III FSK 928/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-14
NSApodatkoweŚredniansa
postępowanie kasacyjneupadłośćsyndyk masy upadłościzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaegzekucja świadczeń pieniężnychsądy administracyjneprawo upadłościowe

NSA zawiesił i podjął postępowanie kasacyjne w związku z ogłoszeniem upadłości spółki F. sp. z o.o., umożliwiając syndykowi masy upadłości wstąpienie do sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Krakowie uchylającego postanowienie w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W trakcie postępowania wpłynęło zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości spółki F. sp. z o.o. Sąd, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie z urzędu, a następnie podjął je z udziałem ustanowionego syndyka masy upadłości.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wpłynęło pismo syndyka masy upadłości informujące o ogłoszeniu upadłości spółki F. sp. z o.o. z siedzibą w K. Sąd, powołując się na art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie z urzędu, ponieważ w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczyła przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Następnie, mając na uwadze, że wyznaczono syndyka masy upadłości, sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie z jego udziałem, zgodnie z art. 128 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umożliwiając syndykowi wstąpienie do sprawy i zajęcie stanowiska procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a.) nakazują zawieszenie postępowania z urzędu w sytuacji wszczęcia postępowania upadłościowego wobec strony, gdy sprawa dotyczy masy upadłości. Celem jest umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zawieszenia postępowania w przypadku upadłości.

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

Pomocnicze

p.u. art. 144 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

p.u. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku ogłoszenia upadłości strony, w tym zasady zawieszania i podejmowania postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości w trakcie postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne konsekwencje ogłoszenia upadłości dla toczących się postępowań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Upadłość spółki wstrzymuje postępowanie sądowe: kluczowe zasady zawieszania i podejmowania spraw przez syndyka.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 928/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-02-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie oraz podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 124 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 193 i art. 128 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1/24 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w K., przy uczestnictwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie, Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...], Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...], Burmistrza Gminy i Miasta N., M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 9 października 2023 r., nr 1201-IEE.7113.2.176.2023.2.ID w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie, 2) podjąć postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości R. L.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1/24 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w K., przy uczestnictwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Krakowie, Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków- [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...], Burmistrza Gminy i Miasta N., M. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 9 października 2023 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Na przedmiotowy wyrok skargę kasacyjną złożył pełnomocnik organu.
Do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo syndyka z dnia[...].09.2025 r. – zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości. Wynika z niego, iż Postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...].07.2025 r., ogłoszona została upadłość: F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., adres: [...] (obecnie: ul. [...] KRS:[...], NIP:[...]). Postanowieniem tym ustanowiono syndykiem masy upadłości R. L. Postępowanie upadłościowe prowadzone jest pod sygnaturą: [...] poprzez Krajowy Rejestr Zadłużonych.
Ponadto w związku z ogłoszeniem upadłości na podstawie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022, poz. 1520; dalej: p.u.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu, zaś na podstawie art. 145 ust. 1 p.u., postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 193 p.p.s.a. - sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.
Z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym stosunkach procesowych dotyczących masy upadłości (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1766/24; publik. CBOSA).
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne.
Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącej F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., wyznaczony został Syndyk Masy Upadłości w osobie R. L., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Jednocześnie w piśmie z [...].09.2025 r. Syndyk oświadczył, że wstępuje do toczącego się postępowania w imieniu F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 2038/18; publik. CBOSA).
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 i art. 128 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI