III FSK 4625/21Koszty egzekucyjne upadłość zwrot naleznosci
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości N. sp. z o.o. w upadłości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę syndyka na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu dotyczące ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Syndyk zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 18, 64c § 4 u.p.e.a., twierdząc, że WSA błędnie uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe, mimo nieprawidłowego ustalenia kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 64c § 4 w zw. z § 1 u.p.e.a. i art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego, argumentując, że koszty te nie mogły być skutecznie wyegzekwowane od zobowiązanego i powinny obciążać wierzyciela. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że kluczowe znaczenie ma art. 64c § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Zastosowanie art. 64c § 4 u.p.e.a., który stanowi wyjątek i pozwala na obciążenie kosztami wierzyciela, gdy nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, jest możliwe tylko wtedy, gdy obie przesłanki – niemożność ściągnięcia od zobowiązanego oraz brak ściągnięcia kosztów do dnia umorzenia postępowania – są spełnione. W niniejszej sprawie, mimo ogłoszenia upadłości zobowiązanego i umorzenia postępowania egzekucyjnego, całość należności wraz z kosztami została wyegzekwowana od zobowiązanego przed datą umorzenia. Sąd odniósł się również do kwestii wysokości opłat egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uznając za prawidłowe stosowanie stawek procentowych z odwołaniem się do analogii do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w celu ustalenia górnej granicy opłat.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kosztów egzekucyjnych w przypadku upadłości zobowiązanego, interpretacja art. 64c § 4 u.p.e.a., zasady ustalania wysokości opłat egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją u.p.e.a. z 2019 r. oraz specyficznych okoliczności sprawy (wyegzekwowanie kosztów przed umorzeniem postępowania).
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2019 r.) może znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane od zobowiązanego przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego z powodu ogłoszenia upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 64c § 4 u.p.e.a. nie znajduje zastosowania, jeśli koszty egzekucyjne zostały w całości ściągnięte od zobowiązanego przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zastosowanie art. 64c § 4 u.p.e.a. wymaga spełnienia dwóch przesłanek: niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego oraz faktu, że koszty te nie zostały ściągnięte do dnia umorzenia postępowania. W analizowanej sprawie, mimo ogłoszenia upadłości i umorzenia postępowania, koszty zostały wyegzekwowane przed datą umorzenia.
Jak należy ustalać wysokość opłat egzekucyjnych i opłat manipulacyjnych w sytuacji braku ustawowego określenia ich maksymalnej wysokości, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dopuszczalne jest stosowanie stawek procentowych z odwołaniem się w drodze analogii do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (maksymalna opłata za zajęcie nieruchomości) w celu ustalenia górnej granicy opłat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w obliczu braku zmian legislacyjnych po wyroku TK, praktyka orzecznicza polegająca na stosowaniu stawek procentowych z analogią do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. jest uzasadniona, gdyż pozwala wypełnić standardy konstytucyjne i zachować racjonalną zależność między kosztami a czynnościami egzekucyjnymi, unikając dowolności.
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych, uwzględniając przepisy dotyczące opłat za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne?
Odpowiedź sądu
Tak, organy egzekucyjne prawidłowo rozliczyły koszty postępowania egzekucyjnego, a ewentualne nieprawidłowości zostały skorygowane na etapie postępowania przed organem drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że opłaty za czynności egzekucyjne oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, a opłaty za zajęcia pobiera się raz, z uwzględnieniem pomniejszenia przy ponawianiu czynności. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące wielokrotnego pobierania opłat i nieprawidłowego zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (39)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.u. art. 146 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe
u.p.e.a. art. 64 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7a § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64c § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 2 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm. art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów
Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm. art. 6 § 2
Rozporządzenie Ministra Finansów
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 10
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 151
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.u. art. 146 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1, a w konsekwencji art. 151 p.p.s.a. przez uznanie przez WSA zaskarżonego postanowienia za prawidłowe. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 64c § 4 u.p.e.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów przez organ egzekucyjny. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 64c § 4 w zw. z § 1 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 146 ust.1 ustawy prawo upadłościowe poprzez odmowę zwrotu kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie art. 64 § 4 w zw. z §1 pkt 4 oraz §5 i §6 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe wielokrotne pobranie przez organ opłat egzekucyjnych. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 64 § 4 w zw. z §1 pkt 4 poprzez zaakceptowanie przez WSA niezgodnego z prawem działania Dyrektora i zastosowanie zasady 'in dubio pro fisco'.
Godne uwagi sformułowania
Celem rozwiązań procesowych przyjętych w uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego przy jednoczesnym zapewnieniu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w stanie pandemii. • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ustanawiającym zasadę proporcjonalności. • Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. • Zasada obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela doznaje jednak ograniczeń, m.in. na mocy art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. • Całość bowiem należności wraz z wszelkimi kosztami egzekucyjnymi została wyegzekwowana od zobowiązanej przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego. • Wykładnia językowa treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że prawidłowe odkodowanie normy w nim zawartej oznacza nakaz skierowany przez ustawodawcę wobec organu egzekucyjnego obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela w sytuacji, gdy po pierwsze do chwili ustalenia tych kosztów nie zostały one od niego wyegzekwowane w toku postępowania egzekucyjnego i po drugie, gdy stwierdzono okoliczności przesądzające w ocenie organu egzekucyjnego o niemożności obciążenia nimi zobowiązanego. […]
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący
Sławomir Presnarowicz
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów egzekucyjnych w przypadku upadłości zobowiązanego, interpretacja art. 64c § 4 u.p.e.a., zasady ustalania wysokości opłat egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją u.p.e.a. z 2019 r. oraz specyficznych okoliczności sprawy (wyegzekwowanie kosztów przed umorzeniem postępowania).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kosztów egzekucyjnych w kontekście upadłości oraz interpretacji przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego i podatkowego.
“Koszty egzekucyjne w upadłości: Kiedy wierzyciel musi je pokryć?”
Dane finansowe
WPS: 72 612 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.