III FSK 474/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Białymstoku, który uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w VAT. WSA uznał, że organ nieprawidłowo zastosował art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, błędnie interpretując pojęcie 'pełnienia obowiązków członka zarządu' i nie wyjaśniając wystarczająco przesłanki braku winy. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, 'pełnienie obowiązków członka zarządu' należy rozumieć jako formalne zajmowanie stanowiska, a niekoniecznie faktyczne wykonywanie czynności. Okoliczności faktyczne, takie jak podział pracy czy brak styczności z finansami spółki, nie mają znaczenia przy orzekaniu o odpowiedzialności, jeśli osoba formalnie pełniła funkcję. Ciężar dowodu przesłanek egzoneracyjnych (np. braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość) spoczywa na członku zarządu. NSA stwierdził, że skarżąca nie udowodniła swojego braku winy i że organ podatkowy prawidłowo ocenił stan faktyczny. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, gdzie kluczowe jest formalne piastowanie funkcji, a nie faktyczne wykonywanie obowiązków. Podkreślenie rozkładu ciężaru dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Interpretacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy formalne pełnienie funkcji członka zarządu spółki jest wystarczające do orzeczenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, czy też należy brać pod uwagę faktyczne wykonywanie obowiązków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Formalne pełnienie funkcji członka zarządu jest wystarczające do orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Okoliczności faktyczne, takie jak podział pracy czy brak styczności z finansami, nie mają znaczenia przy orzekaniu o odpowiedzialności, jeśli osoba formalnie pełniła funkcję.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność obejmuje zaległości powstałe w czasie 'pełnienia obowiązków członka zarządu', co należy rozumieć jako formalne zajmowanie stanowiska. Ciężar dowodu przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu.
Na kim spoczywa ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych (np. braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość) w postępowaniu o odpowiedzialność podatkową członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu spółki.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć organ podatkowy ma obowiązek wykazać przesłanki pozytywne odpowiedzialności, to członek zarządu musi udowodnić okoliczności zwalniające go od tej odpowiedzialności, takie jak brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.s.h. art. 202 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 208 § 2
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Formalne pełnienie funkcji członka zarządu jest wystarczające do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej. • Ciężar dowodu przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. • Skarżąca nie udowodniła braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organ nie wykazał wystarczająco przesłanek odpowiedzialności. • WSA błędnie zinterpretował pojęcie 'pełnienia obowiązków członka zarządu' jako wymagające faktycznego wykonywania czynności. • WSA błędnie uznał, że organ dopuścił się uchybień w gromadzeniu materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
pełnienie obowiązków członka zarządu należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją • Okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub niewykonywaniem obowiązków przez członka zarządu, nie mają znaczenia przy orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. • Ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, gdzie kluczowe jest formalne piastowanie funkcji, a nie faktyczne wykonywanie obowiązków. Podkreślenie rozkładu ciężaru dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Interpretacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a orzeczenie NSA precyzuje kluczowe kryteria tej odpowiedzialności, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki: czy formalna funkcja wystarczy?”
Dane finansowe
WPS: 2 596 640,94 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.