III FSK 458/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wyłączył sędziego Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego Anny Dalkowskiej, ze względu na identyczny tryb powołania obu sędziów.
Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy podatkowej. Następnie sędzia NSA Mirosław Wincenciak, wylosowany do rozpoznania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędzi Dalkowskiej, sam wniósł o swoje wyłączenie, wskazując na identyczny tryb powołania do pełnienia urzędu sędziego NSA, co sędzia Dalkowska. NSA uwzględnił wniosek sędziego Wincenciaka, kierując się względami obiektywnej bezstronności i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy podatkowej został skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie, w wyniku losowania, do rozpoznania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędzi Dalkowskiej został wyznaczony sędzia NSA Mirosław Wincenciak. Sędzia Wincenciak, powołując się na art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznawania tego zażalenia. Jako podstawę wskazał fakt, że zarówno on, jak i sędzia Dalkowska, zostali powołani na stanowisko sędziego NSA w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sędzia Wincenciak uznał, że okoliczność ta może budzić wątpliwości co do jego bezstronności, gdyż badając prawidłowość postanowienia o wyłączeniu sędzi Dalkowskiej, musiałby odnosić się do kwestii prawnych związanych również z jego własnym powołaniem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek sędziego Wincenciaka, podkreślił znaczenie instytucji wyłączenia sędziego jako gwarancji procesowej zapewniającej bezstronność orzekania. Sąd kierował się zarówno wymogiem obiektywnej bezstronności, jak i koniecznością budowania społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości poprzez eliminowanie pozorów braku bezstronności. Z uwagi na identyczny tryb powołania obu sędziów, NSA uznał, że wniosek sędziego Wincenciaka o wyłączenie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie o wyłączeniu sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania sprawy zostało wydane na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 oraz art. 193 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, gdy zachodzi okoliczność, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Dotyczy to sytuacji, gdy sędzia i kwestionowany sędzia zostali powołani w tym samym trybie, co może budzić wątpliwości co do obiektywnej bezstronności i podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wyłączenia sędziego na żądanie sędziego lub wniosek strony.
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy postanowienia o wyłączeniu sędziego.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Określa tryb ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, w kontekście którego powołano sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Mirosław Wincenciak został powołany na stanowisko sędziego NSA w tym samym trybie co sędzia Anna Dalkowska, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie dotyczącej wyłączenia sędzi Dalkowskiej.
Godne uwagi sformułowania
zachodzą podstawy do wyłączenia go od orzekania w tej sprawie zachodzi okoliczność tego rodzaju, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie budowanie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w NSA, zwłaszcza w kontekście powołania sędziów w nowym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego w NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“NSA wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy o wyłączenie innego sędziego – proceduralny paradoks.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 458/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Pruszyński Bogusław Woźniak Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Gd 267/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-11-15 III FZ 291/22 - Postanowienie NSA z 2022-08-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Wyłączono sędziego Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 19, art. 22 § 1 i 2 , art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosława Wincenciaka w przedmiocie wyłączenia z rozpoznania zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 458/23 z wniosku O. S.A. z siedzibą w P. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 267/22 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2021 r., nr SKO Gd/6083/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 458/23 o wyłączeniu sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy III FSK 458/23. Uzasadnienie W wyniku przeprowadzonego w dniu 5.03.2025 r. losowania składu orzekającego do rozpoznania zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie NSA z 10.01.2025 r., III FSK 458/23 o wyłączeniu jej od rozpoznania sprawy o sygn. III FSK 458/23 - ze skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku WSA w Gdańsku z 15.11.2022 r., I SA/Gd 267/22, wydanego w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję SKO w Gdańsku z 6.12.2021 r., nr SKO Gd/6083/21, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. - wyłoniono do składu sędziego NSA Mirosława Wincenciaka. Pismem z 12.03.2025 r. sędzia NSA Mirosław Wincenciak na podstawie art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 945 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł o wyłączenie go od rozpoznawania zażalenia na postanowienie o wyłączenie sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt III FSK 458/23, wskazując że na sędziego NSA został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), a więc w tym samym trybie, co sędzia NSA Anna Dalkowska. Z tego względu uważa, że zachodzą podstawy do wyłączenia go od orzekania w tej sprawie, badając prawidłowość postanowienia NSA z 10.01.2025 r. musiałby bowiem odnosić się do kwestii prawnych związanych także z jego powołaniem, a okoliczność ta mogłaby powodować wątpliwości co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18-24 p.p.s.a.) przewidują wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz wyłączenie przez sąd - na żądanie sędziego lub na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.). W myśl art. 193 p.p.s.a. przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na żądanie sędziego bądź na wniosek strony, stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy z zachowaniem bezstronności sędziowskiej. Dokonując oceny, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przyczyna uzasadniająca wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., należy mieć na względzie, że chodzi o to, aby sędzia orzekający w sprawie zachowywał się zawsze rzeczywiście zgodnie ze standardami niezawisłości i bezstronności (wymiar obiektywny bezstronności), lecz także aby w ocenie zewnętrznej zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom (reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności). Ten wymiar bezstronności, tzw. bezstronność subiektywna, polega na tym, że sędzia musi mieć jeszcze dodatkowo wewnętrzne przekonanie o możliwości wydania wyroku bez faworyzowania któregokolwiek z uczestników postępowania. Mając powyższe na uwadze, kierując się względami tzw. bezstronności obiektywnej, wniosek sędziego NSA Mirosława Wincenciaka w sprawie wyłączenia go od orzekania w postępowaniu zasługuje na uwzględnienie, skoro w podlegającym w tej sprawie zażaleniu sędzia NSA Anna Dalkowska kwestionuje prawidłowość postanowienia, w którym poddano w wątpliwość jej status sędziego NSA, z uwagi na fakt powołania na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ww. ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a sędzia NSA Mirosław Wincenciak również został powołany na to stanowisko w takim samym trybie. W tej sytuacji zachodzi okoliczność tego rodzaju, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, głównym celem regulacji z art. 19 p.p.s.a. jest bowiem budowanie zaufania, które sądy w demokratycznym społeczeństwie muszą wzbudzać w społeczeństwie przez usunięcie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności danego sędziego oraz zapewnienia takiej bezstronności przez wyeliminowanie podstaw do wysuwania takich wątpliwości. W świetle powyższego zasadne jest wyłącznie sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od orzekania w sprawie III FSK 458/23. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI