Orzeczenie · 2022-11-23

III FSK 425/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-23
NSApodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnaprzedawnieniezajęcie rachunku bankowegotermin przedawnieniaprzerwanie biegu terminuskarga kasacyjnaNSAOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem sporu była zasadność odmowy uznania zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd ustalił, że termin przedawnienia zobowiązania upływał 31 grudnia 2018 r., a zajęcie rachunku bankowego skarżącego nastąpiło 19 grudnia 2018 r., przed upływem tego terminu. W tej samej dacie bank został zawiadomiony o zajęciu, a wpłata nastąpiła 28 grudnia 2018 r., przed upływem terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji uznał, że zajęcie rachunku bankowego przerwało bieg terminu przedawnienia, a wpłata dokonana przez bank skutecznie wyegzekwowała należność, co spowodowało wygaśnięcie zobowiązania przed terminem przedawnienia. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 269 § 1 p.p.s.a. przez nieprzedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów w sytuacji sprzeczności z uchwałą I FPS 6/12 oraz art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia mimo niezgodności z przepisami u.p.e.a. i Ordynacji podatkowej (O.p.) w wyniku błędnej wykładni art. 70 § 4 O.p. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że skarga nie podważyła kluczowego dla rozstrzygnięcia wyroku WSA ustalenia, iż zajęcie rachunku bankowego nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia, a wpłata dokonana przez bank skutecznie wyegzekwowała należność. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 25 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności, jeśli nastąpiło to przed doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Wpłata dokonana przez bank do organu egzekucyjnego (art. 68a u.p.e.a.) wywołuje skutek zapłaty w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 O.p. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniły wymogów formalnych i nie wykazały sprzeczności z uchwałą I FPS 6/12, a stanowisko WSA dotyczące przerwania biegu przedawnienia nie było kwestionowane w sposób skuteczny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej, w szczególności znaczenia zajęcia rachunku bankowego i wpłaty dokonanej przez bank.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja art. 70 § 4 O.p. może ewoluować.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zajęcie rachunku bankowego dokonane przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a następnie wpłata dokonana przez bank do organu egzekucyjnego, skutecznie wyegzekwowały należność i przerwały bieg terminu przedawnienia, mimo doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu skarżącemu po terminie przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie rachunku bankowego dokonane przed upływem terminu przedawnienia i wpłata dokonana przez bank skutecznie wyegzekwowały należność i przerwały bieg terminu przedawnienia, co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania przed jego przedawnieniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 25 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności, jeśli nastąpiło to przed doręczeniem tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Wpłata dokonana przez bank do organu egzekucyjnego (art. 68a u.p.e.a.) wywołuje skutek zapłaty w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 O.p., co oznacza, że zobowiązanie zostało wyegzekwowane przed upływem terminu przedawnienia.

Czy sąd administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną ma obowiązek przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów, jeśli jego stanowisko w sprawie wykładni przepisu jest odmienne od prezentowanego w uchwale NSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek taki powstaje tylko wtedy, gdy skład sądu nie podziela stanowiska zajętego w sentencji uchwały, a nie w przypadku odmiennej wykładni zawartej w uzasadnieniu uchwały lub gdy stanowisko sądu pierwszej instancji nie dotyczyło wykładni zawartej w sentencji uchwały.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 269 § 1 p.p.s.a. należy interpretować ściśle. Obowiązek przedstawienia zagadnienia prawnego dotyczy sytuacji, gdy skład sądu nie podziela stanowiska zajętego w sentencji uchwały, a nie poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu uchwały, które nie mają bezpośredniego związku z "zajętym stanowiskiem".

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może obejmować wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania.

u.p.e.a. art. 25 § § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

O.p. art. 70 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 68a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wpłata dokonana przez dłużnika zajętej wierzytelności do organu egzekucyjnego wywołuje skutek zapłaty w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 O.p.

O.p. art. 59 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wygasa m.in. przez zapłatę.

O.p. art. 59 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wygasa m.in. przez przedawnienie.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli skład sądu nie podziela stanowiska zajętego w uchwale, przedstawia zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajęcie rachunku bankowego dokonane przed upływem terminu przedawnienia przerwało bieg terminu przedawnienia. • Wpłata dokonana przez bank do organu egzekucyjnego skutecznie wyegzekwowała należność, powodując wygaśnięcie zobowiązania przed jego przedawnieniem. • Skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie wykładni sprzecznej z uchwałą I FPS 6/12 przez sąd pierwszej instancji. • Utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora IAS mimo niezgodności z przepisami u.p.e.a. i O.p. w wyniku błędnej wykładni art. 70 § 4 O.p. • Konieczność doręczenia tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym przed upływem terminu przedawnienia dla skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

egzekucja administracyjna przedmiotowej należności okazała się skuteczna, w wyniku czego cała należność została wyegzekwowana w dniu 28 grudnia 2018 r., czyli przed upływem terminu przedawnienia. • w dacie zajęcia rachunku bankowego (19 grudnia 2018 r.) doszło do wszczęcia egzekucji przeciwko skarżącemu. • Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

Skład orzekający

Mirella Łent

sprawozdawca

Paweł Borszowski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej, w szczególności znaczenia zajęcia rachunku bankowego i wpłaty dokonanej przez bank."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja art. 70 § 4 O.p. może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia, jak skuteczne zajęcie i wpłata mogą zapobiec przedawnieniu.

Czy zajęcie konta bankowego uratuje dług przed przedawnieniem? NSA wyjaśnia kluczowe zasady egzekucji podatkowej.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst