I SA/Łd 574/24

I SA/Łd 574/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt  2 lit. b
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 236
art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 2 pkt 1-2, art. 25 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2024 r. nr SKO.4140.139.2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa — Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. K. K. kwotę 900,– (dziewięćset) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO w Łodzi) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 12 stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia W. N., L. N. i Z. N. podatku od nieruchomości za 2024 r. w kwocie 3.304,- zł.
Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął do opodatkowanie podatkiem od nieruchomości następujące nieruchomości położone w Ł. przy ul. [...]: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 44,90 m2 (wg stawki 1,34 zł podatek wyniósł 60,17 zł), grunty pozostałe o pow. 619,10 m2 (wg stawki 0,71 zł podatek wyniósł 439,56 zł), budynki mieszkalne o pow. 92 m2 (wg stawki 1,15 zł podatek wyniósł 105,80 zł), budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 44,90 m2 (wg stawki 33,10 zł podatek wyniósł 1.486,19 zł) i budynki pozostałe o pow. 108,50 m2 (wg stawki 11,17 zł podatek wyniósł 1.211,95 zł).
Z tymi ustaleniami nie zgodził się Z. N. (dalej: podatnik, skarżący), który stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza.
SKO w Łodzi w zaskarżonej decyzji przytoczyło treść przepisów art. 21 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 – dalej: "O.p.") oraz art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70 – dalej: "u.p.o.l."), wskazując, że za lata 2010 – 2024 dokonano wymiaru podatku, dla nieruchomości położonych w Ł. przy ul. [...], zgodnie z danymi wynikającymi z deklaracji IN-1, złożonej przez podatnika w dniu 23 listopada 2010 roku. Od tej daty podatnicy nie zmienili (nie skorygowali) danych dotyczących przedmiotów opodatkowania.
Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z ewidencją gruntów powierzchnia nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]), wynosi 664 m2. Natomiast z zapisów kartoteki budynków wynika, że na tej nieruchomości znajdują się: budynek mieszkalny, budynek handlowo-usługowy oraz trzy budynki niemieszkalne.
Kolegium uznało zatem, że dane zawarte przez podatnika w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym, a poprawność obliczeń wysokości podatku nie budzi zastrzeżeń. Podkreślono też, że okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie jest neutralny podatkowo. Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest jej definitywnym zakończeniem, a jedynie czasowym wstrzymaniem aktywności gospodarczej. Przedmiot opodatkowani w dalszym ciągu może potencjalnie zostać wykorzystany do kontynuowania przerwanej działalności gospodarczej Stan zawieszenia jest stanem wyłącznie przejściowym, a więc trudno uznać, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej przerywa związek przedmiotu opodatkowania z działalnością gospodarczą.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący ograniczył się do ogólnego "zaskarżenia w całości" ww. orzeczenia SKO w Łodzi, którym utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 12 stycznia 2024 r., nie wskazując jakie konkretnie przepisy zostały naruszone przez organy podatkowe. W ocenie podatnika zaskarżone orzeczenie zostało sporządzone niechlujnie z błędami formalnymi i w żaden sposób nie odnosi się merytorycznie do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi.
W odpowiedzi na skargę SKO w Łodzi wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej, ewentualnie o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 lub art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z 27 marca 2025 r. poparł wniesioną skargę podkreślając, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż do organu podatkowego wpłynęła informacja o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej i braku wykorzystania budynków i obiektów znajdujących się na nieruchomości pod adresem ul. [...] do prowadzenia działalności. Zatem zdarzenie to należy zakwalifikować jako mające wpływ na wysokość opodatkowania. Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z argumentacja SKO w Łodzi, że okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest neutralny podatkowo. Powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt SK 13/15 i z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19, strona skarżąca znała, że brak dowodów wskazujących na wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej oraz sam fakt bycia współposiadaczem gruntu, nie może decydować o podstawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący oraz L. N., złożyli w dniu 23 listopada 2010 r. dwie informacje IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2009/2010, w których wykazali m.in. 44,90 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 44,90 m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pismem z 2 marca 2024 r. skarżący poinformował organ podatkowy, że w grudniu 2018 r. została zawieszona działalność gospodarcza i zaświadczenie w tym przedmiocie zostało złożone i zarejestrowane w Urzędzie Miasta Łodzi. W związku z tym skarżący wniósł o zmianę wymiaru podatku z uwzględnieniem okresu od grudnia 2018 r., oświadczając, że na wskazanym obiekcie nie jest prowadzona działalność gospodarcza, nie występują żadne obroty i dochody z tym związane.
Także na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. skarżący potwierdził, że prowadzi działalność gospodarczą od 1989 r. w zakresie produkcji artykułów gospodarstwa domowego oraz rzeczy osobistego użytku. Oświadczył jednocześnie, iż w 2018 r. zawiesił prowadzenie tej działalności gospodarczej, jest ona nadal zawieszona i nie została zlikwidowana; pozbył się towaru oraz urządzeń wykorzystywanych w tej działalności.
Istotą sporu w sprawie jest zatem prawidłowość dokonania przez organ podatkowy kwalifikacji gruntu i budynku (jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej), dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy skarżący zawiadomił organ podatkowy o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej, w której wykorzystywane były te przedmioty opodatkowania.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca przewidział podwyższone stawki podatku dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b u.p.o.l); a przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Sąd miał na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, który orzekł, że art. 1a. ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny uznał, że kryterium posiadania nie może być jedyną i przesądzająca okolicznością dla zastosowania podwyższonej stawki dla niektórych przedmiotów opodatkowania należących do przedsiębiorcy.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21, stwierdził, że za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej mogą być uznane nieruchomości, które ,,mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej’’. NSA wyjaśnił też, że użyty w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy w czasie trwania takiej przeszkody przedsiębiorca, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość (jej część), samodzielnie podejmuje czynności mające na celu jej przygotowanie do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, podnosi dla celów wykonywanej działalności gospodarczej walory użytkowe nieruchomości.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 – dalej: "P.p."), przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na zasadach określonych w niniejszej ustawie, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni (art. 23 ust. 1 P.p.).
W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca może wykonywać tylko czynności określone w art. 25 ust. 2 P.p., m.in. może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywania zawartych wcześniej umów oraz wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa.
Oznacza to, że w przypadku zawieszenia działalności gospodarczej formalnie przedsiębiorstwo istnieje nadal, co implikuje wypełnianie obowiązków dotyczących m.in. postępowań sądowych, podatkowych i administracyjnych, związanych z działalnością gospodarczą, a także poddanie się kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą (zob. A. K. Kruszewski [w:] Prawo przedsiębiorców. Komentarz, red. A. Pietrzak, Warszawa 2019, art. 25).
Oceniając zatem wpływ zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej na opodatkowanie przedmiotów związanych z tą działalnością, stwierdzić należy, że w takim przypadku nie zachodzi tego rodzaju przeszkoda, obiektywna i niezależna od przedsiębiorcy, która całkowicie uniemożliwia prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Jest to instytucja, z której może skorzystać dany przedsiębiorca, który na pewien określony czas podejmuje decyzję o zawieszeniu wykonywania danej działalności. Skorzystanie z instytucji zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie oznacza jej definitywnego zakończenia, zawieszenie nie wpływa na zmianę bytu prawnego przedsiębiorcy. Nie oznacza to definitywnego zaprzestania działalności gospodarczej i nie powoduje utraty statusu przedsiębiorcy. Zawieszenie działalności gospodarczej jest jedynie jej ograniczeniem, gdyż godnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 P.p. w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywania zawartych wcześniej umów. Ponadto, poza tak ogólnie wyrażonym uprawnieniem przedsiębiorcy, ustawodawca wskazuje, iż przedsiębiorca może przyjmować należności i jest obowiązany regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej (art. 25 ust. 2 pkt 2 P.p.). Wobec braku odpowiednich regulacji zawartych w u.p.o.l., odnoszących się do skutków skorzystania z tej instytucji, znajduje zastosowanie ogólna reguła wyrażona w art. 25 ust. 2 pkt 5 P.p. , zgodnie z którą w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa. Regułę tę należy zatem także odnieść do unormowań dotyczących podatku od nieruchomości, w tym skutków w ramach zastosowania stawki podatkowej dla gruntów, a także budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r. o sygn. akt III FSK 814/23).
Sąd w tym składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 kwietnia 2023, sygn. akt I SA/Lu 101/23, że podatek od nieruchomości, który stanowi podatek o charakterze majątkowym płacony przez przedsiębiorcę, nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo (uzyskiwania dochodu). Tym samym fakt czasowego zawieszenia przez skarżącego działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z utratą dotychczasowego charakteru nieruchomości posiadanych przez niego jako przedsiębiorcę i nadal związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie sposób zarazem stwierdzić, aby tego rodzaju okoliczność miała charakter przeszkody "niedającej się przewidzieć" i zarazem "całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej". "Grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy", to grunty i budynki będące we władaniu przedsiębiorców, które zapewniają lub mogą zapewniać korzyści materialne. Stanowią one składniki majątku przedsiębiorcy, które przynoszą lub mogą potencjalnie przynieść władającemu określone korzyści.
Trybunał Konstytucyjny w wyrokach powołanych przez pełnomocnika skarżącego nie zakwestionował stosowania wyższej stawki podatku od nieruchomości w zakresie gruntów czy budynków, które nie są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, ale – tak jak w niniejszej sprawie - potencjalnie mogą być wykorzystane w tej działalności przez osobę, która faktycznie nie utraciła statusu przedsiębiorcy.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ww. ustawy.
ds