Orzeczenie · 2023-04-06

III FSK 4459/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-04-06
NSApodatkoweWysokansa
podatek od spadków i darowizndarowiznaalimentyśrodki pieniężnepostępowanie dowodoweobowiązek alimentacyjnykwalifikacja prawnaskarżącyorgan podatkowy

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną K.T. od wyroku WSA w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył kwalifikacji prawnej środków pieniężnych w kwocie 110.717 zł przekazanych skarżącej przez T.W. Skarżąca argumentowała, że środki te stanowiły alimenty na rzecz ich małoletniego dziecka, a nie darowiznę podlegającą opodatkowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. oraz art. 888 § 1 k.c. Sąd podkreślił, że obowiązek organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i trwa do momentu uzyskania pewności co do stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu uwzględnia się, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. NSA uznał, że odmowa przesłuchania T.W. przez organy podatkowe była uzasadniona, ponieważ motywy przekazania środków nie miały istotnego znaczenia prawnego, a istotny był całokształt okoliczności, w tym zmiana stanowiska skarżącej co do charakteru środków (z darowizny na alimenty) oraz złożenie zeznania SD-3 w sytuacji kontroli podatkowej. Sąd podzielił stanowisko WSA, że środki te miały charakter darowizny, a nie świadczenia alimentacyjnego, gdyż ich wysokość wykraczała poza ramy usprawiedliwionych potrzeb dziecka, a także nie można było zakwalifikować znacznych kwot świadczonych jednorazowo jako alimentów. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie WSA), zostały uznane za chybione, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się nieuzasadnione, ponieważ WSA prawidłowo ocenił zastosowane przez organy podatkowe przepisy, w tym art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. i art. 888 § 1 k.c., stwierdzając, że środki te stanowiły darowiznę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania darowizn, kwalifikacji środków pieniężnych jako darowizny lub alimentów, a także zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale przedstawia ogólne zasady interpretacji przepisów podatkowych i procesowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy środki pieniężne przekazane przez ojca małoletniego dziecka matce dziecka, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, stanowią darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, czy też świadczenie alimentacyjne zwolnione z tego podatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Środki pieniężne przekazane przez T.W. skarżącej K.T. miały charakter darowizny, a nie świadczenia alimentacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa przesłuchania świadka T.W. była uzasadniona, gdyż motywy przekazania środków nie miały istotnego znaczenia prawnego, a istotny był całokształt okoliczności, w tym zmiana stanowiska skarżącej oraz złożenie zeznania SD-3 w sytuacji kontroli podatkowej. Wysokość przekazanych środków wykraczała poza ramy usprawiedliwionych potrzeb dziecka, a znaczne kwoty świadczone jednorazowo nie mogą być kwalifikowane jako alimenty.

Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka T.W. przez organy podatkowe narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 188 o.p. i art. 187 § 1 o.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań T.W. nie naruszyła przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i trwa do momentu uzyskania pewności co do stanu faktycznego. Żądanie przeprowadzenia dowodu uwzględnia się, gdy okoliczności mają znaczenie dla sprawy i nie są wystarczająco stwierdzone innym dowodem. W tej sprawie całokształt okoliczności był wystarczający do rozstrzygnięcia, a motywy przekazania środków nie miały istotnego znaczenia prawnego.

Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było wadliwie sformułowane, naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawierając zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, co umożliwia kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Podatkowi podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Warunki uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu.

k.c. art. 888 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja darowizny.

ustawa o PIT art. 21 § ust. 1 pkt 127 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych alimentów na rzecz dzieci.

k.r.i.o. art. 128

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek alimentacyjny.

k.r.i.o. art. 135 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakres obowiązku alimentacyjnego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazane środki pieniężne miały charakter darowizny, a nie świadczenia alimentacyjnego. • Odmowa przesłuchania świadka T.W. nie naruszyła przepisów postępowania. • Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i spełniało wymogi formalne. • Zastosowane przez organy podatkowe przepisy prawa materialnego były właściwe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań T.W. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a ustawy o PIT i art. 888 § 1 k.c. przez błędne uznanie, że decyzje organów nie naruszyły przepisów. • Środki pieniężne stanowiły świadczenie alimentacyjne, a nie darowiznę.

Godne uwagi sformułowania

motywy te nie mają jednak istotnego znaczenia prawnego • istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma całokształt okoliczności • obowiązek prowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego ciążył z mocy prawa na organie podatkowym • nie każde żądanie zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę będzie aktualizowało po stronie organu obowiązek zarówno ich uwzględnienia, jak i przeprowadzenia • nie można zakwalifikować znacznych kwot świadczonych jednorazowo do obowiązku alimentacyjnego

Skład orzekający

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sędzia WSA (del.)

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Pruszyński

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania darowizn, kwalifikacji środków pieniężnych jako darowizny lub alimentów, a także zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale przedstawia ogólne zasady interpretacji przepisów podatkowych i procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między darowizną a alimentami w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu podatników. Argumentacja skarżącej jest obszerna, co pokazuje złożoność takich spraw.

Darowizna czy alimenty? Kluczowe rozróżnienie w podatku od spadków i darowizn.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst