III FSK 47/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2010 r. Spółka O. S.A. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego, argumentując, że podstawa jego rozstrzygnięcia – definicja budowli w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych – została uznana za niekonstytucyjną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie wznowieniowe, uznając, że wyrok TK nie dawał podstaw do wznowienia, ponieważ Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej przepisu i podkreślił potrzebę zachowania ciągłości opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko SKO. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję SKO. NSA uznał, że umorzenie postępowania wznowieniowego było nieprawidłowe. Wskazał, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. NSA podkreślił, że decyzja o umorzeniu postępowania wznowieniowego, wydana na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, była błędna, ponieważ organ powinien był wydać decyzję na podstawie art. 245 § 1 lub § 2 Ordynacji podatkowej, rozstrzygając o istocie sprawy lub o braku podstaw do wznowienia. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe procedowanie organów podatkowych i sądów administracyjnych w sprawach wznowienia postępowania, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej i prawidłowego rozpatrzenia wniosku przez organ.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę ostatecznej decyzji podatkowej, z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale sposób rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania przez organ podatkowy i sąd administracyjny musi być prawidłowy. Umorzenie postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy organ wydał postanowienie o wznowieniu, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że umorzenie postępowania wznowieniowego przez SKO było wadliwe. Po wydaniu postanowienia o wznowieniu, organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie zgodnie z art. 245 Ordynacji podatkowej, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. WSA błędnie oddalił skargę, nie dostrzegając tej wadliwości proceduralnej.
Jaki jest prawidłowy tryb postępowania organu podatkowego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, gdy stwierdzono, że przesłanka wznowienia nie wystąpiła lub jest oczywista?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 245 § 1 lub § 2 Ordynacji podatkowej, rozstrzygając o istocie sprawy lub o braku podstaw do wznowienia, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że umorzenie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej jest nieprawidłowe, gdy organ wydał już postanowienie o wznowieniu. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję merytoryczną lub o braku podstaw do wznowienia zgodnie z art. 245 Ordynacji podatkowej.
Przepisy (20)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis definiujący budowlę, uznany za niekonstytucyjny wyrokiem TK SK 14/21 z odroczonym terminem utraty mocy.
o.p. art. 240 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku wydania decyzji na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd I instancji wskazał jako podstawę prawną oddalenia skargi.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis dotyczący opodatkowania budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, niekwestionowany przez TK.
o.p. art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa umorzenia postępowania podatkowego.
o.p. art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania.
o.p. art. 243 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
o.p. art. 245 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rodzaje rozstrzygnięć kończących postępowanie wznowieniowe.
o.p. art. 245 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rodzaje rozstrzygnięć kończących postępowanie wznowieniowe.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK mają moc prawną i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TK może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK podlegają ogłoszeniu.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżony wyrok.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla decyzję organu, gdy naruszono przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada obciążania stron kosztami postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania wznowieniowego przez SKO było nieprawidłowe, ponieważ organ powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie po wydaniu postanowienia o wznowieniu. • WSA błędnie oddalił skargę, nie dostrzegając wadliwości proceduralnej decyzji SKO.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego należało ocenić jako nieprawidłowe. • Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdza brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • Nie jest jednak dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego w razie, gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie ustalono wystąpienia którejkolwiek z podstaw wyliczonych w art. 240 § 1 O.p.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Gajewski
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe procedowanie organów podatkowych i sądów administracyjnych w sprawach wznowienia postępowania, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej i prawidłowego rozpatrzenia wniosku przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania podatkowe i sądowoadministracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“NSA: Umorzenie postępowania wznowieniowego po wyroku TK to błąd proceduralny!”
Dane finansowe
WPS: 11 190 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.