III FSK 426/25

III FSK 426/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /przewodniczący/
Dominik Gajewski /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 671/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 183 par. 2 pkt 4 w zw. z art. 16 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 671/24 w sprawie ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 9 stycznia 2024 r., nr 1401-IEE3.7192.257.2023.2.EK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. F. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 671/24 oddalił skargę A. F. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ) z 9 stycznia 2024 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku w imieniu Skarżącego wniósł pełnomocnik z urzędu, zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Na podstawie art. 174 p.p.s.a. orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię przepisu art. 64c § 9 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (dalej: u.p.e.a.), polegającą na uznaniu, że w przypadku egzekucji należności pieniężnej z wierzytelności z nadpłaty podatku PIT, termin na złożenie wniosku w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych biegnie od dnia zwrotu nadpłaty podatku na konto bankowe w niepełnej wysokości;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 16 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), poprzez udział w wydaniu orzeczenia osób nie spełniających wymogu standardu niezawisłości sędziowskiej z uwagi na wadliwość procedury wyłonienia i powołania na stanowisko sędziowskie, co oznacza, że w konsekwencji skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
W świetle powyższych zarzutów wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji;
2) zasądzenie na rzecz Skarżącego od skarżonego organu zwrotu poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego;
3) przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej tj. przyznanie opłaty ustalonej według przepisów wydanych na podstawie art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i jednocześnie oświadczono, że opłata ta nie została zapłacona w całości ani w części:
4) przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stanowiących koszt przesyłki pocztowej przedmiotowej skargi w kwocie 8,30 zł (przesyłka polecona ekonomiczna formatu M do 500 g wg cennika Poczty Polskiej), koszt ten nie został zapłacony w całości ani w części.
Ponadto złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie odnosi się do ustalenia momentu, od którego należy liczyć termin do wydania postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.
Stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego.
W myśl art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:
a) wyegzekwowania w całości obowiązku kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Zobowiązany wniósł w dniu 3 sierpnia 2023 r. o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych. Organy uznały, iż Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wydanie postanowienia o kosztach egzekucyjnych.
Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż wniosek o wydanie postanowienia Skarżący złożył po upływie 30 dni od wyegzekwowania w całości zaległości. Dlatego należało uznać, iż organ egzekucyjny postąpił zgodnie z prawem odmawiając wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Organy wyjaśniły, że termin na złożenie takiego wniosku upłynął z dniem 29 czerwca 2023 r., tj. 30 dni liczonych od daty wyegzekwowania w całości zaległości. Dzień wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych wynika z akt postępowania.
Należy więc ocenić, iż bezspornie Strona złożyła wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych po upływie terminu przewidzianego przepisami prawa.
Zasadnie także WSA wyjaśnił, iż rozpoznając sprawę w jej granicach, nie ma możliwości uznać zarzutu skarżącego na tej podstawie, iż skarżący nie miał wiedzy od którego momentu termin ten należy liczyć. Także nie sposób uwzględnić okoliczność, iż jest osobą fizyczną, której obowiązek podatkowy nie wynika z prowadzenia działalności gospodarczej czy zawodowej.
Z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. nie zachodzi możliwości uwzględnienia wymienionych przez Skarżącego okoliczności towarzyszących uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, wypełniając tym samym jedną z przesłanek przywrócenia terminu. Jak jednak wskazano Skarżący nie dochował natomiast przesłanki, tj. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do tej kwestii zasadnie wskazano, iż badanie spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu nie mieści się w granicach tej sprawy. Oznacza to, iż zagadnienia przewrócenia terminu, istotnie wykraczało poza zakres sprawy rozpoznawanej przed WSA.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego statusu sędziego należy wskazać m.in. za wyrokiem NSA z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 1389/22, iż w obecnym stanie obowiązującego prawa brak jest dostatecznej ustawowej podstawy prawnej, za pomocą której można by w sposób jednoznacznie pewny, precyzyjny, jurydycznie uzasadniony zakwestionować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 3626/21, z którego wynika, że sędzia sądu administracyjnego, powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeżeli procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta określonymi wadami.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
SNSA Dominik Gajewski SNSA Bogusław Woźniak SNSA Jacek Pruszyński