III FSK 403/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył darowizny pieniężnej w kwocie 750 000 zł od matki. WSA uznał, że zgłoszenie darowizny nastąpiło po terminie, ponieważ środki zostały przelane na konto podatnika przed zawarciem pisemnej umowy darowizny, a upoważnienie z 9 sierpnia 2021 r. traktował jako umowę darowizny z poleceniem. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że upoważnienie z 9 sierpnia 2021 r. nie stanowiło umowy darowizny ani nie zawierało polecenia w rozumieniu art. 893 KC, a jedynie upoważniało do dysponowania środkami na spłatę kredytów darczyńcy. Umowa darowizny została zawarta później, 18 sierpnia 2021 r. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, co wpłynęło na ustalenie terminu zgłoszenia darowizny i podstawy opodatkowania. Sąd wskazał, że błędna była ocena charakteru czynności prawnej oparta wyłącznie na analizie przesunięć środków na kontach. NSA uznał za zasadne zarzuty naruszenia art. 893 KC oraz art. 4a ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA, który ma uwzględnić wykładnię prawną NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia umowy darowizny z poleceniem w kontekście podatku od spadków i darowizn, moment powstania obowiązku podatkowego, znaczenie upoważnienia w stosunku do umowy darowizny.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie środki były przelane na konto obdarowanego przed formalnym zawarciem umowy darowizny, a istniało upoważnienie do dysponowania tymi środkami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy upoważnienie do przelania środków pieniężnych z rachunku bankowego darczyńcy na rachunek obdarowanego, dokonane przed zawarciem pisemnej umowy darowizny, może być traktowane jako umowa darowizny z poleceniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upoważnienie do przelania środków pieniężnych nie stanowi umowy darowizny z poleceniem, jeśli nie zawiera zobowiązania do bezpłatnego świadczenia i nie poprzedza umowy darowizny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że upoważnienie z dnia 9 sierpnia 2021 r. nie zawierało zobowiązania do bezpłatnego świadczenia i nie można go było traktować jako umowy darowizny, a tym bardziej jako umowy z poleceniem, które musi być związane z umową darowizny.
Od kiedy należy liczyć termin na zgłoszenie darowizny pieniężnej do urzędu skarbowego, jeśli środki zostały przelane na konto obdarowanego przed zawarciem pisemnej umowy darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin na zgłoszenie darowizny należy liczyć od daty powstania obowiązku podatkowego zgodnie z właściwym przepisem ustawy o podatku od spadków i darowizn, a nie od daty przelania środków, jeśli nie stanowiło to jeszcze darowizny.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA błędnie przyjął, iż termin zgłoszenia należy liczyć od daty przelania środków, a obowiązek podatkowy powstał z chwilą wykonania polecenia. Powinien być zastosowany art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. normujący moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu w drodze darowizny.
Czy wartość wykonanego polecenia darczyńcy (spłaty kredytu spółki) powinna obniżać podstawę opodatkowania z tytułu darowizny?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez WSA, ze względu na rozbieżności w ustaleniach faktycznych i zakresie zarzutów skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA nie rozpoznał zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 u.p.s.d. dotyczącego pomniejszenia podstawy opodatkowania o spłatę kredytu spółki, wskazując, że wymaga to analizy materiału dowodowego przez WSA.
Przepisy (12)
Główne
u.p.s.d. art. 4a § 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 6 § 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 7 § 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
K.c. art. 893 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.c. art. 888 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 893 KC przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że udzielenie upoważnienia do dokonania określonych czynności prawnych stanowiło polecenie zawarte w umowie darowizny. • Naruszenie art. 4a ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. poprzez ich niezastosowanie, mimo że spełnione zostały przesłanki do zwolnienia z podatku. • Błędna interpretacja przez WSA charakteru czynności prawnej i momentu powstania obowiązku podatkowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez uznanie, że organy prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania. • Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie odmiennych ustaleń stanu faktycznego niż organ podatkowy drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób doszukać się tu elementów umowy darowizny. • Treść upoważnienia jest spójna z wyjaśnieniami Skarżącego odnośnie do celu w jakim zostało ono sporządzone. • Za ułomną i niedopuszczalną należy uznać ocenę charakteru czynności prawnej opartą wyłącznie na analizie przesunięć środków na kontach i przyjęciu w jego następstwie domniemania realizacji umowy darowizny.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
sędzia
Agnieszka Olesińska
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia umowy darowizny z poleceniem w kontekście podatku od spadków i darowizn, moment powstania obowiązku podatkowego, znaczenie upoważnienia w stosunku do umowy darowizny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie środki były przelane na konto obdarowanego przed formalnym zawarciem umowy darowizny, a istniało upoważnienie do dysponowania tymi środkami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego podatku od spadków i darowizn oraz pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja dokumentów prawnych (upoważnienie vs umowa darowizny) dla prawidłowego ustalenia obowiązku podatkowego i terminów.
“Darowizna pieniędzy od matki: Kiedy faktyczny przelew nie jest jeszcze darowizną?”
Dane finansowe
WPS: 750 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.