III FSK 4145/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że lokale mieszkalne wynajmowane turystom w ramach działalności hotelarskiej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, mimo że budynek jest wpisany do rejestru zabytków.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargi na decyzje SKO dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2016-2017. Spór dotyczył opodatkowania lokali mieszkalnych w budynku wpisanym do rejestru zabytków, które spółka wynajmowała turystom jako miejsca krótkotrwałego zakwaterowania. Spółka argumentowała, że lokale te nie są "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej", a jedynie "związane" z nią, co powinno skutkować zwolnieniem z podatku. NSA oddalił skargę, potwierdzając stanowisko WSA i organów podatkowych, że wynajem lokali turystom w ramach działalności hotelarskiej oznacza ich zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, co wyłącza prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargi spółki na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2016-2017. Istota sporu dotyczyła interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), który przewiduje zwolnienie z podatku od nieruchomości dla budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, z wyłączeniem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka, prowadząca działalność w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania turystów, argumentowała, że wynajmowane przez nią lokale mieszkalne nie są "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej", a jedynie "związane" z nią, co powinno skutkować zastosowaniem zwolnienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił tego stanowiska. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne zajęcie nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, a wynajem lokali turystom w ramach zorganizowanej działalności hotelarskiej, nastawionej na zysk, spełnia tę przesłankę. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa, zgodnie z którym lokale mieszkalne wynajmowane przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania są "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu u.p.o.l. Sąd uznał, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, o której mowa w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, a lokale te są wykorzystywane w sposób profesjonalny i zorganizowany, generując przychody. Wobec tego, lokale te podlegają opodatkowaniu według stawek właściwych dla działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.), a zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. nie ma zastosowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, lokale mieszkalne wynajmowane turystom w ramach zorganizowanej działalności hotelarskiej są "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" i nie podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wynajem lokali turystom w ramach działalności hotelarskiej, prowadzonej w sposób zorganizowany i nastawiony na zysk, stanowi zajęcie nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie ma znaczenia, że lokale te zachowały funkcję mieszkalną w ewidencji, ani że są to lokale w budynku zabytkowym. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie nieruchomości do celów zarobkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (30)
Główne
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przez działalność gospodarczą rozumie się działalność, o której mowa w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa stawki opodatkowania dla budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli naruszono przepisy postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dowolna ocena dowodów przez organ.
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej art. 2
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 9
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Określenie wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji.
O.p. art. 21 § § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 § ust. 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja działalności gospodarczej na potrzeby ustawy.
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 14
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 7 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.) polegające na niedostrzeżeniu uchybień organów w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wadliwej oceny materiału dowodowego na okoliczność faktycznego zajęcia lokali na prowadzenie działalności gospodarczej. Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi, gdy nie wykazano okoliczności wyłączających zwolnienie nieruchomości zabytkowej z opodatkowania. Naruszenie prawa materialnego (art. 7 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2a pkt 1 u.p.o.l.) poprzez błędną wykładnię, że lokale mieszkalne w budynku zabytkowym, wykorzystywane na krótkotrwałe zakwaterowanie, spełniają przesłanki "zajętych na" prowadzenie działalności gospodarczej i są wyłączone ze zwolnienia. Naruszenie prawa materialnego (art. 6 ust. 9 u.p.o.l. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostrzeżeniu braku podstaw do wydania decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego inną niż zadeklarowana.
Godne uwagi sformułowania
lokale mieszkalne oferowane przez skarżącą w ramach świadczonych usług hotelarskich nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. i powinny zostać opodatkowane według stawek odpowiednich dla działalności gospodarczej zasadniczą rolą wynajmu lokalu jest zapewnienie klientom (w tym przypadku na krótki czas) zakwaterowania. Realizacja celów mieszkalnych przez klientów spółki w ramach zawieranych umów najmu lokali wpisuje się więc w sposób bezpośredni w przedmiot działalności gospodarczej spółki. lokale mieszkalne wynajmowane przez przedsiębiorcę, który prowadzi w nich działalność gospodarczą w zakresie zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania turystom, są "zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienie określonego w art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. jest ograniczone poprzez wyłączenie ze zwolnienia przedmiotów opodatkowania wykorzystywanych w określony sposób. nie należy utożsamiać pojęcia "zajętych na działalność gospodarczą" z pojęciem "przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". "zająć" oznacza: zapełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię czegoś. nie może budzić wątpliwości, że działalność w postaci oferowania, a następnie wynajmu lokali turystom, za odpłatnością jest działalnością nastawioną na przysporzenie zysku.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Dominik Gajewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej\" w kontekście lokali mieszkalnych wynajmowanych turystom, zwłaszcza w budynkach zabytkowych, oraz zastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wynajmu krótkoterminowego turystom w ramach działalności hotelarskiej, w budynku wpisanym do rejestru zabytków. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form najmu lub wykorzystania nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego zastosowania do popularnej formy najmu krótkoterminowego (np. Airbnb), co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców. Wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów podatkowych.
“Wynajem mieszkania turystom to działalność gospodarcza? NSA rozstrzyga w sprawie podatku od nieruchomości od zabytkowych lokali.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 4145/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Polańska /sprawozdawca/ Bogusław Dauter Dominik Gajewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Kr 1235/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-07-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1452 art. 1a ust. 1 pkt 3, ust. 2a pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1235/19 w sprawie ze skarg G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2019 r. nr SKO.Pod/4140/796/2019, SKO.Pod/4140/797/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2016-2017 oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1235/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi G. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2019 r. nr SKO. Pod/4140/ 796/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. i nr SKO. Pod/4140/ 797/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Wskazany wyrok (jak też inne przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, skarżąca - reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem - zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając: I.1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.); dalej: "O.p.", polegające na niedostrzeżeniu przez sąd pierwszej instancji uchybień w zakresie przepisów postępowania, jakich dopuściły się orzekające w sprawie organy, a polegających na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz dokonaniu wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego na okoliczność faktycznego zajęcia w 2013 r. lokali mieszkalnych i niemieszkalnych spółki w 2016 i 2017 r. na prowadzenie działalności gospodarczej; 2) art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy żadna z okoliczności wyłączających zwolnienie z opodatkowania nieruchomości wpisanej na listę zabytków nie została w postępowaniu wykazana, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowały bezzasadnym uznaniem przez sąd, jakoby w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające zwolnienie z opodatkowania nieruchomości wpisanej na listę zabytków; I.2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 7 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613); dalej: "u.p.o.l.", poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w bezzasadnym uznaniu, że lokale mieszkalne spółki, znajdujące się w budynku wpisanym indywidualnie do rejestru zabytków, spełniają przesłanki "zajętych na" prowadzenie działalności gospodarczej i jako takie są wyłączone ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, podczas gdy w lokalach tych nie jest prowadzona działalność gospodarcza, lecz wykorzystywane są one zgodnie z ich przeznaczeniem; 2) art. 6 ust. 9 u.p.o.l. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostrzeżeniu, że w sprawie nie było podstaw do wydania decyzji określających skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 r., albowiem wysokość tego zobowiązania jest taka, jaka została wskazana przez skarżącą w deklaracjach. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., gdyby sąd uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że sąd, oceniając zaskarżoną decyzję wyjaśnił, iż istota sporu w sprawie dotyczyła oceny, czy wyodrębnione lokale mieszkalne znajdujące się w budynku przy P. w K., wpisanym indywidualnie do rejestru zabytków, stanowiące własność skarżącej podlegają zwolnieniu z podatkowemu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., czy też podlegają opodatkowaniu stawką właściwą dla budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. Sąd pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy prawidłowo uznały, iż lokale mieszkalne oferowane przez skarżącą w ramach świadczonych usług hotelarskich nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. i powinny zostać opodatkowane według stawek odpowiednich dla działalności gospodarczej, tj. określonych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. Sąd wyjaśnił, iż zasadniczą rolą wynajmu lokalu jest zapewnienie klientom (w tym przypadku na krótki czas) zakwaterowania. Realizacja celów mieszkalnych przez klientów spółki w ramach zawieranych umów najmu lokali wpisuje się więc w sposób bezpośredni w przedmiot działalności gospodarczej spółki. Prowadzenie zatem przez nią działalności gospodarczej w lokalach mieszkalnych przesądza, iż lokale te pozostają "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej". Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznych sprawach jak rozpoznawana, wielokrotnie wyrażał pogląd, iż lokale mieszkalne wynajmowane przez przedsiębiorcę, który prowadzi w nich działalność gospodarczą w zakresie zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania turystom, są "zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. (zob.: wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 558/16 i II FSK 559/16; wyrok z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II FSK 3995/17; wyrok z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 716/18). Skład orzekający w sprawie podziela poglądy w nich wyrażone i odwołując się do argumentacji w nich podnoszonej wskazuje, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Niemniej jednak, zważywszy na sposób skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie, jak również na treść zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji, stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty można i należy rozpoznać łącznie. Przyjęcie takiego właśnie modelu wynika z faktu, że odmienna wykładnia przepisów prawa materialnego, zaprezentowana przez sąd pierwszej instancji, skutkowała także podniesieniem przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Istotą sporu w sprawie jest ocena, czy w sytuacji, gdy przedsiębiorca, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania, wynajmuje znajdujące się w budynku wpisanym do rejestru zabytków lokale mieszkalne turystom, to lokale te "zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l., a w konsekwencji, czy w takiej sytuacji właściwe będzie zwolnienie od opodatkowania czy też opodatkowanie ich stawką właściwą jak dla budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art.5 ust.1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.). W toku postępowania podatkowego skarżąca starała się wykazać, że wynajęte przez nią lokale mieszkalne nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, lecz co najwyżej są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co nie musi automatycznie oznaczać, że zostały one zajęte na prowadzenie tej działalności. W jej ocenie, termin "zajęte na prowadzenie działalności" jest pojęciem węższym niż "związane z prowadzeniem działalności", zatem wyłączenie z opodatkowania, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. (w przepisie tym ustawodawca użył zwrotu "nieruchomości zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej"), dotyczy tylko takich nieruchomości, w których faktycznie działalność gospodarcza jest wykonywana przez ich faktycznego dysponenta (a więc dotyczy to pomieszczeń biurowych, czy też lokali użytkowych). Skarżąca wywodzi z powyższego, że lokale mieszkalne, których jest dysponentem, nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, bowiem korzystanie z tych lokali polega wyłącznie na ich zamieszkiwaniu przez turystów. Lokale te powinny zatem być wyłączone z opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje powyższy pogląd za wadliwy. Zgodnie z art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l., zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zakres zwolnienia jest więc ograniczony poprzez wyłączenie ze zwolnienia przedmiotów opodatkowania wykorzystywanych w określony sposób. Ograniczenie to nie zostało uzależnione od podmiotu, który zajmuje dany przedmiot opodatkowania na prowadzenie działalności gospodarczej, ale od sposobu wykorzystywania tego przedmiotu (zajęcie na działalność gospodarczą). W wyroku z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2266/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "każda część nieruchomości zajęta faktycznie na prowadzenie działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według wyższych stawek związanych z działalnością gospodarczą. Bez znaczenia jest to, czy ową działalność prowadzi [...] właściciel nieruchomości czy też inny podmiot, w szczególności posiadacz zależny (najemca, dzierżawca)". Konsekwencją tak rozumianego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. jest przyjęcie, że oddanie nieruchomości (jej części) przez właściciela niebędącego przedsiębiorcą w posiadanie zależne (najem, dzierżawę) może zaktualizować istnienie obowiązku podatkowego po stronie adresata normy z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., jeżeli posiadacz zależny będzie zajmować przedmiot opodatkowania w sposób, który ustawodawca podatkowy traktuje za podstawę utraty zwolnienia podatkowego, tj. na cele działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. II FSK 3734/14). Pogląd ten sąd orzekający w sprawie w pełni podziela. Nie może budzić wątpliwości, że celem omawianej regulacji nie jest zwolnienie od opodatkowania wszelkich nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, ale tylko takich, które nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zasadniczo z punktu widzenia ww. normy nie ma znaczenia także na jakiego rodzaju działalność gospodarczą następuję zajęcie nieruchomości. W przypadkach bowiem, w których ustawodawca chciał wyłączyć preferowane rodzaje działalności lub określoną kategorię podmiotów, wprost to uczynił, np. w art.7 ust.1 pkt 5, pkt 7, pkt 8, pkt 14 czy cały ust. 2 u.p.o.l. Nie ma także znaczenia, że budynek mieszkalny lub jego część zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej nie zmieniła swojej funkcji w ewidencji gruntów i budynków z mieszkalnej na użytkową. Przepis art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. w ogóle nie odwołuje się do funkcji budynku, natomiast art.5 ust.1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., określający stawki opodatkowania, stanowi o budynkach mieszkalnych lub ich częściach zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej. Przedstawione argumenty prowadzą do wniosku, że dla przeprowadzenia prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. istotne są dwie kwestie; pierwsza - dotyczy poprawnego rozpoznania przejawów działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów u.p.o.l.; druga - dotyczy prawidłowego odczytania normy z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w zakresie (niezdefiniowanej w przepisach u.p.o.l.) przesłanki "zajęcia" przedmiotu opodatkowania na cele działalności gospodarczej. W odniesieniu do pierwszej ze wskazanych kwestii, należy zauważyć, że - zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. - przez działalność gospodarczą ustawodawca podatkowy rozumie działalność, o której mowa w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 2 tej ustawy (w brzmieniu aktualnym na dzień powstania obowiązku podatkowego), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zgodnie z wyłączeniem zawartym w art. 3 tej ustawy, jej przepisów nie stosuje się m.in. do: działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Zawarte w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. odesłanie do ust. 2 także dotyczy wyłączeń (na potrzeby tej ustawy) określonego rodzaju aktywności z zakresu pojęcia działalności gospodarczej. Z kolei, odnosząc do drugiej kwestii należy zwrócić uwagę, że użytego w analizowanym przepisie zwrotu: "zajętych na działalność gospodarczą" nie należy utożsamiać z pojęciem "przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", które ustawodawca podatkowy definiuje w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Niewątpliwie, stoi temu na przeszkodzie reguła zakazu wykładni synonimicznej, która zabrania przyjmowania, że normodawca nadaje różnym zwrotom to samo znaczenie (por. B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, ODDK, Gdańsk 2008, s. 49). Dalej, co się tyczy przesłanki zajęcia na działalność gospodarczą, określonej w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., to niewątpliwie, dla prawidłowej wykładni tego terminu pomocne będzie nawiązanie do reguł języka potocznego, którym w procesie wykładni przepisów o charakterze zwolnień podatkowych przypisać należy rolę wiodącą. Otóż, według Słownika języka polskiego, "zająć" oznacza: zapełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię czegoś (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1981, tom III s. 910). W podobnym kierunku przesłanka "zajęcia" interpretowana jest w orzecznictwie sądowym, w którym przyjmuje się, że zajęcie danego przedmiotu opodatkowania (gruntu, budynku, budowli) na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza jego wydzielenie i przeznaczenie na prowadzenie tego rodzaju działalności (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 14/07). Należy jednak zauważyć, że przy interpretacji przepisów normujących ulgi i zwolnienia podatkowe obowiązuje zakaz stosowania wykładni rozszerzającej. Wykładnia ścisła nie oznacza uwzględnienia w procesie interpretacyjnym jedynie literalnego brzmienia przepisu, lecz polega na jego precyzyjnym odczytaniu z uwzględnieniem kontekstu systemowego i funkcjonalnego. Celem zwolnienia określonego w art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. jest nieobciążanie podmiotów będących właścicielami lub posiadaczami budynków wpisanych do rejestru zabytków i utrzymujących je zgodnie z przepisami o ochronie zabytków dodatkowymi kosztami, które i tak muszą ponosić na utrzymanie bądź rewitalizację obiektów zabytkowych. Ustawodawca chciał w ten sposób wspomóc podmioty, które z uwagi na obostrzenia wynikające z ustawy o zabytkach, zmuszone są ponosić znacznie wyższe koszty ich utrzymania niż w przypadku budynków niebędących zabytkami. Ograniczenie zakresu zwolnienia poprzez wyłączenie tych przedmiotów opodatkowania, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, chroni natomiast przed naruszeniem konstytucyjnie gwarantowanej wolności działalności gospodarczej oraz zasady równości sytuacji rynkowej uczestników obrotu gospodarczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z ustaleń organów podatkowych, prawidłowo przyjętych jako podstawę orzeczenia przez sąd pierwszej instancji, wynika, że skarżąca, będąca właścicielem lokali znajdujących się w kamienicy przy pl. S. w K., wynajmuje część lokali mieszkalnych turystom w zakresie zapewnienia krótkotrwałego zakwaterowania. Przedmiot działalności spółki obejmuje m.in. działalność objętą kodem 55.23 - miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowane. Nadto spółka dokonała wpisu do ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie na terenie Gminy K. w obiekcie zlokalizowanym w K. przy pl. S. pod nazwą "A.". Nie może budzić wątpliwości, że działalność w postaci oferowania, a następnie wynajmu lokalu nieograniczonej grupie osób, za odpłatnością, będzie prowadzona w sposób zorganizowany i jest nakierowana na przysporzenie zysku. Okoliczności powyższe nie były zresztą kwestionowane przez skarżącą. Spółka wykorzystuje więc lokale do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług hotelarskich w budynku niebędącym obiektem hotelarskim. Działalność spółki spełnia więc wszelkie cechy działalności gospodarczej, o jakiej mowa w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Niewątpliwie działalność prowadzona przez spółkę, polegająca na oferowaniu lokali mieszkalnych na wynajem ma charakter profesjonalny, zorganizowany i jest nakierowana na osiągniecie zysku. Nie może budzić wątpliwości, że działalność w postaci oferowania, a następnie wynajmu lokali turystom, za odpłatnością jest działalnością nastawioną na przysporzenie zysku. Oferowanie turystom w ramach krótkotrwałego wynajmu lokali przez spółkę prawa handlowego stanowi istotę przedmiotu działalności gospodarczej spółki, generującą po jej stronie przychody poprzez wykorzystywanie mieszkań w ramach usługi ich wynajmu. Jest oczywiste, iż zasadniczą rolą wynajmu lokalu jest zapewnienie klientom (w tym przypadku na krótki czas) zakwaterowania. Realizacja celów mieszkalnych przez klientów spółki w ramach zawieranych umów najmu lokali wpisuje się więc w sposób bezpośredni w przedmiot działalności gospodarczej skarżącej. Prowadzenie zatem przez spółkę działalności gospodarczej w lokalach mieszkalnych przesądza, iż lokale te zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec tego, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. art. 7 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2a pkt 1 oraz art. 6 ust. 9 i u.p.o.l. i art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p., gdyż w sprawie zaistniała podstawa prawna do objęcia opodatkowaniem lokali mieszkalnych wynajmowanych przez skarżącą na cele krótkotrwałego zakwaterowania i wydania wobec spółki decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie innej niż zadeklarowana, tj. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., według stawek właściwych dla działalności gospodarczej. Także argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej (str. 15/16), jakoby sąd pierwszej instancji nie dostrzegł sprzeczności w ocenie organów podatkowych co do opodatkowania w 2017 r. także lokali niemieszkalnych nr: LNMS, LNM11, LNM12, LNM13, remontowanych w celu ich wynajmowania jako mieszkalne, a nieopodatkowanych w 2016 r. (gdyż organ podatkowy pierwszej instancji nie uzyskał dowodów na okoliczność ich faktycznego zajęcia w 2016 r. na prowadzenie działalności gospodarczej), to należy zaakceptować stanowisko organu, że zasadne było ich zwolnienie z ww. przyczyny z podatku od nieruchomości w 2016 r., na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Jednak, nawet, jeżeli sprzeczności tej nie dostrzegł sąd pierwszej instancji, to rozstrzygnięcie za 2016 r. w tej kwestii było korzystne dla spółki, a sąd - będąc związany zakazem rozstrzygania sprawy na niekorzyść strony skarżącej (art. 134 § 2 p.p.s.a.) - nie mógłby z tego powodu uchylić zaskarżonej decyzji. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako nieuprawnione należało także ocenić zarzuty skargi kasacyjnej, że organ nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy oraz nie przeprowadził dowodów na okoliczność faktycznego zajęcia przez spółkę lokali mieszkalnych na prowadzenie działalności gospodarczej. W rozpoznanej sprawie zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy. Dalsze prowadzenie postępowania dowodowego byłoby nieuzasadnione. Okoliczność, że spółka oferowała ww. lokale turystom nie była sporna. Nie ma przy tym znaczenia dla tej oceny, że przejściowo w oczekiwaniu na kolejnych klientów lokale te nie były wynajmowane przez spółkę. Element ciągłości prowadzenia działalności gospodarczej, świadczy o względnie stałym (a nie incydentalnym) zamiarze wykonywania działalności gospodarczej, co nie wyklucza możliwości prowadzenia jej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku. Przerwy występujące pomiędzy poszczególnymi czynnościami nie pozbawiają działalności cechy ciągłości. W konsekwencji, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - oddalił skargę kasacyjną. /-/ A. Polańska /-/ D. Gajewski /-/ B. Dauter
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI