Orzeczenie · 2023-09-26

III FSK 436/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-09-26

NSAAdministracyjneWysokansa

egzekucja administracyjnaśrodki egzekucyjnezajęcie nieruchomościuciążliwośćproporcjonalnośćprawo podatkowepostępowanie egzekucyjneNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki T. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka kwestionowała zasadność zajęcia kilku nieruchomości, twierdząc, że środek ten był zbyt uciążliwy w stosunku do dochodzonej zaległości podatkowej. Sąd pierwszej instancji uznał ten zarzut za przedwczesny, wskazując, że na etapie zajęcia nie dochodzi do czynności wykraczających poza zabezpieczenie celu postępowania, a ocena proporcjonalności wartości zajętych nieruchomości do zaległości następuje na późniejszym etapie, np. sprzedaży. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA, podkreślił, że ocena środka egzekucyjnego pod kątem jego uciążliwości nie może być ograniczona do fazy postępowania. Zgodnie z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny powinien stosować środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku i spośród nich wybierać te najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. NSA wskazał, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) wymaga oceny w okolicznościach konkretnej czynności, a nie poprzestania na stwierdzeniu jej przedwczesności. Sąd podkreślił również, że zasada efektywności egzekucji, o której mowa w art. 7 § 2 u.p.e.a., powinna uwzględniać stosowanie środków, które bezpośrednio prowadzą do wykonania zobowiązania. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując uwzględnienie przedstawionej argumentacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasad stosowania środków egzekucyjnych w administracji, w szczególności zasady proporcjonalności i najmniejszej uciążliwości na etapie zajęcia nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i oceny czynności egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcia nieruchomości) jest przedwczesny na etapie samego zajęcia, czy też powinien być oceniany z uwzględnieniem zasad celowości i proporcjonalności już na tym etapie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie jest przedwczesny na etapie zajęcia nieruchomości i powinien być oceniany z uwzględnieniem zasad celowości i najmniejszej uciążliwości, a nie tylko fazy postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ocena środka egzekucyjnego pod kątem jego uciążliwości wymaga analizy już na etapie zajęcia, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz podstawą skargi z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a nie poprzestawania na stwierdzeniu przedwczesności zarzutu.

Czy organ egzekucyjny, stosując środki egzekucyjne, musi uwzględniać zasadę proporcjonalności pomiędzy wartością dochodzonej należności a liczbą i zakresem zastosowanych środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny stosując środki egzekucyjne, musi wybierać te najmniej uciążliwe dla zobowiązanego i prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, co implikuje uwzględnienie proporcjonalności.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zasada efektywności egzekucji (art. 7 § 2 u.p.e.a.) wymaga stosowania środków, które bezpośrednio prowadzą do wykonania zobowiązania, co powinno być uwzględniane przy ocenie dokonanych zajęć, zwłaszcza w kontekście ich uciążliwości i proporcjonalności do dochodzonej należności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok NSA uchylił w całości wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 54 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa skargi na czynność egzekucyjną w postaci zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja czynności egzekucyjnej jako działania zmierzającego do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c