III FSK 3904/21
Podsumowanie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. G. od decyzji Ministra Finansów odmawiającej umorzenia opłaty legalizacyjnej, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadniała przyznania ulgi.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Finansów odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej. Skarżący argumentował, że jego trudna sytuacja życiowa i finansowa, a także interes publiczny, uzasadniają umorzenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że sytuacja finansowa skarżącego, mimo pewnych trudności, nie była na tyle poważna, aby uzasadnić umorzenie, a przekazanie ciągnika córce za zaniżoną kwotę budziło wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej. Skarżący domagał się umorzenia opłaty, powołując się na ważny interes podatnika oraz interes publiczny, argumentując trudną sytuacją życiową i finansową, która mogłaby doprowadzić do upadku jego gospodarstwa. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że możliwość umorzenia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest decyzją uznaniową, uzależnioną od ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W ocenie NSA, sytuacja finansowa skarżącego, mimo wskazanych trudności, nie była na tyle dramatyczna, aby uzasadnić umorzenie. Sąd zwrócił uwagę na fakt przekazania przez skarżącego córce ciągnika rolniczego za kwotę znacznie niższą od jego rynkowej wartości, co budziło wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej. Ponadto, NSA wskazał, że skarżący, naruszając przepisy Prawa budowlanego, musiał liczyć się z konsekwencjami, a instytucja umorzenia nie może być powszechnie stosowanym środkiem zwalniającym z obowiązku zapłaty.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja finansowa skarżącego, mimo pewnych trudności, nie była na tyle poważna, aby uzasadnić umorzenie opłaty legalizacyjnej, a przekazanie majątku za zaniżoną wartość budziło wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć instytucja umorzenia stanowi wyjątek, to sytuacja finansowa skarżącego nie wykazywała nadzwyczajnych trudności zagrażających egzystencji. Podkreślono, że przekazanie ciągnika córce za zaniżoną kwotę podważało twierdzenia o braku środków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.b. art. 49c § ust 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące ulg płatniczych, w tym art. 67a o.p.
o.p. art. 67a § par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 49c ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. przez błędną wykładnię i nieuwzględnienie ważnego interesu skarżącego oraz interesu publicznego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez niewyczerpujące przeanalizowanie materiału dowodowego i błędne ustalenie braku podstaw do umorzenia opłaty. Naruszenie art. 50 § 1, 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie merytorycznego rozpoznania zarzutów naruszenia przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Możliwość udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnej uzależniona jest od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w tym zakresie ma charakter decyzji uznaniowej. Kontrola sądowa legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych... Przekazanie córce w drodze darowizny ciągnik rolniczy [...] za kwotę 3.500,00 zł. Tymczasem wartość powyższego pojazdu [...] znacznie przekracza wysokość nałożonych na skarżącego opłat legalizacyjnych. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'ważny interes podatnika' i 'interes publiczny' w kontekście umarzania opłat legalizacyjnych oraz zakres kontroli sądowej decyzji uznaniowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego sytuacji finansowej, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków. Nacisk na indywidualną ocenę okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają wnioski o umorzenie opłat, szczególnie gdy pojawiają się wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej strony. Pokazuje znaczenie dowodów i analizy majątkowej.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze oznacza umorzenie opłaty? NSA wyjaśnia, kiedy sąd nie przychyli się do wniosku.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III FSK 3904/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Olesińska Jacek Pruszyński /sprawozdawca/ Stanisław Bogucki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Ulgi podatkowe Sygn. powiązane VII SA/Wa 1557/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-30 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 49 c ust 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 900 art. 67 a par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 77 par.1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1557/20 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2020 r. nr PR4.8011.34.2020.GOX w przedmiocie ulgi płatniczej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. G. na rzecz Ministra Finansów kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 30 grudnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1557/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Finansów z 15 lipca 2020 r., znak: PR4.8011.34.2020.GOX w przedmiocie odmowy całkowitego lub częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej. Wyrok, podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia, jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniósł skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik na zasadzie art. 173 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z poźn. zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości. W ramach podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej: u.p.b.) w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: o.p.), przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi, mimo że organ niezasadnie przyjął, że w sprawie nie zaistniał ważny interes skarżącego oraz interes publiczny stanowiący podstawę do umorzenia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy okoliczności faktyczne sprawy, a także zgormadzone w sprawie dowody potwierdzały, że skarżący jest w trudnej sytuacji życiowej i finansowej i nie stać go na poniesienie opłaty legalizacyjnej oraz, że wskutek zapłaty lub wyegzekwowania opłaty legalizacyjnej dojdzie do upadku jego gospodarstwa, a co za tym idzie występuje zarówno ważny interes skarżącego oraz interes publiczny uzasadniający umorzenie opłaty, 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej:. k.p.a.), poprzez oddalenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz nieuchylenie decyzji Ministra z 15 lipca 2020 r. i poprzedzającej jej decyzji Wojewody, pomimo, iż decyzje te zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego przez niewyczerpujące przeanalizowanie materiału dowodowego w sprawie, niewłaściwą jego ocenę, niepodjęcie wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy czynności oraz wydanie rozstrzygnięcia bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie, że sytuacja życiowa, majątkowa, finansowa skarżącego nie stanowią podstawy do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniającego umorzenie opłaty, b) art. 50 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania wszystkich sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów, skierowanych przeciwko zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji brak dokonania należytej kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. brak należytego rozpoznania zarzutów naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), polegających na błędnym ustaleniu, że sytuacja życiowa, majątkowa, finansowa skarżącego nie stanowią podstawy do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniającego umorzenie opłaty. W związku z powyższym na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, 3. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z 4 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarządzeniem z 17 listopada 2023 r. w trybie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 49c ust. 1 u.p.b. Zdaniem skarżącego w sprawie bezzasadnie przyjęto, że nie zaistniał ważny interes podatnika oraz interes publiczny, stanowiące podstawę do umorzenia opłaty legalizacyjnej. Przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra Finansów w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej. Stosownie do art. 49c ust. 1 u.p.b. do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Przepis ten zostały dodany 28 czerwca 2015 r. na mocy nowelizacji ustawy - Prawo budowlane w celu jednoznacznego rozstrzygnięcia wątpliwości co do możliwości stosowania do opłat legalizacyjnych - w wyjątkowych, uzasadnionych losowo przypadkach - ulg przewidzianych w ustawie - Ordynacja podatkowa (por. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, druk Sejmu VII kadencji nr 2710). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy, na skutek zmiany wykładni przepisów ustawy - Prawo budowlane dokonanej - przy niezmienionym stanie prawnym - przez sądy administracyjne o braku możliwości odpowiedniego stosowania do opłaty legalizacyjnej instytucji ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 o.p., niemożliwe stało się odpowiednie stosowanie przepisów regulujących ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 u.p.b. Tymczasem, w ocenie ustawodawcy, stworzenie możliwości stosowania ulg w spłacie opłat legalizacyjnych urealni realizację zakładanego przez ustawodawcę prawa wyboru pomiędzy legalizacją obiektu budowlanego a jego rozbiórka. Opłaty legalizacyjne są bowiem nakładane w sztywnej wysokości, wynikającej z zastosowania określonego algorytmu (art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f u.p.b.) bądź określonej kwotowo (art. 49b ust. 5 u.p.b.), co w niektórych przypadkach może prowadzić do nałożenia opłaty nieadekwatnej do stopnia naruszenia przepisów bądź niemożliwej do uiszczenia, co powodowałoby konieczność rozbiórki. Nie budzi zatem obecnie wątpliwości, że do opłat legalizacyjnych znajduje zastosowanie art. 67a o.p. Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem (tj. art. 67a § 1 pkt 3 o.p.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Możliwość udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnej przewidziana w art. 67a § 1 o.p. uzależniona jest zatem od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w tym zakresie ma charakter decyzji uznaniowej. Szerokie rozważania na temat wykładni art. 67a § 1 o.p., z odwołaniem się do dorobku doktryny i orzecznictwa, przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2018 r., sygn. II FSK 1917/16. Wyrażone w tym wyroku poglądy podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie. W ślad za przywołanym wyrokiem wskazać należy, że w art. 67a § 1 o.p. przewidziane zostały dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową - "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". W przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje jedna z przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p., organ w sposób uznaniowy, lecz nie dowolny, podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. W ten sposób wyznaczone są niejako dwie fazy postępowania podatkowego, prowadzonego w przedmiocie ulgi w spłacie zaległości podatkowej (por. np. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15). W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Kontrola sądowa legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania, nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Organ, po stwierdzeniu wystąpienia jednej z przesłanek podejmuje decyzję czy uwzględnić wniosek i wybór rozstrzygnięcia należy do organu administracji podatkowej. Sąd nie ma możliwości zmiany wyboru, jakiego organ dokonał wydając określone rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., III FSK 2164/21). Przesłanki udzielenia ulgi mają charakter pojęć nieostrych i stanowią klauzule generalne, a wypełnienie ich konkretną treścią należy do wykładni, a następnie prawidłowego stosowania art. 67a § 1 pkt 3 o.p. W kontrolowanej sprawie trafnie wskazano, że każdorazowo w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną organ zobowiązany jest do indywidualnego rozpatrzenia i ustalenia, czym jest ważny interes publiczny oraz interes strony. Podniesiono, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, niemniej jednak, pojęcia ważnego interesu strony nie można ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych i uwzględnić również należy normalną sytuację ekonomiczną. Ważny interes strony musi być rozpatrywany w kontekście wszelkich danych, które obrazują sytuację finansową. Dane te muszą obejmować informacje dotyczące majątku stron, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów i realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, a także skutków jakie dla stron i podmiotów od niej zależnych może powodować wykonanie obowiązków wynikających z nałożonej opłaty. Z kolei przesłanka ważnego interesu publicznego, zdaniem organu, winna być rozumiana jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa. W interesie publicznym leży w szczególności, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód Państwa. Wobec treści zarzutu naruszenia prawa materialnego wyjaśnienia wymaga, że weryfikowanie prawidłowości dokonanej w konkretnych okolicznościach faktycznych oceny organów administracji odnośnie możliwości zgromadzenia przez skarżącego odpowiednich środków finansowych na pokrycie należności publicznoprawnych nie może być dokonywane w ramach badania prawidłowości wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W tym zakresie wskazano, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego przez niewyczerpujące przeanalizowanie materiału dowodowego w sprawie, niewłaściwą jego ocenę, niepodjęcie wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy czynności oraz wydanie rozstrzygnięcia bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie, że sytuacja życiowa, majątkowa, finansowa skarżącego nie stanowią podstawy do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W kontrolowanej sprawie organy stwierdziły, że przesłanki ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego nie uzasadniały umorzenia w całości i w części obciążających skarżącego opłat legalizacyjnych. W szczególności w zaskarżonej decyzji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ dokonał analizy sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego w kontekście przesłanki ważnego interesu podatnika. Zdaniem organu, pomimo trudności związanych z realizacją nałożonego zobowiązania opłaty legalizacyjnej, sytuacja ta nie zagraża egzystencji rodziny skarżącego. Skarżący nie korzystał ze świadczeń pomocy społecznej. Stwierdzono, że z przedstawionych dokumentów i informacji wynikało, iż sytuacja majątkowa skarżącego i jego żony była dobra, byli oni właścicielami nieruchomości oraz ruchomości, i - w ocenie organu - dysponowali potencjałem umożliwiającym poprawę swojej sytuacji finansowej. Sygnalizowane przez skarżącego problemy miały charakter wyłącznie czasowy i mogły ulec zmianie. Ponadto borykanie się z problemami, jakie stwarza prowadzenie gospodarstwa rolnego, jest jednym z elementów szeroko rozumianego ryzyka gospodarczego. Organ wyjaśnił też, że w gospodarstwie domowym skarżącego nie miały miejsca nadzwyczajne zdarzenia losowe, które mogłyby być podstawą do umorzenia w całości lub w części opłaty legalizacyjnej. W zaskarżonej decyzji organ podniósł m.in., że w okresie I - X 2019 r. miesięczne wydatki skarżącego (tj. 3.447,40 zł) były dwukrotnie wyższe od dochodów (tj. 1.798,74 zł), jednocześnie nie wystąpiło zagrożenie dla zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Zaznaczono, że wprawdzie skarżący w piśmie z 30 grudnia 2019 r. podkreślił, iż istotne znaczenie w utrzymaniu rodziny i gospodarstwa miały oszczędności z lat ubiegłych, jednakże na etapie prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie nie przedstawił dowodów potwierdzających to twierdzenie. Trudno uwzględnić twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że udowodnił posiadanie oszczędności z lat ubiegłych, które jak należy zakładać służyły częściowemu pokrywaniu wydatków, przedstawiając wydruk z rachunku bankowego. Z dokumentu tego wynika, że w dniu 9 kwietnia 2019 r. z rachunku jednorazowo wypłacono kwotę 12.200 zł (wypłata gotówkowa). Akta administracyjne wskazują, że dzień wcześniej (tj. 8 kwietnia 2019 r.) skarżący odebrał decyzję z 4 kwietnia 2019 r. odmawiającą umorzenia opłat legalizacyjnych. W postępowaniu nie wyjaśniono w jaki sposób ww. kwota miałaby zostać wydatkowana na deklarowane cele. Nadto, w zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę, że w czasie gdy prowadzone było w PINB postępowanie wyjaśniające, którego konsekwencją było nałożenie opłat legalizacyjnych skarżący przekazał córce w drodze darowizny ciągnik rolniczy [...] (rok produkcji 2006) za kwotę 3.500,00 zł. Tymczasem wartość powyższego pojazdu zgodnie z danymi z serwisów internetowych, takich jak np. ottomoto.pl, traktorpool.pl, olx.pl wynosi od 64.500,00 zł (rok produkcji 2000) do 92.000,00 zł (rok produkcji 2007), a więc znacznie przekracza wysokość nałożonych na skarżącego opłat legalizacyjnych. Okoliczność ta nie została wyjaśniona przez skarżącego, w skardze ograniczył się on do gołosłownego podważenia wiarygodności danych z portali internetowych. Powyższe względy upoważniały organy do odmowy wiarygodności zgłaszanym przez skarżącego problemom finansowym. Organ zauważył, że przepisy regulujące proces budowlany obligowały skarżącego do wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszając prawo w powyższym zakresie skarżący musiał liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych. W związku z powyższym wykonane prace uznano za naruszenie przepisów u.p.b. i nałożono opłatę legalizacyjną. Organ zaznaczył również, że proces legalizacji samowoli budowlanej jest uprawnieniem, z którego inwestor może skorzystać bądź nie. Materiał dowodowy wskazuje, że skarżący był świadom, iż warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej jest konieczność zapłaty wspomnianych wyżej opłat legalizacyjnych. Skarżący nie poczynił jednak żadnych kroków w celu dokonania choćby minimalnej wpłaty na rzecz zobowiązania. Zdaniem organu z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty. Z tych względów stwierdzono, że w sprawie nie wystąpiła również przesłanka interesu publicznego. W skardze kasacyjnej nie wskazano, jakich konkretnych zaniedbań czy błędów w ramach gromadzenia i oceny materiału dowodowego dopuścił się organ, jakie dowody pominął albo czego bezpodstawnie nie uwzględnił. Sąd pierwszej instancji zaakceptował rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który wyciągnął z zebranych dowodów inne wnioski, niż oczekiwałby tego skarżący kasacyjnie. Odmienna ocena materiału dowodowego, nie może stanowić dostatecznej podstawy do zmiany rozstrzygnięcia. Nie ma podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 50 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania wszystkich sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów, skierowanych przeciwko zaskarżonej decyzji. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. określa komu przysługuje legitymacja do wniesienia skargi. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób doszło do naruszenia tego przepisu, skoro niewątpliwie wywiedziona przez niego skarga została rozpoznana. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. O naruszeniu tej normy można mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Tymczasem autor skargi kasacyjnej ogranicza się w tym zarzucie do podważania prawidłowości rozpoznania zarzutów naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), polegających na błędnym ustaleniu, że sytuacja życiowa, majątkowa, finansowa skarżącego nie stanowią podstawy do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniających umorzenie opłat. Tak sformułowany zarzut nie dawał podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński[pic]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę