Orzeczenie · 2025-07-01

III FSK 44/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-01
NSApodatkoweWysokansa
podatek od spadków i darowiznprzedawnienie zobowiązania podatkowegowydanie zaświadczeniapostępowanie podatkoweNSAskarga kasacyjnastan faktycznystan prawnykwestia sporna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skarżący domagał się zaświadczenia potwierdzającego przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku, które jego zdaniem nastąpiło z końcem 2022 r. Organ podatkowy uznał, że zobowiązanie przedawni się z końcem 2024 r. NSA, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter materialno-techniczny i służy urzędowemu potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego znajdujących się w dyspozycji organu. Nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w tym trybie kwestii spornych, takich jak przedawnienie zobowiązania podatkowego. Skoro istniał spór co do przedawnienia, organ nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej treści, a WSA zasadnie oddalił skargę. Sąd zaznaczył, że wydanie zaświadczenia nie może kształtować ani determinować istnienia lub zakresu uprawnień lub obowiązków podatnika. Na marginesie wskazano na uchwałę NSA III FPS 2/25 dotyczącą powstania obowiązku podatkowego i złożenia zeznania w podatku od spadków i darowizn.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy do rozstrzygania sporów podatkowych, w tym kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia o przedawnieniu, ale zasady dotyczące charakteru postępowania o wydanie zaświadczenia są ogólne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ podatkowy może rozstrzygać kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający istniejący stan prawny i nie służy do rozstrzygania sporów.

Uzasadnienie

Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, która ma potwierdzić fakty lub stan prawny znajdujący się w dyspozycji organu. Nie może ono rozstrzygać kwestii spornych, takich jak przedawnienie zobowiązania podatkowego, gdyż nie służy do kształtowania sytuacji prawnej podatnika.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez WSA, polegające na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku od spadków i darowizn, uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane i nietrafne, a WSA prawidłowo oddalił skargę.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny wskazał na wadliwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności na błędne powiązanie przepisów proceduralnych z materialnymi oraz na brak wykazania przez skarżącego, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisów przez WSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie organu odmawiające wydania zaświadczenia o przedawnieniu zobowiązania podatkowego.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 6 § ust. 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 17a § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 19 § § 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 19 § § 6

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

o.p. art. 68 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 68 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306a § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306a § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306b § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 4 u.p.s.d. w zw. z art. 17a ust. 1 u.p.s.d. w zw. z art. 19 § 1 oraz § 6 u.p.s.d. i art. 68 § 1 i § 2 pkt 1 o.p. przez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 306a § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 306b § 1 o.p. w zw. z art. 68 § 1 i 2 pkt 1 o.p. przez błędną wykładnię, skutkujące niewłaściwym zastosowaniem.

Godne uwagi sformułowania

wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i zarazem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. • Nie może też kreować żadnych faktów, gdyż jest tylko ich pochodną. • w ramach czynności wyjaśniających zmierzających w krótkim czasie do wydania (bądź odmowy wydania) zaświadczenia – tj. czynności materialnotechnicznej, potwierdzającej dane będące w dyspozycji organu – nie jest dopuszczalne badanie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla przedawnienia zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką przymusową. • Wydając zaświadczenie organ nie działa więc w charakterze organu rozstrzygającego władczo o obowiązkach podatnika, wynikających z materialnych norm prawa podatkowego. • Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, a nie oświadczeniem kształtującym te fakty lub stan prawny. • W badanej sprawie niesporne jest, że: skarżący na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabył udział w spadku po zmarłej babci; okoliczność ta została stwierdzona postanowieniem sądu rejonowego, które uprawomocniło się 13 czerwca 2019 r., kreując w tym dniu – zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.s.d. – obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn; skarżący nie złożył zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych z tego tytułu.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Stanisław Bogucki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy do rozstrzygania sporów podatkowych, w tym kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia o przedawnieniu, ale zasady dotyczące charakteru postępowania o wydanie zaświadczenia są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – ograniczeń postępowania o wydanie zaświadczenia w kontekście spornych kwestii prawnych, co jest istotne dla praktyków.

Czy organ podatkowy wyda zaświadczenie o przedawnieniu, gdy sam nie jest pewien?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst