III FSK 4535/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. O. i A. O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Finansów odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000 zł. Opłata została naliczona za budowę budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia. Minister Finansów, powołując się na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, uznał, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego do umorzenia opłaty, wskazując, że skarżący musieli liczyć się z konsekwencjami samowoli budowlanej. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazali konieczności umorzenia opłaty, a jej wysokość, choć dolegliwa, nie zagraża ich egzystencji. Sąd podkreślił, że budowa domu jest kosztownym przedsięwzięciem, a podjęcie go bez pozwolenia świadczy o posiadaniu środków. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) poprzez niewłaściwą kontrolę legalności decyzji oraz naruszenie prawa materialnego (art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 49c ust. 1 Prawa budowlanego) przez błędne uznanie braku przesłanek do umorzenia. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że możliwość udzielenia ulgi jest uznaniowa i wymaga wykazania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Podkreślono, że skarżący, mimo deklarowania niskich dochodów, nabyli prawo do lokalu mieszkalnego za znaczną kwotę, finansując część zakupu ze środków własnych, co przeczy twierdzeniom o braku możliwości finansowych. NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia opłat legalizacyjnych na gruncie art. 67a Ordynacji podatkowej w kontekście Prawa budowlanego, ocena ważnego interesu podatnika w sytuacji posiadania zdolności kredytowej i nabywania nieruchomości.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny uznaniowej organów. Naczelny Sąd Administracyjny nie zmienia rozstrzygnięć organów w ramach uznania, a jedynie kontroluje ich zgodność z prawem i prawidłowość postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku samowoli budowlanej, gdy nałożono opłatę legalizacyjną, istnieją przesłanki do jej umorzenia na podstawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazali istnienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego uzasadniającego umorzenie opłaty legalizacyjnej.
Uzasadnienie
Skarżący, mimo deklarowania niskich dochodów, wykazali zdolność do zaciągnięcia znaczącego kredytu hipotecznego na zakup nieruchomości, co przeczy twierdzeniom o braku środków i zagrożeniu egzystencji. Podjęcie kosztownej inwestycji budowlanej bez pozwolenia świadczy o posiadaniu środków, a późniejsze nabycie kolejnej nieruchomości z kredytem wskazuje na poprawę sytuacji finansowej lub jej stabilność.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy w zakresie sytuacji finansowej skarżących przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji oraz sąd pierwszej instancji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a skarżący nie wykazali naruszenia przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie odmówił wiarygodności oświadczeniom i dokumentom skarżących, lecz wyciągnął z nich inne wnioski niż oczekiwali skarżący. Odmienna ocena materiału dowodowego przez stronę skarżącą nie stanowi podstawy do zmiany rozstrzygnięcia, jeśli organy działały zgodnie z prawem i zasadami swobodnej oceny dowodów.
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 67a § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny.
u.p.b. art. 49c § ust. 1
Prawo budowlane
Do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Pozwala to na stosowanie ulg w spłacie opłat legalizacyjnych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, sąd zasądza od strony skarżącej na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego obejmuje w szczególności wynagrodzenie pełnomocnika.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wysokość kosztów postępowania kasacyjnego ustala się według zasad określonych w przepisach o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego następuje na podstawie postanowienia sądu.
ustawa COVID art. 15zzs4 § ust. 1 i 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy i może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo oceniły, że skarżący nie wykazali ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego uzasadniającego umorzenie opłaty legalizacyjnej. • Nabycie przez skarżących prawa do lokalu mieszkalnego za znaczną kwotę, częściowo ze środków własnych, świadczy o ich zdolności finansowej i przeczy twierdzeniom o braku środków. • Podjęcie kosztownej inwestycji budowlanej bez pozwolenia świadczy o posiadaniu środków, a późniejsze nabycie kolejnej nieruchomości z kredytem wskazuje na stabilną lub poprawiającą się sytuację finansową.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niewłaściwą kontrolę legalności decyzji Wojewody. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 49c ust. 1 u.p.b.) przez błędne uznanie braku przesłanek do umorzenia opłaty legalizacyjnej. • Zarzut braku rozważenia umorzenia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w sytuacji, gdy skarżąca dopełniła obowiązku przedstawienia okoliczności przemawiających za umorzeniem.
Godne uwagi sformułowania
Niewątpliwie wysokość ustalonej opłaty, w odniesieniu do wysokości osiąganych dochodów będzie dla wnioskodawców dolegliwa, jednak nie na tyle, by zagrażała ich egzystencji. • Skoro skarżący podjęli się rozbudowy domu bez stosownego zezwolenia to świadczy o tym, że takie środki posiadali. • Może to również świadczyć o tym, że ich możliwość zarobkowe w najbliższym czasie nie tylko nie ulegną zmianie ale nawet poprawią się. • Dokonana przez skarżących kasacyjnie odmienna ocena materiału dowodowego, poczucie krzywdy, rozczarowania czy żalu wobec zaskarżonego wyroku, nie może jednak stanowić dostatecznej i wystarczającej podstawy do zmiany rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sędzia WSA (del.)
Anna Dalkowska
sędzia NSA (sprawozdawca)
Bogusław Dauter
sędzia NSA (przewodniczący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia opłat legalizacyjnych na gruncie art. 67a Ordynacji podatkowej w kontekście Prawa budowlanego, ocena ważnego interesu podatnika w sytuacji posiadania zdolności kredytowej i nabywania nieruchomości."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny uznaniowej organów. Naczelny Sąd Administracyjny nie zmienia rozstrzygnięć organów w ramach uznania, a jedynie kontroluje ich zgodność z prawem i prawidłowość postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają przesłanki do umorzenia należności publicznoprawnych, szczególnie w kontekście samowoli budowlanej i sytuacji finansowej podatników. Pokazuje, że subiektywne poczucie krzywdy nie jest wystarczające do uzyskania ulgi.
“Czy można liczyć na umorzenie opłaty za samowolę budowlaną, gdy kupuje się kolejne mieszkanie na kredyt?”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.