tym:
– nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie DIAS poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uznania wniesionych zarzutów do prowadzonego postępowania zabezpieczającego za uzasadnione – pomimo nieistnienia obowiązku, którego wykonanie miałoby zostać zabezpieczone, ze względu na brak skutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu, określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych, w następstwie czego decyzja nie weszła do obrotu prawnego, zatem nie istnieje podstawa prowadzenia postępowania zabezpieczającego; poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Krakowie, że DIAS w Krakowie nienależycie przedstawił uzasadnienie faktyczne postanowienia, oraz pominął okoliczność niedoręczenia stronie zarządzeń zabezpieczenia oraz ich wadliwość, a tym samym brak możliwości prowadzenia wobec spółki postępowania zabezpieczającego, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ całkowite pominął przedstawioną przez spółkę argumentację i przywołane utrwalone orzecznictwa sądowo-adminstracyjnego;
– poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że DIAS w Krakowie wadliwie ocenił materiał dowodowy w wyniku czego nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz błędnie ocenił dowody przedstawione w sprawie, poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych przez co naruszył zasadę prawdy obiektywnej, zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
– błędną wykładnię art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 165b u.p.e.a. poprzez brak wskazania w zarządzeniu zabezpieczenia prawidłowej podstawy prawnej obowiązku podlegającego zabezpieczeniu, podstawy prawnej zabezpieczenia obowiązku oraz brak wskazania okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji;
– art. 10, art. 11 oraz art. 14 ustawy Prawo Przedsiębiorców, poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uznania zarzutów do prowadzonego postępowania zabezpieczającego jako uzasadnione w sytuacji niedoręczenia spółce decyzji o zabezpieczeniu na majątku oraz nie rozstrzyganie na gruncie niniejszej sprawy, wątpliwości organu, zarówno co do treści normy prawnej jak i wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść przedsiębiorcy.
Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów postępowania spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie DIAS zaskarżony wyrok nie narusza przepisów prawa, a co za tym idzie brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna jak również zasadny jest zawarty w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej p.p.s.a. i rozpoznanie skargi.
W skardze kasacyjnej strona podniosła zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że nie zachodzą przesłanki do uznania wniesionych zarzutów do prowadzonego postępowania zabezpieczającego za uzasadnione pomimo nieistnienia obowiązku, ze względu na brak skutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu, określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych. Z uwagi, że decyzja o zabezpieczeniu nie weszła do obrotu prawnego, nie istniał obowiązek który stanowił podstawę postępowania zabezpieczającego.
Stosownie do art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Stosowanie przepisów odpowiednio oznacza, że wskazane w art. 166b u.p.e.a. przepisy mają zastosowanie, lecz z niezbędnymi modyfikacjami, podyktowanymi specyfiką postępowania zabezpieczającego. Pamiętać bowiem należy, że zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny, nie zmierza do wykonania obowiązku, ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Jego cel jest odmienny od celu zajęcia egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku. Na rozróżnienie obu zajęć wskazuje jednoznacznie art. 154 § 4 u.p.e.a. Z kolei w wyroku z 11 sierpnia 2020 r., II FSK 1857/18, NSA stwierdził, że nieistnienie obowiązku stanowi jedną z okoliczności, które zobowiązany może podnosić w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a tym samym także w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, zgodnie z art. 166b u.p.e.a.
Zobowiązany podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) kwestionował nie sam obowiązek objęty zarządzeniem zabezpieczenia, a przede wszystkim niedoręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i decyzji o zabezpieczeniu wydanej w postępowaniu podatkowym. Z kolei organ stał na stanowisku, że zarzut nieistnienia obowiązku nie może być rozpatrywany w postępowaniu zabezpieczającym.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za możliwe badanie w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym prawidłowość doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego lub zarządzenia zabezpieczenia. Badając, czy decyzja weszła do obrotu prawnego w żadnym zakresie nie bada się zasadności, czy wymagalności obowiązku objętego decyzją, a jedynie ocenia, czy obowiązek wskazany w tytule egzekucyjnym istnieje w sensie prawnym, zatem ustalenie, czy decyzja została prawidłowo doręczona, nie prowadzi – do podważenia określonego nią obowiązku, a jedynie ma na celu sprawdzenie, czy obowiązek ten istnieje.
Badanie zasadności postawionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu nieistnienia zabezpieczanego obowiązku może obejmować także badanie skuteczności wejścia do obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę wystawienia zarządzenia zabezpieczenia, a więc również badanie prawidłowości doręczenia tej decyzji (por.: wyrok NSA z 2 marca 2022 r., III FSK 556/21, z 23 sierpnia 2022 r., III FSK 1718/21). W wyroku z dnia 3 sierpnia 2021 r., III FSK 92/21, NSA uznał, że pogląd, że w ramach postępowania egzekucyjnego może być także weryfikowana prawidłowość doręczenia decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku oraz postanowienia kreującego jego wymagalność, również znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności, istotą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do zbadania, czy egzekucja zasadnie jest prowadzona, a więc, czy egzekwowany obowiązek w dacie wszczęcia egzekucji istniał i był wymagalny. Badanie skuteczności doręczenia aktów kreujących bądź stwierdzających istnienie i wymagalność tego obowiązku jest więc niezbędnym elementem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej i nie oznacza badania sprawy podatkowej, jako że sprawdzenie doręczeń ma charakter czynności materialno-technicznej.
W niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut dotyczący braku skutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu określającej przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych.
W toku postępowania przed organami jak również przed sądem pierwszej instancji jak i w skardze kasacyjnej, strona kładła nacisk na prawidłowość doręczenia decyzji zabezpieczającej z dnia 8 listopada 2019 r., a następnie doręczenia zarządzeń zabezpieczających. Zarzut braku istnienia obowiązku strona upatrywała
w nieprawidłowym doręczeniu decyzji o zabezpieczeniu.
W niniejszej sprawie decyzja o zabezpieczeniu wydana w postępowaniu podatkowym została doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu 29 maja 2019 r.
w kontroli podatkowej. Pełnomocnictwo szczególne wpłynęło do organu w dniu
3 czerwca 2019 r. Z treści pełnomocnictwa wynikało, że pełnomocnik został ustanowiony do kontroli podatkowej o wskazanym w pełnomocnictwie numerze i "do postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji".
Po zakończeniu kontroli podatkowej organ wydał postanowienie z dnia
7 października 2019 r. o wszczęciu postępowania podatkowego, które to postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu w kontroli podatkowej. Decyzja o zabezpieczeniu z dnia 8 listopada 2019 r. również została doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu do kontroli podatkowej.
Dla skuteczności ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, które jest następstwem kontroli podatkowej, konieczne jest załączenie do akt tego postępowania dokumentu pełnomocnictwa niezależnie od tego czy taki dokument był złożony do akt kontroli podatkowej. Dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w postępowaniu. W niniejszej sprawie z akt postępowania podatkowego nie wynika by do dnia wydania decyzji zabezpieczającej do tych akt złożone zostało pełnomocnictwo.
Możliwość uznania za uprawnionego do działania w imieniu Strony w postępowaniu podatkowym pełnomocnika, który został ustanowiony w kontroli podatkowej, została zanegowana w podjętej w dniu 25 kwietnia 2022 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwale siedmiu sędziów sygn. akt II FPS 1/22. Z powołanej uchwały wynika, że złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy w ramach kontroli podatkowej nie wywołuje skutku w postępowaniu podatkowym, nawet jeżeli z treści pełnomocnictwa szczególnego wynika, że w sensie materialnym obejmuje ono umocowanie do reprezentowania strony przez pełnomocnika w obu tych postępowaniach.
Te uwagi konieczne były by odnieść się do zasadności zarzutu określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Jak już wcześniej wskazano, badanie, czy decyzja weszła do obrotu prawnego w żadnym zakresie nie prowadzi do podważenia obowiązku objętego tą decyzją, a jedynie ocenia, czy obowiązek wskazany w tytule egzekucyjnym istnieje w sensie prawnym. Badanie istnienia egzekwowanego obowiązku we wskazanym zakresie nie oznacza wprowadzenia dodatkowego, nadzwyczajnego trybu weryfikowania decyzji ostatecznych (w niniejszej sprawie decyzji zabezpieczającej), jako że przedmiotem badania jest tylko formalna kwestia skuteczności czynności materialno-technicznej jaką jest doręczenie decyzji, a nie zawarte w niej rozstrzygnięcie. Zarzut nieistnienia obowiązku nie może powodować powtórnego badania prawidłowości jego określenia w decyzji zabezpieczającej. Badanie, czy obowiązek istnieje nie musi być zatem równoważne z merytoryczną kontrolą decyzji, z której obowiązek ten ma wynikać. W większości przypadków wyjaśnienie istnienia obowiązku wymaga tylko dokonania czynności materialno-technicznej, przykładowo sprawdzenia, czy decyzja wskazana jako podstawa obowiązku weszła do obrotu prawnego (por. np. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt. II FSK 210/20, CBOSA). Z kolei w ramach tego postępowania nie może być badana prawidłowość samego postępowania podatkowego w którym decyzja zabezpieczająca została wydana. Z tego też względu jako wykraczające poza niniejszą sprawę należy uznać zarzuty odnoszące się do wszczęcia postępowanie podatkowego.
Sprawdzenie, czy przed wszczęciem postępowania zabezpieczającego decyzja zabezpieczająca została doręczona stronie nie może być traktowane jako umożliwienie podważenia decyzji, ani nie prowadzi do badania podstawy prawnej zabezpieczenia. Sprawdzenie, czy akt ten tzn. decyzja zabezpieczająca została doręczona przed wszczęciem postępowania zabezpieczającego jest czynnością, która nie prowadzi do podważenia obowiązku określonego decyzją, a ma na celu jedynie sprawdzenie, czy obowiązek istnieje. W niniejszej sprawie, decyzja o zabezpieczeniu nie została doręczona Stronie. Nie można uznać za skuteczne doręczenie tej decyzji, doręczenie do rąk pełnomocnika ustanowionego w kontroli podatkowej w sytuacji w której decyzja o zabezpieczeniu stanowiąca podstawę prowadzonego postępowania zabezpieczającego wydana została w postępowaniu podatkowym.
Podsumowując: Wskutek braku skutecznego doręczenia, decyzja o zabezpieczeniu nie weszła do obrotu prawnego, co z kolei skutkuje uznaniem, że nie istnieje podstawa prowadzenia postępowania zabezpieczającego, tym samym należało uznać za skutecznie podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku. Organ rozpoznając ponownie zarzuty złożone przez Stronę zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko wyrażone powyżej.
Niezasadny jest zarzut dotyczący niedoręczenia skarżącej spółce zarządzenia zabezpieczenia. Odnosząc się do powyższej kwestii należy wskazać, że w celu wyjaśnienia okoliczności doręczenia zarządzeń zabezpieczenia skarżącej spółce, organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Z ustaleń faktycznych wynika, że organ egzekucyjny pocztą przesłał na prawidłowy adres skarżącej spółki zajęcie wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia, przesyłką poleconą. Wskazaną przesyłkę odebrano w placówce pocztowej w dniu 30 grudnia 2019 r. jako awizowaną. Osoba potwierdzająca jej odbiór (co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru) odcisnęła na nim pieczęć firmową "W. " Sp. z o.o. oraz złożyła podpis, którym sygnowała odbiór korespondencji. Przedmiotową przesyłkę odebrał w placówce pocztowej J. L. Faktu odebrania przesyłki przez J. L. oraz dostarczenia przesyłki nie kwestionowała sama skarżąca spółka. Według skarżącej spółki nie doszło do prawidłowego doręczenia ww. przesyłki, ponieważ J. L. nie był pracownikiem spółki ani osobą upoważnioną do odbioru korespondencji zgodnie
z przepisami prawa pocztowego (pełnomocnictwo pocztowe).
W oparciu o przeprowadzone dowody (zeznania J. L., wyjaśnienia złożone przez operatora pocztowego w pismach: z dnia 4 maja 2020 r. i z dnia
22 maja 2020r.) ustalono, że J. L. dostarczał (stan przed 31 grudnia 2019 r.) przesyłki nadawane przez firmę W. Sp. z o.o. do placówki pocztowej
na podstawie umowy skredytowanej. Z uwagi, że wyżej wymieniony posługiwał się pieczątka firmową, wydawane były mu również przesyłki adresowane do spółki. Spółka nie podnosiła wcześniej zarzutów dotyczących nieuprawnionego posługiwania się pieczątką firmową.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane
w zaskarżonym wyroku, że prawidłowa była konstatacja organów orzekających
w sprawie, że pojęcie osoby uprawnionej z art. 45 k.p.a. nie jest tożsame z osobą upoważnioną. Zgodnie z § 21 ust. 4 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2020 r. poz.1026) jeżeli adresatem przesyłki rejestrowanej jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, pokwitowanie odbioru powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego, a w przypadku braku stempla firmowego - informację o dokumencie, potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki.
Z powyższego przepisu organy obu instancji prawidłowo wywiodły, że doręczający ma obowiązek zbadać uprawnienie do odbioru przesyłki dopiero wówczas, gdy osoba taka nie dysponuje pieczęcią firmową. Gdy nią dysponuje należy przyjąć, że jest uprawniona do odbioru przesyłki. Ponadto Strona nie składała w tym zakresie reklamacji do Poczty.
Jako niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 33 §1 pkt 10 w zw. z art. 165b u.p.e.a. Kwestionowane przez Stronę zarządzenia zabezpieczające sporządzone zostały według druku zarządzenia zgodnego z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 10, art. 11 oraz art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców, stwierdzić należy, że nie zostały one uzasadnione. Strona nie wskazała w jaki sposób Sąd I instancji naruszył powołane przepisy. Ponadto mając na uwadze, że art. 10 i art. 11 wskazanej ustawy składa się z ustępów, autor skargi kasacyjnej nie wskazał których jednostek redakcyjnych dotyczą zarzuty. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika by wskazane przepisy stanowiły podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji.
Mając na jednak na uwadze, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący braku skutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu jest zasadny w następstwie czego należało uznać za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający, do merytorycznego rozstrzygnięcia tj. oceny zasadności zarzutu określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 203 pkt 1, art. 205 §2 w zw. z art. 207 §1 p.p.s.a.
|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Wojciech Stachurski |Dominik Gajewski |