III FSK 4127/21

III FSK 4127/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Tomasz Zborzyński
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Kr 608/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-10-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a  ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 608/20 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 608/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. M., zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 30 kwietnia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Skarżący działając przez pełnomocnika – radcę prawnego – zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.), zwanej dalej "u.p.o.l.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jak również
2. art. 336 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w posiadaniu przedsiębiorcy w 2019 r. pozostawała cała nieruchomość oznaczona nr [...] (o pow. 3729 m2) położona w C. wraz z posadowionym na niej silosem, kotłownią oraz budynkiem tj. mimo, iż umowa najmu zawarta pomiędzy Skarżącym a spółką E.sp. z o.o. dotyczyła jedynie jej części, a to 400 m2 od stycznia 2019 r., jak również dalszych 800 m2 od sierpnia 2019 r. oraz kolejnych 613 m2 zabudowanych budynkiem o powierzchni 513 m2 od listopada 2019 r. (łącznie 1813 m2).
Ponadto pełnomocnik Skarżącego podniósł, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 – art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o tak postawione zarzuty, pełnomocnik Skarżącego, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że tożsamy problem prawny był już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 16 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2715/21. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację przyjętą w tym wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na jednej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Sformułowanymi zarzutami w tym zakresie Skarżący w pierwszej kolejności wskazał na naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przy czym nie określił na czym to niewłaściwe zastosowanie polegało.
Po tych uwagach natury ogólnej, należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazać sposób rozumienia kwestionowanego przez Skarżącego art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zgodnie z tą regulacją pod pojęciem gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Ustawodawca wprowadza w tym przypadku definicję legalną, składająca się de facto z dwóch zakresów, a zatem pozytywnego w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz negatywnego (wyłączającego) w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. Z punktu widzenia zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, jak i istoty sprawy należy przedstawić sposób rozumienia zakresu pozytywnego tej definicji.
Pod pojęciem gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ustawodawca rozumie te grunty, budynki i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Istotą definicji legalnej z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest przedstawienie sposobu rozumienia charakterystycznej dla całej konstrukcji podatku od nieruchomości relacji związania z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odniesienie w tym przypadku relacji związania do posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą oznacza, że w konkretnym przypadku należy uwzględnić po pierwsze relację związania danego gruntu, budynku, czy też budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, po drugie zaś posiadanie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Ustalenie bowiem zakresu znaczeniowego tej definicji wymaga uwzględnienia skutków dynamicznie rozwijającej się rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Inaczej mówiąc nie jest wystarczające w tym zakresie poprzestanie wyłącznie na kryterium samego posiadania, gdyż normodawca relację tę zakłada jako podlegającą spełnieniu w ramach tej definicji legalnej, co jest zgodne ze stanowiskiem sformułowanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19
Poza tymi sytuacjami, które wypełniają obszar pojęciowy charakterystyczny dla relacji zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej trzeba w konkretnym przypadku ustalać zakres definicji z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. odnoszący się do relacji związania z tą działalnością, poszukując konkretnych przesłanek świadczących o tej relacji. Przy czym uwzględnienie kryterium posiadania w obszarze tej definicji oznacza, że należy kwalifikować do tego obszaru również takie sytuacje, gdy grunt, budynek, czy też budowla jest niewykorzystywany w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej, o ile spełnia relację związania z tą działalnością. Ponadto w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną trzeba także uwzględnić obszar jego zachowań kwalifikowanych jako realizowanych w ramach majątku prywatnego i tego, który jest de facto związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Odnosząc te uwagi ogólne do przedmiotu niniejszej sprawy należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. w sprawie SK 13/15, jak również do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślił konieczność ustalenia jakie nieruchomości związane są z aktywnością podatnika jako przedsiębiorcy a jakie przynależą do jego majątku osobistego. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie akcentował także, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od 1999 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy jako zasadny uznać pogląd sformułowany w zaskarżonym wyroku, że decydującą dla kwalifikacji spornej działki gruntu nr [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem jest decyzja z dnia 8 września 2017 r. po rozpatrzeniu wniosku firmy E. Sp. z o.o. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku kotłowni na biomasę oraz budynku produkcyjnomagazynowego z towarzyszącymi urządzeniami budowlanymi m.in. na działce nr [...]. Ponadto istotne stało się udzielenie zgody przez Skarżącego na realizację inwestycji na spornej działce przez spółkę E. Słusznie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że działka ta była w posiadaniu spółki realizującej inwestycję o charakterze przemysłowym, która została prawidłowo oceniona przez organy jako tworząca gospodarczą całość z działkami nr [...] i nr [...].
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zatem uznać, że została spełniona relacja związania z działalnością gospodarczą. W ramach tej relacji należy podkreślić, że ustawodawca posługuje się stosunkowo szerokim sformułowaniem, które następnie doprecyzowuje. Zasadnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że nie ma znaczenia, czy działka nr [...] jest związana z działalnością gospodarczą wykonywaną przez Skarżącego w ramach PPHU ,,E.’’ czy też z działalnością gospodarczą prowadzoną przez firmę E. Sp. z o.o., gdzie Skarżący pełni nadto funkcje prezesa zarządu. Spełniona została bowiem relacja związania z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób rozumienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zaprezentowany przez Sąd pierwszej instancji odpowiada także stanowisku przyjętemu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił bowiem, że działka nr [...] była w 2019 r. zajęta przez firmę E. Sp. z o.o. na działalność gospodarczą.
W konsekwencji powyższych rozważań nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Sąd pierwszej instancji prawidłowo również rozpatrzył kwestię posiadania, dlatego też zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 336 k.c. (ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 182 §2 w zw. z art. 184 p.p.s.a.
Tomasz Zborzyński Sławomir Presnarowicz Paweł Borszowski(spr)