Orzeczenie · 2025-07-10

III FSK 445/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-10
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościpodatek rolnyłączne zobowiązanie pieniężnepostępowanie podatkowedecyzja ustalającadecyzja określającabezprzedmiotowość postępowaniaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. i M. Ł. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze. SKO uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. w sprawie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za okres X-XII 2019 r. i rok 2020 oraz umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu niewłaściwego wszczęcia przez organ I instancji. Sąd I instancji podzielił to stanowisko. Skarżący zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i inne, a także naruszenie prawa materialnego, w tym art. 1 Protokołu Nr 1 i Nr 4 do EKPC, art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 3 pkt 5 O.p., art. 165 § 1 O.p. w zw. z art. 210 O.p., art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 O.p. i inne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na daleko idące błędy konstrukcyjne skargi, w tym brak uzasadnienia wielu zarzutów i niewykazanie wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że dla osób fizycznych zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i podatku rolnym powstaje z mocy decyzji ustalającej, która ma charakter konstytutywny. W związku z tym, uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez SKO było prawidłowe, a WSA słusznie oddalił skargę skarżących.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasad powstawania zobowiązań podatkowych dla osób fizycznych w podatkach lokalnych i rolnym, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niewłaściwego wszczęcia postępowania podatkowego przez organ I instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy niewłaściwe wszczęcie postępowania podatkowego przez organ I instancji (określenie zamiast ustalenia zobowiązania) uzasadnia uchylenie decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zobowiązanie podatkowe dla osób fizycznych powstaje z mocy decyzji ustalającej, a organ I instancji wszczął postępowanie w trybie określenia, to organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Dla osób fizycznych zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i rolnym powstaje z mocy decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), która ma charakter konstytutywny. Wszczęcie postępowania w trybie określenia (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.) jest błędne i prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania, co uzasadnia jego umorzenie.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej zostały prawidłowo uzasadnione i czy wykazano wpływ zarzucanych uchybień na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna zawierała daleko idące błędy konstrukcyjne, w tym brak uzasadnienia wielu zarzutów i niewykazanie wpływu uchybień na wynik sprawy, co uniemożliwiło jej uwzględnienie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna musi być uzasadniona, a skarżący musi wykazać związek przyczynowy między uchybieniem a wynikiem sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie sprostali tym wymogom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (48)

Główne

O.p. art. 21 § 1 pkt 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 6 § ust. 7

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 240 § 1 pkt 11

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

EKPC art. Protokołu Nr 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. Protokołu Nr 4

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

u.p.o.l. art. 6 § ust. 9

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

O.p. art. 3 § ust. 5

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 229

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 235

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 254 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 200a § 1 ust. 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 198 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 197 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p.r. art. 6a § ust. 6-6a

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 6c § ust. 2

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 10a

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

O.p. art. 21 § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 2 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 5

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 6

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe wszczęcie postępowania podatkowego przez organ I instancji (określenie zamiast ustalenia zobowiązania) prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia i wykazania wpływu uchybień na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym naruszenia EKPC, błędnej wykładni Ordynacji podatkowej, nieprawidłowości w procedurze uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

daleko idące błędy konstrukcyjne rozpoznawanej skargi kasacyjnej • nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, jak również, w czym skarżący upatrują niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego • łączne zobowiązanie podatkowe za wskazany wyżej okres powstaje z dniem doręczenia skarżącym decyzji o charakterze "ustalającym", nie zaś "określającym" • decyzja ustalająca osobom fizycznym zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter decyzji konstytutywnej

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Jolanta Sokołowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad powstawania zobowiązań podatkowych dla osób fizycznych w podatkach lokalnych i rolnym, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewłaściwego wszczęcia postępowania podatkowego przez organ I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym, która może mieć znaczenie dla wielu podatników. Wyjaśnia różnicę między decyzją ustalającą a określającą zobowiązanie podatkowe.

Błąd organu podatkowego na etapie wszczęcia postępowania może doprowadzić do jego umorzenia. NSA wyjaśnia, kiedy decyzja ustalająca zobowiązanie jest konstytutywna.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst