III FSK 4578/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.N. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora IAS o solidarnej odpowiedzialności M.N. za zaległości podatkowe spółki cywilnej. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty, w tym naruszenie przepisów KPA i Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie kluczowych dowodów (przesłuchania świadków, dowodów z dokumentów), a także błędną interpretację przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego. Argumentowała, że odpowiedzialność powinna obciążać innego wspólnika, który działał na szkodę spółki, a ona sama, jako była wspólniczka, nie powinna ponosić odpowiedzialności. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym wspólników spółek cywilnych (art. 115 O.p.), mają charakter wyczerpujący i nie odsyłają do przepisów Kodeksu cywilnego. Odpowiedzialność wspólnika jest obiektywna, solidarna ze spółką i pozostałymi wspólnikami, niezależna od zawinienia czy wewnętrznych relacji między wspólnikami. Okoliczności takie jak działanie jednego wspólnika na szkodę spółki są irrelewantne dla ustalenia odpowiedzialności podatkowej. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia KPA były bezpodstawne, gdyż w postępowaniu podatkowym stosuje się Ordynację podatkową, a nie KPA. Sąd nie stwierdził również istotnych wad uzasadnienia WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki, niezależnie od wewnętrznych sporów i działań na szkodę spółki.
Dotyczy wyłącznie odpowiedzialności podatkowej wspólników spółek cywilnych na gruncie Ordynacji podatkowej. Nie obejmuje odpowiedzialności cywilnej ani innych form odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wspólnik spółki cywilnej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, nawet jeśli działał na jej szkodę inny wspólnik, a skarżący wyszedł ze spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik spółki cywilnej ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki, niezależnie od wewnętrznych relacji między wspólnikami czy działań na szkodę spółki.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej na gruncie art. 115 O.p. jest obiektywna i nie zależy od zawinienia ani od okoliczności wewnętrznych spółki. Przepis ten nie przewiduje przesłanek egzoneracyjnych, a zobowiązania publicznoprawne nie mogą być modyfikowane umowami cywilnoprawnymi.
Czy w postępowaniu podatkowym można stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyjaśniania stanu faktycznego i oceny dowodów, jeśli organ działał na podstawie Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu podatkowym stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 1 i art. 2 § 1 pkt 1 O.p., w postępowaniu podatkowym stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe działające na podstawie O.p. nie mogą naruszyć przepisów K.p.a.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów strony, może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli wada uzasadnienia jest na tyle istotna, że może mieć wpływ na wynik sprawy i uniemożliwia kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Artykuł 141 § 4 P.p.s.a. może być samodzielną podstawą kasacyjną, gdy uzasadnienie jest wadliwe w stopniu istotnym dla wyniku sprawy i kontroli instancyjnej. W tej sprawie NSA nie stwierdził takich naruszeń.
Przepisy (24)
Główne
O.p. art. 115 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 115 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych
P.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 233 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 366
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 864
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 3531
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 473
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 371
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 373
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77 § 1, 80) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie się na niepełnym materiale dowodowym. • Naruszenie przepisów O.p. (art. 233 § 1, 122, 187 § 1) poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchań i dokumentów, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. • Błędna interpretacja art. 115 O.p. poprzez uznanie odpowiedzialności byłego wspólnika po wyjściu ze spółki. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Błędna interpretacja art. 366 w zw. z art. 5 i 864 k.c. poprzez uznanie odpowiedzialności skarżącej mimo jej zgłoszenia działania na szkodę spółki przez innego wspólnika. • Nieuwzględnienie art. 3531 k.c. w zw. z art. 473 k.c. dotyczącego swobody kształtowania stosunku prawnego. • Nieuwzględnienie art. 371 k.c. w zw. z art. 373 k.c. dotyczącego ochrony dłużnika. • Naruszenie art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organów.
Godne uwagi sformułowania
w obszarze odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, regulacja ta ma charakter wyczerpujący • wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki • jest to odpowiedzialność obiektywna i niezależna od zawinienia, lecz od samego faktu bycia wspólnikiem • Przepis ten nie przewiduje tzw. przesłanek egzoneracyjnych • okoliczności związane z relacjami między wspólnikami spółki cywilnej, w tym także kwestie ewentualnego działania jednego ze wspólników na szkodę pozostałych wspólników i spółki pozostają poza zakresem normowania art. 115 O.p. • zobowiązania publicznoprawne kształtowane ustawą nie mogą być modyfikowane, znoszone czy też przenoszone na inne osoby na mocy umów cywilnoprawnych.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki, niezależnie od wewnętrznych sporów i działań na szkodę spółki."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie odpowiedzialności podatkowej wspólników spółek cywilnych na gruncie Ordynacji podatkowej. Nie obejmuje odpowiedzialności cywilnej ani innych form odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej wspólników spółek cywilnych, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, że wewnętrzne konflikty i działania na szkodę spółki nie zwalniają z odpowiedzialności podatkowej.
“Wspólnik spółki cywilnej odpowiada za długi podatkowe, nawet jeśli inny wspólnik działał na szkodę firmy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.