III FSK 4694/21

III FSK 4694/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Anna Dalkowska /przewodniczący/
Bogusław Dauter
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 591/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-07-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 4, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 591/21 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 lutego 2021 r. nr 2201-IEE.711.2.35.2021.JM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2) zasądza od T. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
|III FSK 4694/21 | |
| | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Gd 591/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi T. G.j (dalej jako: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 lutego 2021 r. w przedmiocie uznania zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia za niezasadne, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 4 stycznia 2021 r. nr [...], a także zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że istotna jest okoliczność, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 118/20 uchylił uprzednio wydane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 10 października 2019 r. w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu braku doręczenia upomnienia za nieuzasadnione, a także uchylił postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. z dnia 19 września 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela z dnia 25 lipca 2019 r. Sąd wskazał, że w związku z powyższym należało odnieść się do kwestii mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. W ocenie WSA w Gdańsku w zaskarżonym obecnie postanowieniu organ nie uwzględnił w pełnym zakresie oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn., akt I SA/Gd 118/20. O ile bowiem wyjaśniona i uzasadniona została kwestia doręczenia skarżącej w dniu 27 listopada 2018 r. upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.), to nadal nie uwzględniono oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu, w zakresie skuteczności powiadomienia wierzyciela przez skarżącą o wyrejestrowaniu odbiorników. Przede wszystkim akta sprawy nie potwierdzają, że w sprawie należycie zbadano zasadność zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., m.in. przez wysłuchanie skarżącej i wskazanie, w jaki sposób organy dokonały ustalenia stanu faktycznego, z którego wnioskują, że strona była zobowiązana do uiszczenia opłat abonamentowych. Podkreślił, że z całą pewnością nie była wypełnieniem obowiązku wynikającego z art. 153 p.p.s.a. konstatacja organów, że na podstawie dokonanej analizy nie udało się potwierdzić informacji o wyrejestrowaniu odbiorników RTV przez skarżącą zarówno w 2005 roku, jak i w roku 2006. Tymczasem Sąd w prawomocnym wyroku w sprawie o sygn. I SA/Gd 118/20 jednoznacznie wskazał na konieczność wskazania, na jakiej podstawie wierzyciel dokonał swoich ustaleń oraz uwzględnienia upływu czasu, braku skutecznego wykazania zawiadomienia skarżącej o nadaniu numeru identyfikacyjnego, oraz bezczynności wierzyciela w domaganiu się uiszczania opłat abonamentowych. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powyższych elementów w niniejszej sprawie zabrakło. WSA w Gdańsku przypomniał przy tym, że wiążący dla organu egzekucyjnego charakter wypowiedzi wierzyciela, w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów (art. 34 § 1 u.p.e.a.) nie wiąże sądu. Orzekając w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji dodatkowo miał na względzie to, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm. - dalej: ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (to jest u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w kontrolowanej sprawie zastosowanie znalazły regulacje u.p.e.a. sprzed nowelizacji od 30 lipca 2020 r. Równocześnie zasygnalizował, że znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. właściwością sądu administracyjnego nie były objęte postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tym zakresie wymaga zaś podkreślenia, że w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 (to jest p.p.s.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem jedynie w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. zastosowanie miałby art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Na podstawie rozumowania a contrario trzeba bowiem przyjąć, że skoro skarga w niniejszej sprawie została wniesiona 9 kwietnia 2021 r., a więc po wejściu w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., to sąd mógł zastosować art. 135 p.p.s.a. jedynie w stosunku do zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego, z wyłączeniem postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Sąd pierwszej instancji końcowo wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, biorąc przede wszystkim pod uwagę ocenę prawną oraz wskazania zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 118/20. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) złożył pełnomocnik organu, który zaskarżył go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 4, art. 18 u.p.e.a., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art, 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej jako: k.p.a.) przez nieuzasadnione przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że w sprawie nie uwzględniono w pełnym zakresie oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 118/20, zwracającej uwagę na to, że skarżąca miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub w 2006 r., a wierzyciel miał rzekomo od tego czasu pozostać bezczynny, co miało usprawiedliwiać z kolei przekonanie skarżącej o skutecznym dopełnieniu czynności wyrejestrowania i powiadomienia o tym wierzyciela; podczas gdy okoliczności te zostały poddane wnikliwej ocenie, a ich wiarygodność skutecznie zakwestionowana przez to, że skarżąca do maja 2010 r., wywiązywała się z obowiązku regulowania opłat abonamentowych, co w stanie faktycznym sprawy obligowało organ do wydania postanowienia o wskazanej treści, tj. oddalenia jako nieuzasadnionego zarzutu nieistnienia obowiązku, a w efekcie Sąd do oddalenia skargi, gdyż zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że gdyby skarżąca rzeczywiście miała wówczas dopełnić czynności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika, nie uiszczałaby opłaty abonamentowej z tytułu jego posiadania jeszcze przez okres ok. czterech-pięciu lat, tym bardziej nie robiłaby tego, będąc w uzasadnionym przeświadczeniu, iż opłata jest nienależna;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 u.p.e.a., art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że w postępowaniu zarzutowym w sposób nieuprawniony miano zaniechać wysłuchania skarżącej, jako że w wyroku z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 118/20, którym Sąd był związany, wskazano, iż istotne jest, czy skarżąca otrzymała jakiekolwiek pismo o bezskuteczności zawiadomienia P. S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników, podczas gdy skarżąca dokonywała wpłat tytułem posiadania odbiornika do maja 2010 r., a tym samym nieprawdopodobne jest, by miało dojść do wyrejestrowania odbiornika w 2005 r. czy w 2006 r., a zatem nie było podstaw, by uznawać, iż materiał dowodowy jest niekompletny, a organy nie zastosowały się do wskazań wynikających z ww. wyroku, co w nieusprawiedliwiony sposób doprowadziło do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.;
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 u.p.e.a., art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez brak oddalenia skargi, w sytuacji, gdy organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu zarzutowym, w tym uzyskał w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowisko wierzyciela, którym był związany w swojej ocenie, a nadto stanowisko to w pełni poddaje się ocenom zgodnym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, gdyż nie jest wiarygodne, aby skarżąca miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub w 2006 r. i dalej ponosić z tego tytułu koszty przez następne ok. 4-5 lat, co dowodzi, że obowiązek istniał, a postanowienia organów winny się ostać w obrocie prawnym;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 4, art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201- IEE.711.2.35.2021.JM z dnia 25 lutego 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr [...] z dnia 04 stycznia 2021 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiera nieprawidłowe w realiach rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięcie, podczas gdy stanowi ono adekwatny wyraz stosowania obowiązujących przepisów prawa, jako że skarżąca do maja 2010 r. wywiązywała się z obowiązku regulowania opłat abonamentowych, a zatem:
a. nie jest prawdą, że wierzyciel od 2005 r. miał wykazywać brak jakichkolwiek reakcji na rzekome nieuiszczanie opłat abonamentowych;
b. nie są wiarygodne twierdzenia skarżącej, jakoby miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub w 2006 r., i pozostawać w tym czasie w uzasadnionym przeświadczeniu o skutecznym dopełnieniu czynności wyrejestrowania i powiadomienia o tym wierzyciela;
c. gdyby skarżąca miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub 2006 r., nie byłyby w stosunku do niej podejmowane w lipcu 2008 r. czynności dotyczące wysyłki indywidualnego numeru identyfikacyjnego;
d. gdyby skarżąca miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub 2006 r., zarówno skarżąca, jak i wierzyciel, byliby w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dokonanie stosownego zgłoszenia;
e. skarżąca regulowała na podstawie nadanego indywidualnego numeru opłaty przez okres niemal dwóch lat (a duplikat nadania tego numeru wierzyciel posiada w swoich danych, przy czym numer ten nie anulował wcześniej zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpił dotychczasowe książeczki opłat);
co stanowi o tym, że zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie, a w konsekwencji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku winien zostać oparty o art. 151 p.p.s.a., stanowiący o oddaleniu skargi;
5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 4, art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. przez:
a. nieuprawnione pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w podstawie swoich rozważań tego, że Skarżąca do maja 2010 r. wywiązywała się z obowiązku regulowania opłat abonamentowych, co miało wpływ na ocenę prawną sprawy i nieuprawnione wywiedzenie, że organ nie uwzględnił w pełnym zakresie oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 118/20, podczas gdy - zgodnie z przedstawionymi zarzutami skargi kasacyjnej - nie istniały podstawy do takiego przeświadczenia;
b. brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do tego, jak nieodebranie od skarżącej dodatkowych wyjaśnień miałoby wpływ na wynik niniejszej sprawy i mogło stanowić uchybienie prawa procesowego w stopniu ważącym na jej wynik, skoro skarżąca dokonywała wpłat tytułem posiadania odbiornika do maja 2010 r., a tym samym nieprawdopodobne jest, by miało dojść do wyrejestrowania odbiornika w 2005 r., czy w 2006r., a zatem nie było podstaw, by uznawać, iż materiał dowodowy jest niekompletny i istniała potrzeba wyjaśnienia, czy skarżąca otrzymała w 2005 r., czy w 2006 r., jakiekolwiek pismo o bezskuteczności zawiadomienia P. S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników, co w nieusprawiedliwiony sposób doprowadziło do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.;
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 25 ustawy zmieniającej w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 4, art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. przez nieprawidłowe zredagowanie wskazań mających mieć zastosowanie przy ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek nieuprawnionego nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przy odwołaniu się do wskazań wyroku z dnia 21 kwietnia 2020r., sygn. akt I SA/Gd 118/20, że te skierowane były do wierzyciela, co przy jednoczesnym błędnym założeniu, iż Sąd w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym mógł zastosować art. 135 p.p.s.a. jedynie w stosunku do zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego, z wyłączeniem postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, stanowi o tym, że organ egzekucyjny oraz tut. organ nie mogą inaczej zastosować się do wskazań zaskarżonego wyroku niż przez odwołanie się przez organ egzekucyjny i tut organ do ostatecznego, wiążącego w sprawie, pozostawionego w obrocie prawnym stanowiska wierzyciela, który uznaje zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi skarżącej przez jej oddalenie zgodnie z art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku – zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a., a także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się zasadna.
Sąd pierwszej instancji przypomniał, że kluczowe dla sprawy – w świetle prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 118/20 – jest to, w jaki sposób organy dokonały ustalenia stanu faktycznego, z którego wnioskują, że strona była zobowiązana do uiszczenia opłat abonamentowych. Sąd pierwszej instancji przypomniał też, że w prawomocnym wyroku I SA/Gd 118/20 WSA w Gdańsku jednoznacznie wskazał na konieczność wskazania, na jakiej podstawie wierzyciel dokonał swoich ustaleń oraz uwzględnienia upływu czasu, braku skutecznego wykazania zawiadomienia skarżącej o nadaniu numeru identyfikacyjnego, oraz bezczynności wierzyciela w domaganiu się uiszczania opłat abonamentowych. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powyższych elementów w niniejszej sprawie zabrakło, dlatego WSA ponownie uchylił postanowienie organu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela motywacji, jaką wskazał sąd pierwszej instancji w wyroku zaskarżonym skargą kasacyjną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy wskazały, z jakiej okoliczności faktycznej wywodzą to, iż Skarżąca nie wyrejestrował odbiornika. Wskazują mianowicie na to, że w latach 2009-2010 uiszczała opłaty abonamentowe, tj. czyniła to kilka lat po tym, gdy – jak wskazywała – wyrejestrowała odbiornik. W tym kontekście teza sądu pierwszej instancji o "bezczynności wierzyciela", nie jest adekwatna do realiów sprawy.
Istotnym dla rozstrzygnięcia elementem jest to, że na s. 5 postanowienia wierzyciela z 2 grudnia 2020 r. (k. 67 i nast. akt adm.) znajduje się informacja z systemu o regulowaniu opłat abonamentowych przez Skarżącą w latach 2009 - 2010 ("wnosiła Pani opłaty abonamentowe do 2010 r."). To z tego wierzyciel a następnie organ wywiódł, że Skarżąca, po pierwsze, otrzymała pocztą indywidualny numer identyfikacyjny, a po drugie, że skoro regulowała opłaty w latach 2009-2010, to nieprawdopodobnym jest, aby wcześniej wyrejestrowała odbiornik.
W świetle wytycznych udzielonych przez WSA przy pierwszym rozpoznaniu sprawy organ wydający postanowienie miał wskazać z czego wywodzi to, że Skarżąca nie wyrejestrowała odbiornika wówczas, gdy - jak wskazuje - zrobiła to. Organ II instancji zrealizował te wytyczne w ten sposób, że na s. 4 postanowienia z 25 lutego 2021 r. (k. 80-verte, u góry strony, tekst częściowo podkreślony) podał, że skoro Skarżąca opłacała abonament w latach 2009 - 2010, to nie sposób przyjąć, że wcześniej wyrejestrowała odbiornik. Organ piszę, że nie daje wiary twierdzeniu o wyrejestrowania zarówno z tego powodu, że nie udało się potwierdzić takiego wyrejestrowania zarówno w 2005, jak i w 2006 r., jak też wskazuje: "Poza tym do maja 2010 r. dokonywała Pani opłat abonamentowych, co pozostaje w sprzeczności z Pani twierdzeniem o wyrejestrowaniu odbiornika w latach wcześniejszych". Organ II instancji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uczynił w ten sposób zadość wytycznym sądu pierwszej instancji z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 118/20. WSA ponownie rozpoznając sprawę tego nie dostrzegł, dlatego zaskarżony wyrok należało uchylić. W aktach administracyjnych sprawy (k. 58 i 58-verte) znajdował się nadto dowód świadczący o opłacaniu przez Skarżącą abonamentu w latach 2009-2010, czego WSA w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku również nie dostrzegł.
W tej sytuacji za zasadny należy uznać postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 4, art. 18 u.p.e.a., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że w sprawie nie uwzględniono w pełnym zakresie oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 118/20, zwracającej uwagę na to, że skarżąca miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub w 2006 r., a wierzyciel miał rzekomo od tego czasu pozostać bezczynny, co miało usprawiedliwiać z kolei przekonanie skarżącej o skutecznym dopełnieniu czynności wyrejestrowania i powiadomienia o tym wierzyciela. Należy przyznać rację autorowi skargi kasacyjnej, że okoliczności te zostały poddane przez organ ocenie, a ich wiarygodność skutecznie zakwestionowana przez to, że skarżąca do maja 2010 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy, wywiązywała się z obowiązku regulowania opłat abonamentowych. Twierdzenie o braku podstaw do faktycznych do wydania postanowienia o oddaleniu jako nieuzasadnionego zarzutu nieistnienia obowiązku, jest zatem pochopne, ponieważ zasady logiki i doświadczenia życiowego podpowiadają, że w razie wyrejestrowania odbiornika abonent zaprzestaje uiszczać opłatę abonamentową, zaś w niniejszej sprawie istnieje dowód ich uiszczania w roku 2009 i 2010.
Należy przyznać rację autorowi skargi kasacyjnej, że wynikająca z dokumentów okoliczność opłacania przez Skarżącą abonamentu w latach 2009-2010 czyni nieaktualnym postawiony przez WSA w Gdańsku w wyroku z 21 kwietnia 2020 r., I SA/Gd 118/20 wymóg wyjaśnienia, czy Skarżąca otrzymała w 2005 r. lub w 2006 r. jakiekolwiek pismo o bezskuteczności zawiadomienia P. S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników. Dlatego za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 u.p.e.a., art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu zarzutowym w sposób nieuprawniony miano zaniechać wysłuchania skarżącej. W wyroku z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 118/20, którym Sąd był związany, istotnie wskazano, iż ważne jest to, czy skarżąca otrzymała jakiekolwiek pismo o bezskuteczności zawiadomienia P. S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników. Jeśli jednak skarżąca dokonywała wpłat tytułem posiadania odbiornika do maja 2010 r., to tym samym nieprawdopodobne jest, by miało dojść do wyrejestrowania odbiornika w 2005 r. czy w 2006 r., a zatem nie było podstaw, by uznawać, iż materiał dowodowy jest niekompletny, a organy nie zastosowały się do wskazań wynikających z ww. wyroku, co w nieusprawiedliwiony sposób doprowadziło do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Nie jest wiarygodne, aby skarżąca miała wyrejestrować odbiornik w 2005 r. lub w 2006 r. i dalej ponosić z tego tytułu koszty przez następne ok. 4-5 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpatrując sprawę uwzględni wyżej przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności uwzględni w swoich rozważaniach dowód świadczący o tym, że Skarżąca do maja 2010 r. wywiązywała się z obowiązku regulowania opłat abonamentowych.
Z podanych wyżej powodów skarga kasacyjna okazała się zasadna, dlatego zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Agnieszka Olesińska (spr.) Anna Dalkowska Bogusław Dauter